โอม – สัญลักษณ์ที่เป็นรูปตามภาพที่ปรากฏคือ โอม มีความหมายที่หลากหลายเกี่ยวพันกันทั้งในศาสนาฮินดูและ พุทธศาสนา (ฝ่ายมหายาน – ตันตระยานหรือมันตระยาน)
ความหมายทางศาสนาฮินดู
โอม เป็นเสียงบูชาและเป็นอักขระทางภาษาที่มีเครื่องหมายคล้ายเลข 3 เชื่อมด้วยรูปคล้ายงู ด้านบนเป็นถ้วยน้ำที่มีหยดน้ำอยู่ด้านบน
สัญลักษณ์ของเทพเจ้าสูงสุดทางศานา มีความหมายถึงเทพเจ้าสูงสุดหรือตรีมูรติ เสียงโอมจึงมาจากเสียง อะ สระท้ายสุดของพระศิวะ อุ มาจากเสียงสุดท้ายของคำว่า วิษณุ และ มะ ก็คือสระเสียงสุดท้ายของพระพรหม รวมกันเข้าเป็นคำว่า โอม
พระเจ้าทั้งสามองค์ก็คือ วัฏจักรชีวิตของโลกที่มีการสร้าง การรักษา และการทำลาย
ดังนั้น เมื่อจะท่องบ่นคำสวดมนต์จึงใช้คำว่า โอม เพื่อบูชาเทพเจ้าทั้ง 3 ในศาสนาฮินดู
ในพุทธศาสนาฝ่ายมหายาน-ตันตระยานหรือมนตระยาน คำว่า โอม มีความหมายเป็นตัวแทนของมนุษย์ ที่มีกายและจิตประกอบกัน และพัฒนาความหมายเป็นมนตราอันสำคัญที่เป็นบทสวดมนต์อันศักดิ์สิทธิ์ของผู้คนที่นับถือ พุทธศาสนาตันตระยานในเนปาล ทิเบต และจีนแถวยูนนาน คือคำว่า โอม มณี ปัทเม ฮุม หรือ คำสวดในภาษาพื้นถิ่นก็คือ โอม มานี ปาเม ฮุม
โอม หมายถึงตัวแทนของมนุษย์ที่มีกายและจิต มณี คือ ตัวแทนของความรุ่งเรือง แจ่มใสเหมือนปัญญา หรือบางพื้นที่แปลว่า ความเมตตาปรานี
ปัทเมหรือปัทมา คือ ดอกบัว ความสะอาดบริสุทธิ์ ที่ไม่มีวันเปรอะเปื้อนความสกปรกใดแม้เกิดจากโคลนตม
ฮุม คือ สิ่งที่ไม่อาจจะแยกออกจากกัน
ความหมายทั้งหมดนี้ เข้าใจว่าหมายถึงการกล่าวคำบูชาคุณสมบัติของพระพุทธเจ้าที่เป็นมนุษย์ มีกายที่รุ่งเรือง และจิตที่สะอาดและบริสุทธิ์ประกอบด้วยกรุณา เมตตา
ชวพงศ์ ชำนิประศาสน์
