บุ๊กสโตร์

ผู้สื่อข่าวหรรษา

นี่คือเทียบเชิญ สำนักพิมพ์มติชนขอเรียนชวนทุกรูปทุกนาม “Read to be Free อ่านปลดแอก” สัปดาห์หนังสือแห่งชาติ ครั้งที่ 49 ระหว่าง 17-25 เม.ย.64 ณ ฮอลล์ 98-99 ไบเทค บางนา มติชนรออยู่แล้วที่บูธ L19

เล่มใหม่นำเสนอ … “หลังบ้านคณะราษฎร : ความรัก ปฏิวัติ และการต่อสู้ของผู้หญิง” การคืนพื้นที่ให้ “ผู้หญิง” ตอบโต้ประวัติศาสตร์ฉบับ “ปิตาธิปไตย” ที่สร้างวลีหนึ่งอันบิดเบือนความจริงที่สุดว่า “ผู้หญิง ไม่เกี่ยวข้องกับการเมือง”

ผลงานล่าสุดของ ชานันท์ ยอดหงษ์ ผู้เขียน “นายใน สมัยรัชกาลที่ 6” สะท้านวงการมาแล้ว หนังสือเล่มใหม่นี้ยังพาตื่นตาด้วยการสร้างข้อถกเถียงใหม่ว่า บทบาทการเป็นแม่บ้านแม่เรือนของภรรยาได้เข้ามามีส่วนในปฏิบัติการทางการเมืองที่สำคัญหลายต่อหลายครั้ง

ในหน้าประวัติศาสตร์การปฏิวัติ 2475 ตามความรับรู้ทั่วไป บทบาทคณะราษฎรที่เป็น “ผู้ชาย” ได้รับการบันทึกซ้ำแล้วซ้ำเล่าในฐานะผู้ก่อการล้มสมบูรณาญาสิทธิราชย์จนนำไปสู่ระบอบประชาธิปไตย แต่นั่นเป็นเพียงบทบาท “หน้าฉาก” ที่สถิตในภาพจำการปฏิวัติ 2475 เท่านั้น ทั้งที่ในความเป็นจริง การเคลื่อนไหวของคณะราษฎรที่เป็นทั้ง “ผู้ชาย” และ “สามี” จะไม่สำเร็จเลย หากไร้ซึ่งการหนุนช่วยจาก “ผู้หญิง” ที่เป็น “ภรรยา” ที่ถูกซ่อนบทบาทอยู่ “หลังฉาก”

กลุ่มภรรยาคณะราษฎรนั้นคอยให้คำปรึกษา ช่วยตัดสินใจ สร้างเครือข่ายการเมือง ทำธุรกิจหารายได้เลี้ยงครอบครัว เจรจาต่อรอง รวมถึงช่วยเหลือสามีในยามต้องเผชิญภัยทางการเมือง เช่นนี้แล้ว หากจะกล่าวว่า ผู้หญิงไม่เกี่ยวข้องกับการเมือง ก็คงจะละเลยบางหน้าสำคัญของประวัติศาสตร์ไปอย่างน่าเสียดาย

หนังสือเล่มนี้คืนพื้นที่ให้ภรรยาคณะราษฎรได้ประกาศตัวตนในการปฏิวัติ 2475 เพื่อพิสูจน์ว่า “หลังบ้าน” ที่คณะราษฎรอาศัยหลับนอนร่วมชายคานั้น สัมพันธ์กับการปฏิวัติ การสร้างชาติ และการสร้างประชาธิปไตยมิอาจแยกออกจากกัน

…“ปลดแอกชาติ” จากศักดินา-(ราชา)ชาตินิยม ผลงานล่าสุดของ ฐนพงศ์ ลือขจรชัย ผู้เขียน “เสียดินแดนมลายู : ประวัติศาสตร์ชาติฉบับ Plot Twist” ที่ปลดแอกจากความเชื่อ มอมเมาสั่งสมกันมาว่าด้วยการเสียดินแดนอันสร้างความเจ็บแค้นชิงชัง

ถึงเล่มใหม่นี้ พารู้จัก “ชาติ” ซึ่งก็เหมือนกับเรื่องหลอกลวงทั่วไปที่ชนชั้นนำขี้โกหกสร้างขึ้น เช่นว่า ชาติสำคัญอย่างโน้น ชาติสำคัญอย่างนี้ แต่ไม่บอกเราสักนิดหรือแสดงสักหน่อยว่าชาติที่ว่ามันหน้าตาอย่างไร

ในเมื่อชนชั้นนำขี้ปดนัก หน้าที่จึงตกเป็นของ ฐนพงศ์ ลือขจรชัย ในการสาธยายชาติฉบับไม่โกหก ให้มิตรสหายทั้งหลายได้พึงรับรู้ร่วมกัน

ประวัติศาสตร์ไทยฉบับสั้นกระชับ ฉายภาพเรื่องราวการแย่งชิงความหมายของ “ชาติ” ระหว่างกษัตริย์และประชาชนอันยาวนานมานับตั้งแต่หลังเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 ที่จะบอกแก่เราว่า “ชาติ” ที่เคยเชื่อว่าหมายถึงประชาชน แท้จริงแล้ว ในประวัติศาสตร์ไทยกลับถูกผสมเนียนแนบกับกษัตริย์

และความเปลี่ยนแปลงระดับความคิดทางการเมืองไทยตลอดหลาย 10 ปีที่ผ่านมาโถมถั่งรุนแรงดั่งคลื่นใต้น้ำ การยื้อแย่งชาติและสถาปนาความหมายของชาติจากกษัตริย์ และการยุดแย่งชาติคืนของประชาชน กลายเป็นสมรภูมิความคิดที่ต้องใช้เวลาอีกหลายปีจึงจะรู้ผล

โดยเมื่อย้อนดูประวัติศาสตร์ความเป็นมาของชาติไทย แล้ว พบว่า “ชาติ” ไม่ได้มีความหมายว่าประชาชน อย่างที่เราท่องจำกันมา แต่ที่จริงข้างในความหมายของชาติกลับมีสิ่งแปลกปลอมฝังตัวอย่างแนบแน่น และทำให้ชาติไม่ได้เป็นของประชาชน

ย้อนรอยประวัติศาสตร์ นับตั้งแต่คำว่า ชาติ ถูกใช้แปล คำว่า Nation และดูการเปลี่ยนแปลงความหมายในสงครามยื้อยุดชาติ ระหว่างประชาชนกับชนชั้นนำ ซึ่งอาจทำให้มองเห็นภาพสังคม-การเมืองไทยที่ผ่านมาจวบจนปัจจุบันได้แจ่มแจ้งยิ่งขึ้น

…“เรื่องธรรมดาสามัญประจำบ้าน” ฟาสต์ฟู้ดธุรกิจลำดับที่ 33 ของ หนุ่ม เมืองจันท์ ฉายภาพ “ความธรรมดา” ในยามที่หลายคนให้ความสำคัญกับเรื่องใหญ่ๆ ในชีวิต เพราะคิดว่าเป็นเรื่องไม่ธรรมดาที่ควรค่าแก่ความสนใจ จนอาจลืมไปว่าชีวิตของเรานั้น ต้องเจอเรื่องเล็กๆ ที่เป็นเรื่องธรรมดาทุกวัน แค่พลิกมุมคิด บางทีเรื่องธรรมดาอาจกลายเป็นเรื่องไม่ธรรมดาไปก็ได้

“หนุ่มเมืองจันท์” และฟาสต์ฟู้ดธุรกิจลำดับที่ 33 มาพร้อมเรื่องราวสุดแสนธรรมดาจากการดูซีรีส์ อ่านหนังสือ ฟังเพลง เล่นโซเชี่ยลมีเดีย สนทนากับผู้คน จนถึงการเล่นคลับเฮาส์ที่ผ่านการตกตะกอนทางความคิดมาเล่าสู่กันฟัง นอกจากนี้ ยังมีเรื่องไม่ธรรมดาที่หนุ่มเมืองจันท์ กลายเป็นหนึ่งในตัวละครซะเอง

ในชีวิตประจำวันที่ใช้เวลามากที่สุดไปกับเรื่องธรรมดา “เรื่องธรรมดาสามัญประจำบ้าน” เล่มนี้ จึงเหมาะกับการอ่านเพื่อเยียวยาสารพันปัญหาที่อาจเกิดจากเรื่องธรรมดา ทำหน้าที่เสมือนเป็นยาสามัญประจำใจที่มีติดบ้านไว้ไม่เสียหลาย

…ยังลุกลามไม่หยุด หนำซ้ำยิ่งคุกคามยิ่งหนักมือ โรคระบาดมหันตภัยโลก โควิด-19 มาอ่านอีกครั้ง “COVID-19 โรคระบาด แห่งศตวรรษ” ซึ่งนับตั้งแต่องค์กรอนามัยโลก หรือ WHO ประกาศให้ COVID-19 หรือ โควิด-19 เป็น โรคระบาดใหญ่ (Pandemic) ทั่วโลก เมื่อวันที่ 12 มีนาคม พ.ศ. 2563 พวกเราเหล่ามวลมนุษยชาติก็ตระหนักดีว่าต่างต้องรับมือ และชีวิตของทุกคนจะไม่เหมือนเดิมอีกต่อไป

มีคำถามมากมายเกิดขึ้น เช่นเดียวกับความโกลาหลที่เกิดจากความไม่เข้าใจ ความไม่พร้อม และวิถีชีวิตในแต่ละวันก็ไม่ช่วยยับยั้งการแพร่ระบาดโรคนี้ นอกจากนี้ การแพร่กระจายของโรคร้ายไปทั่วทั้งโลกนั้น ยังเกิดในระยะเวลาอันสั้นจนคาดไม่ถึง และยังดิสรัปต์ (Disrupt) ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงบางอย่างที่รวดเร็วในหลายด้าน ทั้งเศรษฐกิจ สังคม นโยบายของภาครัฐในประเทศต่างๆ ที่ต่างมุ่งเน้นที่จะรับมือกับภัยร้ายนี้ รวมไปถึงการเปลี่ยนแปลงวิถีการดำเนินชีวิตอย่างเลี่ยงไม่ได้

หนังสือ COVID-19 โรคระบาดแห่งศตวรรษ โดย ดร.นำชัย ชีววิรรธน์ เล่มนี้ มุ่งเน้นที่จะเป็นเหมือนแสงส่องทางที่สร้างความรู้ ความเข้าใจ นำสู่การรับมือและป้องกันชีวิตเราและคนที่เรารัก ไปจนถึงคนรอบข้างจากเงื้อมมือของมัจจุราชร้ายในคราบของโรคระบาด เพื่อให้พลังแห่งความรู้ปกป้องเรา ควบคู่ไปกับมาตรการป้องกันโรค

…นิตยสาร “ศิลปวัฒนธรรม” ฉบับเดือนเมษายน 2564 อ่านเส้นทางรัฐประหารในประวัติศาสตร์พม่า ผ่านบทความ “วิเคราะห์รัฐประหารพม่า เสนาธิปัตย์บนเส้นทางประวัติศาสตร์”

ผศ.ดร.ดุลยภาค ปรีชารัชช นักวิชาการ ผู้เชี่ยวชาญเรื่องพม่าศึกษาจากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พาสืบค้นเส้นทางรัฐประหารในพม่า โดยย้อนกลับไปดูจุดกำเนิดของ กองทัพพม่าหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 การแทรกแซงการเมืองของทหารพม่าที่ไต่ระดับจากผู้ไกล่เกลี่ย ผู้พิทักษ์คุ้มครองรัฐ มาเป็นผู้ปกครอง และการรัฐประหารที่ผ่านมาใน ค.ศ. 1958, 1962, 1988 ที่ทำให้ทหารพม่าปกครองประเทศมากว่าครึ่งศตวรรษ

ตลอดจนมรดกของรัฐประหารที่ทำให้กองทัพเป็นสถาบันการเมืองที่แข็งแกร่ง จนเกิดการรัฐประหาร ค.ศ. 2021

ฉบับเดียวกันยังมีบทความน่าสนใจอื่นๆ อาทิ เมืองกรุงเทพฯ กับไข้ “อินฟลูเอนซา” พ.ศ. 2461, 18 เมษายน วันพลิกชะตากองทัพญี่ปุ่น, จิตวิญญาณของ “เนื้อต้มบ้านสิงห์” และ “ฉากรักในป่า” เบื้องหลังฝังใจขุนแผน-นางวันทอง กับอีกนานาสาระ-เริงรมย์

…เข้าสู่โหมดหยุดยาวเทศกาลสงกรานต์ ที่มีความจำเป็นเดินทางก็เดินทางเถอะ ส่วนนักอ่านที่ไม่อยากไปไหน ขออยู่บ้านอ่านหนังสือ จำกัดความเสี่ยงเผชิญโควิด-19 มติชนขอเสนอหนังสือ 10 เล่มให้อ่านในวันหยุดสงกรานต์นี้

1. แรงงานวิจารณ์เจ้า 2. Accidentally Wes Anderson 3. ยุคทองล้านนา 4. กาดก่อเมือง 5.ปีศาจ 6. ความรักของวัลยา 7. บันทึกประเทศไทย 2563 8. 24-7/1 (24 ชั่วโมง 7 วัน 1 สัปดาห์) 9. ชาติไทย และ 10. Midnight’s Children

นอกจาก 10 เล่มตัวอย่าง ยังมีอีกมากมายรออยู่ที่ www.matichonbook.com

เลือกแล้วมาอ่านปลดแอกกัน