ครูบาผาผ่า ปัญญาวโร วัดผาผ่า จังหวัดแม่ฮ่องสอน – วันเสาร์ที่ 26 ธ.ค. 2563 น้อมรำลึกครบรอบ 131 ปี ชาตกาล “ครูบาผาผ่า ปัญญาวโร” หรือ “พระครูปัญญาวรวัตร” อดีตเจ้าอาวาสวัดผาผ่า อ.แม่สะเรียง จ.แม่ฮ่องสอน และอดีตเจ้าคณะตำบล แม่คะตวน พระเถราจารย์ชื่อดังภาคเหนือ นักบุญที่ยิ่งใหญ่ของชาวแม่ฮ่องสอน ชื่อเสียงเกียรติคุณของท่าน เป็นที่รับรู้ กันเป็นอย่างดี เปี่ยมไปด้วยเมตตาบารมี มีศีลาจารวัตรยึดมั่น ในสัมมาปฏิบัติ เคร่งครัดในพระกัมมัฏฐาน มีสมาธิแก่กล้า
มีนามเดิมว่า สวน คำภีระ เกิดที่บ้านผาผ่า ต.แม่คะตวน อ.แม่สะเรียง จ.แม่ฮ่องสอน ตรงกับวันพฤหัสบดีที่ 26 ธ.ค. 2432 ขึ้น 2 ค่ำ เดือน 2 ปีฉลู
อายุ 17 ปี เข้าพิธีบรรพชา โดยมีครูบาเต๋เป็นพระอุปัชฌาย์ ศึกษาคำภีร์มูลกัจจายน์ พระสูตรและพุทธมนต์คาถา และพระกัมมัฏฐานจนมีความรู้ความสามารถ
ครั้นอายุครบ 21 ปี เข้ารับการอุปสมบทที่พัทธสีมาวัดผาผ่า มีครูบาตุ้ย วัดห้วยสิงห์เป็นพระอุปัชฌาย์, พระอธิการอินต๊ะ วัดบ้านใหม่ เป็นพระกรรมวาจาจารย์ ได้นามฉายาว่า ปัญญาวโร มีความหมายว่า ผู้มีปัญญาอันประเสริฐ
ต่อมาได้รับแต่งตั้งเป็นเจ้าอาวาสวัดผาผ่าสืบแทนท่านครูบาเต๋จ๊ะ ซึ่งสิ้นอายุขัย
ด้านการปกครองคณะสงฆ์ ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเจ้าคณะตำบลและเป็น พระอุปัชฌาย์ในเขตตำบลแม่คะตวนมาเป็นเวลาอันยาวนาน
เมื่อวันที่ 5 ธ.ค. 2501 ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็นพระครูชั้นสัญญาบัตรที่ พระครูปัญญาวรวัตร
กล่าวได้ว่า ในดินแดนล้านนาแห่งภาคเหนือของประเทศไทย ชื่อเสียงของพระเถราจารย์ผู้เรืองวิทยาคม เปี่ยมไปด้วยเมตตาบารมี มีศีลาจารวัตรยึดมั่น คือ “ครูบาเจ้าศรีวิชัย” นักบุญแห่งล้านนา
แต่แม้กระนั้น ครูบาเจ้าศรีวิชัย เคยกล่าวยกย่อง ครูบาผาผ่า ปัญญาวโร วัดผาผ่า อ.แม่สะเรียง จ.แม่ฮ่องสอน ด้วย
เมื่อครั้งครูบาเจ้าศรีวิชัยมีชีวิตอยู่ ชาวเขาแม่สะเรียงจำนวนมากได้หลั่งไหล กันไปทำบุญขอศีลขอพรกับครูบาเจ้าศรีวิชัย ที่เชียงใหม่ และช่วยกันทำงาน เช่น สร้างทางขึ้นดอยสุเทพ เป็นต้น
ด้วยการคมนาคมในสมัยนั้นทุรกันดาร ไม่มีถนนให้รถราวิ่งสะดวกอย่างปัจจุบัน จากอำเภอแม่สะเรียงไปเชียงใหม่ ต้องเดินเท้าใช้เวลาเดิน 5-7 วัน เดินขึ้นเขาลงห้วย
ครูบาเจ้าศรีวิชัย เห็นความลำบากของ พี่น้องชาวอำเภอแม่สะเรียง ที่ต้องเดินทางมาไกลด้วยความลำบากเช่นนั้น จึงได้บอกว่า “ต่อไปไม่จำเป็นจะต้องมาทำบุญขอศีลขอพรกับอาตมาถึงที่นี่ก็ได้ มีอะไรก็ให้ไปหาตุ๊น้องที่วัดดอยล้อม ที่เมืองยวมโน้นก็ได้ เพราะท่านก็มีบุญบารมีแก่กล้าทุกอย่างเหมือนกัน เพียงแต่ตุ๊น้องไม่ชอบแสดงตนเท่านั้น”
คำว่า ตุ๊น้อง หมายถึง ครูบาผาผ่านั่นเอง
นับแต่นั้นมาบรรดาชาวพุทธ ทั้งชาวเขาอำเภอแม่สะเรียง ต่างพากันไปทำบุญให้ทานขอศีลขอพรกับท่านครูบาผาผ่ามากขึ้น โดยมิได้ขาด มีบางคนไปขอยารักษาโรค น้ำมนต์ วัตถุอันเป็นมงคลเพื่อความสุขความสวัสดีแก่ตนและครอบครัว
ครูบาผาผ่า เป็นพระที่มีอุปนิสัยที่เยือกเย็น สุขุมนุ่มลึก พูดจาสิ่งใดล้วนคิดไตร่ตรองก่อน ทุกครั้ง คือ ท่านมีสติตลอดเวลา มีความเมตตาต่อศิษยานุศิษย์เป็นอย่างสูง ขณะเดียวกัน มีความเด็ดขาดมั่นคงทางใจ ท่านใบหน้า ผิวพรรณผ่องใสผิดคนธรรมดาเนื่องจากท่านไม่เคยมีความโลภ ไม่ใส่ใจ ในเงินทอง ไม่สะสม ไม่มีความอยากใน เรื่องขบฉัน
ครูบาผาผ่า ตนบุญแห่งอำเภอแม่สะเรียงจึงเป็นพระภิกษุรูปเดียวที่ครูบาเจ้าศรีวิชัย ยกย่องประกาศเกียรติคุณ
ด้านวัตถุมงคลก็เป็นที่ยอมรับกันทั่วไปว่ามีความเข้มขลัง พุทธคุณโดดเด่น โดยเฉพาะด้านเมตตามหานิยม แคล้วคลาดจากอุบัติเหตุเภทภัยอันตราย
ถึงแก่มรณภาพอย่างสงบ เมื่อวันที่ 6 ก.ค. 2504 สิริอายุ 72 ปี
แม้จะมรณภาพไปแล้วก็ตาม แต่คุณความดีเป็นที่เลื่องลือไปทั่วสารทิศ มีสาธุชนเป็นจำนวนมาก เมื่อทราบประวัติเกียรติคุณแล้ว ต่างเสาะแสวงหาวัตถุอันเป็นมงคลที่เกี่ยวเนื่องกับท่าน
เป็นพระเถราจารย์ระดับแนวหน้าใน ยุคนั้น
