ใครคุมเมืองใหม่ – เมื่อจะสร้างเมืองใหม่ในเขต EEC กฎหมายที่จะต้องมีก็คือ กฎหมายผังเมืองและกฎหมายที่เกี่ยวกับการบริหารจัดการเมืองพิเศษเหล่านี้
ที่น่าเป็นห่วงก็คือ นับแต่วันที่ประกาศพระราชบัญญัติเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก เมื่อวันที่ 10 พฤษภาคม 2561 (ซึ่งตราออกเป็นกฎหมายหลังคำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติก็คือนายกรัฐมนตรีคนปัจจุบัน) ตั้งแต่เดือนมกราคม 2560 นับมาได้ก็คือ 4 ปีแล้วนั้น คณะกรรมการพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (นายกรัฐมนตรีท่านนี้) ก็รู้ว่าโครงการนี้จะมีเมืองใหม่เกิดขึ้นตามแผนการอย่างน้อยก็ 3 เมือง ที่จะมีประชากรเพิ่มขึ้นในเขตพัฒนาพิเศษแห่งนี้เกินกว่า 100,000 คน ในช่วง 5 ปีแรก ที่จะเข้ามาใช้พื้นที่เขตนี้เป็นที่ทำมาหากิน ประกอบกิจการธุรกิจ และอยู่อาศัย
แต่ไม่มีข่าวเรื่องของการเตรียมร่างกฎหมายทางผังเมืองแม้แต่ฉบับเดียว???
ปัญหาชุดแรกของการจะยกร่างผังเมืองขึ้นเพื่อใช้ในการพัฒนาก็คือคำถามว่า
ใคร ผู้ใดจะเป็นผู้ยกร่างผังเมืองในเขตพัฒนานี้
ใคร ผู้ใดจะเป็นผู้ลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานของเมืองนี้
ถ้าผู้ลงทุนเป็นภาคเอกชน ส่วนราชการเป็นผู้วางแผน เป็นไปได้อย่างไรที่ผู้ลงทุนจะเชื่อว่าการลงทุนไปตามผังเมืองที่ราชการจัดทำขึ้นจะสอดคล้องกับแนวนโยบายของการลงทุน เพราะที่สุดของความคิดและเป้าประสงค์ของการลงทุนก็คือ ผลประโยชน์ตอบแทนหรือกำไรที่คุ้มค่าของการลงทุน
หากผู้ลงทุนเป็นผู้จัดทำจัดวางผัง ผังเมือง คำถามก็คือ คณะกรรมการพัฒนาพิเศษภาคตะวันออกก็จะเป็นผู้อนุมัติเห็นชอบ ในผังเมืองนั้นใช่หรือไม่
ถ้าใช่ นั่นหมายความว่า ผู้ลงทุนจะเป็นผู้บริหารจัดการเมืองนั้นตั้งแต่การกำหนดหลักเกณฑ์ของผู้ลงทุนย่อยที่จะเข้ามาร่วมลงทุนในโครงการ กำหนดหลักเกณฑ์การคิดค่าใช้จ่าย การซื้อขายอสังหาริมทรัพย์ การก่อสร้างอาคารในที่สาธารณะ ค่าบำรุงรักษา กิจการสาธารณูปโภคทุกชนิด ทุกประเภท แล้วภาครัฐจะได้อะไรตอบแทนในการพัฒนา?
ซึ่งจะนำมาสู่ปัญหาเล็กๆ แต่สำคัญก็คือ ผังเมืองในระดับนี้จะใช้บังคับและควบคุมกันในระดับใด (ซึ่งเชื่อว่ายังไม่มีบทบัญญัติหรือกฎเกณฑ์ในเรื่องของเมืองใหม่ในระดับนี้มาก่อน)
นี่คือความสับสนยุ่งยากของการจะสร้างเมืองใหม่ โดยเฉพาะเมืองใหม่ในโครงการของ EEC ซึ่งน่าจะมีลักษณะของเมืองที่ แตกต่างกัน การประชาสัมพันธ์ของนักลงทุนผู้ได้สัมปทานการ ใช้ที่ดินในเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษนี้
เมืองที่ฉะเชิงเทรา สมาร์ตซิตี้จะเป็นเมืองเพื่อการอยู่อาศัยที่รองรับการขยายตัวของกรุงเทพฯ และผู้ที่เกี่ยวข้องในโครงการ EEC เช่น นักลงทุน ผู้คนในงานอุตสาหกรรมพิเศษ นักวิชาการ นักการเงิน นักการบริหาร
เมืองบางละมุง สมาร์ตซิตี้เหมือนกัน แต่จะเป็นเมืองผสมระหว่างเมืองธุรกิจกับที่อยู่อาศัยและการท่องเที่ยว
เมืองใหม่สนามบินอู่ตะเภาจะเป็นเมืองศูนย์กลางธุรกิจขนาดใหญ่ที่น่าเชื่อได้ว่าจะเป็นเมืองที่สับสนที่สุด เพราะองค์ประกอบของเมืองคือสนามบินและท่าเรือของประเทศ
ก็คงเริ่มต้นพอให้เห็นภาพของเมืองใหม่ EEC ที่กำลังจะเกิดขึ้น แต่ไม่เห็นทิศทางของการดำเนินการ
นายช่าง
