“ศาสนาพุทธเป็นศาสนาธรรมชาติ สิ่งใดที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงเอาไว้นั้นเป็นความรู้ตามกฎธรรมชาติทั้งสิ้น” สารธรรมมงคล พระราชสังวรญาณ (พุธ ฐานิโย) วัดป่าสาลวัน จ.นครราชสีมา
ปี พ.ศ.2494 “หลวงปู่กลีบ พุทธรักขิโต” อดีตเจ้าอาวาสวัดตลิ่งชัน เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ พระเกจิชื่อดัง เข้าปรึกษา พระมงคลราชมุนี วัดสุทัศนเทพวราราม หรือ เจ้าคุณศรีฯ (สนธิ์ ยติธโร) เรื่องหาปัจจัยสร้างมณฑปที่ยังค้างอยู่ จึงแนะนำให้สร้างพระกริ่ง โดยใช้พิมพ์ของพระกริ่งหนองแสเป็นต้นแบบ
กำหนดวันที่ 17 ก.ค.2494 ประกอบพิธีหล่อ โดยใช้ชนวนพระกริ่งของวัดสุทัศน์ ที่ท่านเจ้าคุณศรี (สนธิ์) มอบให้ และทองชนวนของหลวงปู่กลีบ เทหล่อหลังจากที่ประกอบพิธีที่วัดสุทัศน์เสร็จแล้ว นำกลับมาปลุกเสกเดี่ยวอีกหนึ่งพรรษา จึงนำออกมาแจกในปี พ.ศ.2495 พระกริ่งรุ่นดังกล่าวหล่อตันแล้วจึงนำมาเจาะรูบรรจุเม็ดกริ่ง และอุดด้วยทองชนวน วรรณะออกสีเหลืองอมเขียว ผิวสีน้ำตาลอ่อน ปัจจุบันหายากมาก
“หลวงพ่อเกษม เขมโก” สุสานไตรลักษณ์ จ.ลำปาง พระเถราจารย์ปูชนียบุคคล วัตถุมงคลที่ได้รับความนิยมเป็นอย่างสูง หนึ่งในนั้น คือ “เหรียญหลวงพ่อเกษม เขมโก รุ่นกองพันลำปาง” จัดสร้างขึ้นในปี พ.ศ.2517 สร้างโดยสามเณรนิติรัตน์ ศิษย์ใกล้ชิด ร่วมกับจังหวัดทหารบกลำปาง เพื่อแจกทหาร จำนวนการสร้าง รวมทั้งหมด 2,513 เหรียญ ประกอบด้วย เนื้อทองคำ 13 เหรียญ, เนื้อเงิน 300 เหรียญ, เนื้อนวโลหะ 200 เหรียญ และเนื้อทองแดง 2,000 เหรียญ
ลักษณะเป็นเหรียญกลมรูปไข่ มีหูห่วง ด้านหน้าเหรียญ เป็นรูปเหมือนหลวงพ่อเกษมครึ่งองค์หันหน้าตรง ด้านบนจารึกเป็นภาษาบาลี อ่านว่า “เขมโก” ด้านหลัง ตรงกลางเป็นอักขระยันต์ภาษาบาลี ด้านล่างยันต์ จารึก “๒๓ ต.ค.๑๗” หมายถึงปี พ.ศ.ที่จัดสร้าง บริเวณรอบขอบเหรียญเขียนคำว่า “หลวงพ่อเกษม เขมโก สำนักสุสานไตรลักษณ์ จ.ลำปาง” จัดเป็นอีกเหรียญที่หายากในปัจจุบัน
“พระวิชิตธรรมาจารย์” (ตัน โสรปัญโญ) อดีตเจ้าอาวาสวัดศรีคุณเมือง อ.เชียงคาน จ.เลย และอดีตเจ้าคณะอำเภอเชียงคาน ชาวเชียงคานได้ร่วมใจกันสร้างรูปปั้นไว้ที่มณฑปวัดศรีคุณเมือง และสร้าง “เหรียญพระราชทานเพลิงศพ” เป็นที่ระลึกพิธีพระราชทานเพลิง เมื่อวันที่ 7 มี.ค.2514
ลักษณะเป็นเหรียญอาร์ม มีหูเชื่อม จัดสร้างเป็นหลายเนื้อด้วยกัน ด้านหน้าเหรียญเป็นรูปหลวงพ่อตัญครึ่งองค์หันหน้าตรง ด้านบนรูปเหมือนมีข้อความว่า “ที่ระลึก” ใต้รูปเหมือนเขียนคำว่า “พระวิชิตธรรมาจารย์” ด้านหลังเหรียญ ไม่มีขอบเหรียญ ด้านบนเป็นยันต์ ตรงกลางเหรียญเขียนข้อความว่า “วันพระราชทานเพลิงศพ ญาพ่อตัน โสรปัญโญ อดีตเจ้าคณะอำเภอเชียงคาน ๗ มีนาคม ๒๕๑๔” ปัจจุบัน ราคาเช่าบูชาสูงมาก
อริยะ เผดียงธรรม
