ภาวะ เสื่อมทรุด ตกต่ำ(32) – จุง ชาง จอน ฮัลลิเดย์ ระบุว่า เหมาทำงานกระฉับกระเฉงเต็มที่ในพรรคชาตินิยมและกลายเป็นสมาชิก 1 ใน 18 ซึ่งผลัดเปลี่ยนกันขึ้นเป็นผู้บริหารสูงสุดของพรรค
เรียกว่า คณะกรรมการบริหารส่วนกลาง
สำหรับเวลาที่เหลือคืองานในสำนักงานของพรรคชาตินิยมในเซี่ยงไฮ้ เหมาสนี่เองที่เป็นตัวตั้งตัวตีช่วยก่อตั้งพรรคชาตินิยมสาขาหูหนานขึ้น ซึ่งกลายเป็นสาขาที่ใหญ่ที่สุดในเวลาต่อมา
เหมาถลำตัวถึงขนาดที่เข้าร่วมประชุมในพรรคของตัวเองน้อยครั้งมาก
การที่เหมาแสดงความกระตือรือร้นกับพรรคชาตินิยมอย่างล้นเหลือกลายเป็นที่วิพากษ์วิจารณ์ของ เพื่อนคอมมิวนิสต์ด้วยกัน ไช่เหอเซิน เพื่อนเก่าผู้ยึดมั่นในอุดมการณ์มากกว่าร้องทุกข์ต่อโคมินเทิร์นว่า
“องค์การของเราแทบจะไม่มีความสำคัญทางการเมืองเหลืออีกแล้ว
คณะกรรมการท้องถิ่นของพรรคชาตินิยมเป็นคนตัดสินใจปัญหาทุกอย่างอันเกี่ยวกับการเมือง ไม่ใช่คณะกรรมการท้องถิ่นของพรรคคอมมิวนิสต์”
อย่าลืมเป็นอันขาดว่า ไช่เหอเซิน คือเพื่อนเก่าของเหมาจากโรงเรียนฝึกหัดครูฉางซา
มาถึงขั้นนี้ จุง ชาง จอน ฮัลลิเดย์ เน้นอย่างหนักแน่นจริงจังว่า สมาชิกผู้อุทิศตัวเพื่อการก่อตั้งสหภาพแรงงานอีกคนหนึ่งก็บ่นเหมือนกันว่า
“สมัยนั้นเหมาคือผู้ต่อต้านการเคลื่อนไหวเพื่อกรรมกรของสหภาพการค้าอิสระแห่งหนึ่ง”
จู่ๆเหมาก็รู้สึกว่า ผู้แทนมอสโคว์บางคนแสดงกิริยาหมางเมินใส่เขา นั่นก็คือ หลังจากที่มาริงผู้คอยปกป้องคุ้มครองเขาไปจากประเทศจีนตั้งแต่เดือนตุลาคม 1924
แม้เหมาจะมีความเป็นมิตรที่ดีกับโบโรดิน
แต่เขาก็ต้องดิ้นรนปกป้องตัวเองจากพวกที่เคร่งอุดมการณ์ มอสโคว์สั่งให้ชาวจีนคอมมิวนิสต์เป็นตัวของตัวเองและรักษาความเป็นอิสระ แต่เหมาซึ่งไม่มีความแน่ชัดในอุดมการณ์
ไม่อาจแยกแยะความแตกต่างระหว่างพรรคทั้ง 2 ได้
นี่คือบทสรุปจากฐานข้อมูลของ จุง ชาง จอน ฮัลลิเดย์ โดยอ้างว่าเป็นฐานข้อมูลจากโคมินเทิร์น เป็นฐานข้อมูลจากทางด้านของสหภาพโซเวียตรัสเซีย
เป็นห้วงเวลาอันสำคัญของเหมา เป็นห้วงเวลาอันสำคัญของพรรคคอมมิวนิสต์จีน
จากฐานข้อมูล จุง ชาง จอน ฮัลลิเดย์ วันที่ 30 มีนาคม 1924 เซอร์ไก ดาลิน 1 ในตัวแทนผู้สนับสนุนอุดมการณ์ ได้เขียนจดหมายไปถึงวอยทินสกี้ ซึ่งมีบทบาทเป็นอย่างสูงในโคมินเทิร์น
“คุณจะต้องขนลุกเมื่อได้ยินคำพูดของกก.(กรรมการกลาง)เลขาธิการเหมา
(ซึ่งจะต้องขึ้นมาแทนมาริงอย่างไม่ต้องสงสัย) ยกตัวอย่างเช่นเรื่องที่เขาบอกว่า(พรรคชาตินิยม) คือพรรคหนึ่งของชนชั้นกรรมกรและคอมมิวนิสต์สากลจะต้องนับว่าเป็นส่วนหนึ่งของตน
คนประหลาดคนนี้เป็นตัวแทนพรรคในสโมสรตัวแทนเยาวชนสากล”
เซอร์ไก ดาลิน จึงเน้นอย่างหนักแน่นว่า “ผมได้เขียนจดหมายไปขอให้กก.พรรคแต่งตั้งผู้แทนคนใหม่แล้ว”
เหมาจึงถูกปลดออกจากตำแหน่งในเวลาต่อมา
จากเสียงวิพากษ์วิจารณ์ที่ว่าเขาเป็น”นักฉวยโอกาส”และเป็นพวก”นักอนุรักษ์นิยม”เขาถูกถูกเชิญให้ออกจากการเป็นกรรมการกลางและไม่ได้รับเชิญให้เข้าร่วมประชุมใหญ่ในเดือนมกราคม 1925
ช่วงนี้สุขภาพเขาเริ่มเสื่อมถอยลงและล้มป่วย
เพื่อนร่วมงานที่อยู่บ้านเดียวกับเหมาสมัยนั้นบอกกับเรา(จุง ชาง จอน ฮัลลิเดย์)ว่า เหมา”มีปัญาทางสมอง เขาหมกมุ่นอยู่กับเรื่องของตัวเอง”
อาการทางประสาทส่งผลไปถึงระบบขับถ่าย
เป็นเหตุให้เขาถ่ายเพียงอาทิตย์ละหนในบางครั้ง ต่อไปข้างหน้า อาการท้องผูกที่ทำให้เหมาพะวงอยู่แต่เรื่องขับถ่ายได้กลายมาเป็นโรคประจำตัวของเหมาไปจนตลอดชีวิต
เหมาค่อยๆถูกปลดออกจากหน้าที่ในเซี่ยงไฮ้ตอนปลายปี 1924
เขากลับมาอยู่ที่หูหนานแต่ไม่ได้กลับเข้ารับตำแหน่งหน้าที่ใดๆในพรรค เขาหวนกลับไปยังเสาซาน บ้านเกิดในวันที่ 6 กุมภาพันธ์ 1925 พร้อมหนังสือหนักกว่า 50 กิโลกรัม
และอ้างว่ากำลังอยูในระยะ”พักฟื้น”
