บาทก้าว เคลื่อนไหว ชาวนา (38) – ไม่ว่าจะมองจากมุมของ จุง ชาง จอน ฮัลลิเดย์ ไม่ว่าจะมองจากมุมของ รอเบิร์ต เพน ไม่ว่าจะมองจากมุมของ ทวีป วรดิลก ไม่ว่าจะมองจากมุมของ บุญศักดิ์ แสงระวี
มีข้อเท็จจริง 2 อย่างอันสอดรับและขัดแย้งกันโดยพื้นฐาน
ข้อเท็จจริง 1 คือเหมาวางมือจากงานของพรรคทั้งที่เซี่ยงไฮ้และที่กวางเจา บนพื้นฐานและข้ออ้างว่าเจ็บไข้ได้ป่วย มอบงานทุกอย่างให้อยู่ในมือของน้องชาย
ข้อเท็จจริง 1 คือเหมาเดินทางกลับเสาซาน บ้านเกิดที่มณฑลหูหนาน
ทวีป วรดิลก อาศัยบทนิพนธ์ของเหมาเรื่อง “รายงานสำรวจการเคลื่อนไหวชาวนาในมณฑลหูหนาน”ซึ่งเขียนเมื่อเดือนมีนาคม 1927 มาเป็นคำตอบ
คำตอบของการหายไปจากเซี่ยงไฮ้และกว่างโจวในห้วงปลายปี 2524 และเกือบตลอดปี 2525
ในบทเกริ่นนำภายใต้หัวข้อ “ความหนักหน่วงของปัญหาชาวนา” แสดงพื้นฐานให้เห็นว่า “ข้าพเจ้า ได้ไปสำรวจสภาพด้วยตนเองในท้องที่เซียงถาน เซียงเซียง เหิงซาน หลี่หลิง และฉางซา รวม 5 อำเภอ”
เริ่มตั้งแต่วันที่ 4 มกราคมถึงวันที่ 5 กุมภาพันธ์ 1927 รวมเป็นเวลา 32 วัน
ทั้งในชนบทและตัวอำเภอ ข้าพเจ้าได้เรียกชาวนาที่มีความจัดเจน และสหายที่ทำงานด้านการเคลื่อนไหวชาวนามาประชุมเพื่อสำรวจสภาพ ได้สดับตรับฟังรายงานของพวกเขาอย่างตั้งใจได้ข้อมูลมาไม่น้อย
เหตุผลมากมายเกี่ยวกับการเคลื่อนไหวชาวนานั้น
ตรงกันข้ามกับเหตุผลที่ได้ยินมาจากชนชั้นผู้ดีในฮันเค้าและฉางซาอย่างกลับตาลปัตร มีเรื่องประหลาดเยอะแยะซึ่งไม่เคยได้ยิน ได้เห็นมาก่อนเลย
ข้าพเจ้าคิดว่า สภาพเช่นนี้คงจะมีอยู่ในหลายท้องที่หลายแห่งทีเดียว
เสียงวิพากษ์วิจารณ์ต่างๆ นานาที่คัดค้านการเคลื่อนไหวชาวนาจะต้องแก้ไขให้ถูกต้องโดยเร็ว มาตรการผิดๆ ซึ่งฝ่ายปฏิวัตินำมาปฏิบัติในการเคลื่อนไหวชาวนานั้นจะต้องเปลี่ยนแปลงเสียโดยเร็ว
เช่นนี้จึงจะเป็นประโยชน์ต่ออนาคตของการปฏิวัติ
เพราะว่าการเฟื่องฟูของการเคลื่อนไหวชาวนาในปัจจุบันเป็นปัญหาใหญ่ยิ่งปัญหาหนึ่ง ในชั่วระยะเวลาอันสั้นตามมณฑลต่างๆ ทางภาคกลาง ภาคใต้ และภาคเหนือของประเทศจีน
จะมีชาวนาหลายร้อยล้านคนลุกขึ้นมาด้วยท่าทีพายุฝนกระหน่ำ รวดเร็วและรุนแรงยิ่งนัก
(สถานการณ์ที่จะเกิดขึ้นนี้)ไม่ว่ากำลังใหญ่หลวงปานนี้ก็ยับยั้งไม่อยู่ พวกเราจะพังทลายเครื่องพันธนาการ ทั้งหมดที่ผูกมัดรัดตัวพวกเขาอยู่
แล้วรุดหน้าไปสู่วิถีแห่งการปลดแอกอย่างรวดเร็ว
จักรพรรดินิยม ขุนศึก ข้าราชการฉ้อราษฎร์บังหลวง เจ้าถิ่นและผู้ดีเลวร้ายทั้งปวง จะถูกพวกเขากวาดลงหลุมฝังศพจนหมดสิ้น
พรรคและกลุ่มการเมืองที่ปฏิวัติและสหายปฏิวัติทั้งปวง
ล้วนจะต้อง(เข้า)รับการตรวจสอบต่อหน้าพวกเขา เพื่อให้พวกเขาตัดสินใจว่าจะรับเอาไว้ หรือจะทอดทิ้งเสีย
(เบื้องหน้าสภาพการณ์เช่นนี้)ท่านจะยืนอยู่ข้างหน้าพวกเขา
หรือจะยืนอยู่ข้างหลังพวกเขาและชี้มือชี้ไม้วิจารณ์พวกเขา หรือจะยืนอยู่ตรงกันข้ามกับพวกเขาและคัดค้านพวกเขา 3 ประการนี้ชาวจีนทุกคนต่างมีเสรีภาพที่จะ เลือกเอา
แต่ว่าสถานการณ์จะบังคับให้ท่านต้องเลือกเอาโดยด่วนเท่านั้นเอง
ทวีป วรดิลก มีความเห็นว่า รายงานนี้ของเหมาแสดงให้เห็นว่าเหมามีความละเอียดอ่อนอย่างน่าอัศจรรย์ในการประเมินถึงรายรับ รายจ่ายของครอบครัวชาวนาครอบครัวหนึ่ง
เหมาคำนวณไม่เพียงเฉพาะเนื้อที่ของที่ดินที่สามารถทำประโยชน์ได้เท่านั้น
หากยังมีอัตราดอกเบี้ยเงินกู้ที่แพงลิบลิ่วอีกด้วย แล้วยังมีแม้แต่ราคาและปริมาณการใช้น้ำมันหมู เกลือ น้ำมันตะเกียง ชา เมล็ดพืช และปุ๋ย
รวมตลอดไปจนถึงมูลค่าของสัตว์ใช้งานและค่าเลี้ยงดู เครื่องมือในการทำไร่ไถนา
แม้แต่จอบเหมายังแบ่งเป็น 3 ชนิด แต่ละชนิดด้วยน้ำหนักและราคาของมัน จนถึงฟืนและเชื้อเพลิง เสื้อผ้า หูกทอผ้าภายในบ้าน พัดและเครื่องร่อนหรือตะแกรง
ไม่มีอะไรในบ้านชาวนาจะไม่มีความสำคัญต่อเหมาเลย
