ศูนย์ตุ๊กตาชาววังบ้านบางเสด็จ เปิดขายออนไลน์สู้พิษโควิด

ศูนย์ตุ๊กตาชาววังบ้านบางเสด็จ – อ่างทอง เป็นจังหวัดที่ประสบปัญหาน้ำท่วมในช่วงหน้าฝนมาเป็นระยะเวลายาวนาน แต่เดิมพื้นที่ในแถบนี้มีอาชีพทำอิฐและเหลาไม้ก้านธูป เมื่อยามที่ฝนตกน้ำท่วมไม่สามารถเผาอิฐหรือตากธูปได้ ทำให้ได้รับความเดือดร้อนในเรื่องการ ทำมาหากินช่วงหน้าฝน

ในปี พ.ศ.2519 สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ในรัชกาลที่ 9 เสด็จฯ เยี่ยมราษฎร ที่ ต.บางเสด็จ ทรงมีพระราช ดำริว่า น่าจะมีอาชีพเสริมอย่างอื่น โดยทรงคำนึงว่าชาวบ้านมีทรัพยากรธรรมชาติที่พร้อมอยู่แล้ว คือ ดินเหนียวที่ใช้ทำอิฐ ประกอบกับทรงระลึกถึงตุ๊กตาไทย ที่เรียกว่าตุ๊กตาชาววังนั้นหาดูได้ยากเกือบจะสูญสิ้นไปหมดแล้ว หากจะฟื้นฟูขึ้น ก็น่าจะช่วยสืบสานศิลปหัตถกรรมไทยแบบโบราณของไทยได้อีกอย่างหนึ่ง

จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ส่งอาจารย์จุลทัศน์ พยาฆรานนท์ และ อาจารย์เสริมศรี บุนนาค จากวิทยาลัยเพาะช่าง มาสอนปั้นตุ๊กตาชาววัง โดยมีการจัดตั้งโครงการปั้นตุ๊กตาไทยขึ้น ครั้งแรกมีผู้เข้ารับการฝึกอบรม 150 คน ฝึกสอนกันได้ 3 เดือน ก็จัดให้มีพิธีไหว้ครู โดยสมเด็จ พระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จฯ ทรงเป็นประธานพิธีไหว้ครู และได้ตั้งศูนย์ตุ๊กตาชาววังบ้านบางเสด็จแห่งนี้

ศูนย์ตุ๊กตาชาววังบ้านบางเสด็จ ตั้งอยู่ภายในบริเวณวัดท่าสุทธาวาส ริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา ต.บางเสด็จ อ.ป่าโมก จ.อ่างทอง ซึ่งมีทัศนียภาพโดยรอบร่มรื่นและ สวยงาม เป็นอาคารทรงไทย 2 ชั้น ชื่อว่า “คุ้มสุวรรณภูมิ”

ชั้นบนแสดงนิทรรศการพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว พร้อมด้วยพระบรมวงศานุวงศ์ ชั้นล่างเป็นที่ทำการของกลุ่มปั้นตุ๊กตาชาววัง มีการจัดแสดงผลงานและจำหน่ายผลิตภัณฑ์ตุ๊กตาชาววัง พร้อมด้วยผลิตภัณฑ์โอท็อปของจ.อ่างทอง ในราคาที่ย่อมเยา เป็นการสร้างงาน สร้างรายได้ให้แก่ชุมชนแห่งนี้ได้อย่างยั่งยืน

เป็นแหล่งเรียนรู้เชิงสร้างสรรค์ที่นักท่องเที่ยวสามารถชมการสาธิตปั้นตุ๊กตาชาววัง เรียนรู้การปั้นตุ๊กตาด้วยดินเหนียวที่แสดงให้เห็นวิถีชีวิตความเป็นอยู่ของผู้คนและวัฒนธรรมประเพณีไทยต่างๆ เช่น การละเล่นของเด็กไทย วงมโหรีปี่พาทย์ สุภาษิตคำพังเพยไทย หรือรูปผลไม้ไทยหลากหลายชนิด ซึ่งล้วนมีความสวยงามน่ารัก และรูปแบบต่างๆ มากมาย

นอกจากที่ศูนย์ตุ๊กตาชาววังแห่งนี้ นักท่องเที่ยวยังสามารถชมการปั้นตุ๊กตาชาววังได้ที่บ้านเรือนราษฎรในละแวกนั้นได้อย่างเป็นกันเอง เนื่องจากในแต่ละบ้านจะทำตุ๊กตาคนละแบบแตกต่างกันไป

ปัจจุบันการปั้นตุ๊กตาดินเหนียวของ ชาวบางเสด็จ ไม่เพียงแต่จะสร้างอาชีพใหม่ให้แก่ชาวบ้าน ยังเป็นงานศิลปหัตถกรรมที่ส่งออกขายไปทั่วโลก

ที่สำคัญศูนย์ตุ๊กตาชาววังแห่งนี้ทำให้ชาวบ้านได้อยู่ร่วมกันในชุมชน โดยไม่ต้องออกไปทำงานต่างถิ่น และสามารถสืบสานการปั้นตุ๊กตาชาววังสู่รุ่นลูกหลาน ตามที่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ได้ทรงพระเมตตาส่งเสริมศิลปาชีพ

ในช่วงสถานการณ์การแพร่ระบาดของโควิด-19 ศูนย์ตุ๊กตาชาววังบ้านบางเสด็จได้รับผลกระทบอย่างมาก เนื่องจากนักท่องเที่ยวที่เคยเดินทางมากันเยอะในช่วงเสาร์-อาทิตย์และวันหยุดต่างๆ ได้ลดจำนวนลงมาก จนแทบจะไม่มีใครเข้ามาเยี่ยมชม จนต้องปิดศูนย์

นาวาเอกบุญนะ บุญประเทือง อายุ 66 ปี ข้าราชการบำนาญกองทัพเรือ สมาชิกศูนย์ตุ๊กตาชาววังบ้านบางเสด็จ เล่าว่า ช่วงปี 2563 โควิด-19 แพร่ระบาดจนต้องปิดศูนย์ สมาชิกและชาวบ้านยังคงปั้นตุ๊กตาชาววังอยู่ เพียงแต่จะลดปริมาณลง พร้อมผลิตสินค้าตัวใหม่ออกมา เพื่อให้มีความหลากหลายไว้รองรับลูกค้า ด้วยความหวังว่าสักวันหนึ่งโควิดจะหายไป นักท่องเที่ยวจะกลับมาเหมือนเดิม เมื่อสถานการณ์โควิด-19 เริ่มดีขึ้น จึงได้เปิดตามปกติ แต่นักท่องเที่ยวยังมาน้อยมาก

ด้านนางสุกัญญา สอนด้วง อายุ 57 ปี สมาชิกศูนย์ตุ๊กตาชาววังบ้านบางเสด็จ กล่าวว่า สมาชิกทุกคนยังรวมกลุ่มกันอยู่ แต่หลายคนทำงานปั้นกันที่บ้าน พร้อมทั้งปลูกผักเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อหารายได้ควบคู่ไปด้วย

เมื่อโควิด-19 กลับมาระบาดรอบใหม่ในช่วงนี้ แน่นอนว่าศูนย์ตุ๊กตาชาววัง บ้านบางเสด็จย่อมถูกซ้ำเติมอีกระลอกจาก นักท่องเที่ยวหดหาย ยอดขายก็ไม่ปัง แม้ชาวบ้านที่นี่จะรู้สึกท้อ แต่ทุกคนยืนยันไม่ยอมถอยแน่นอน

หากใครไปท่องเที่ยวจ.อ่างทอง จึงชวนไปอุดหนุนสินค้าตุ๊กตาชาววัง เพื่อเป็นกำลังใจให้บ้านชาวบางเสด็จได้ทุกวัน เวลา 09.00-16.00 น.

หรือสั่งซื้อทางออนไลน์ ที่เพจ “ตุ๊กตาชาววังบ้านบางเสด็จ” โทรศัพท์ 0-3566-1157, 08-1255-5654

กนกศักดิ์ แสงตระการ