บุ๊กสโตร์

“อ่านอดีต เปลี่ยนปัจจุบัน ร่วมกันเขียนอนาคตให้ยุคหลังโควิด” คือคำเชิญชวนจาก “The Great Remake สู่โลกใหม่” หนังสือเล่มล่าสุดจาก สันติธาร เสถียรไทย สำนักพิมพ์มติชนภูมิใจเสนอ

ผลงานเบอร์ 2 ของนักเศรษฐศาสตร์ภาคเทคโนโลยีแห่งเอเชีย ผู้เขียน ‘Futuration’ มาถึงเล่มนี้ ดร.สันติธาร ถ่ายทอดมุมมองต่อวิกฤตการณ์โควิดที่ส่งผลกระทบต่อสังคมและเศรษฐกิจแทบทุกด้าน พาผู้อ่านเชื่อมโยงและคาดการณ์ความเปลี่ยนแปลงที่กำลังจะเกิดขึ้นในอีกไม่ช้า พร้อมเสนอแนวทางรับมือทั้งในภาคเศรษฐกิจ องค์กรธุรกิจ จนถึงการใช้ชีวิตประจำวันของบุคคลทั่วไป

เริ่มต้นจากการทำความเข้าใจวิถีสังคมรูปแบบใหม่อันเนื่องมาจากการปรับตัวเข้าสู่นวัตกรรมและเทคโนโลยี เพื่อข้ามพ้นวิกฤตครั้งนี้ไปให้ได้ และเพื่อสร้างโอกาสใหม่ๆ ในระยะยาว ด้วยแนวคิด 4 Re : Rethink, Recovery, Reimagine และ Remake ที่สำคัญที่จะทำให้ทุกคนพัฒนาตนเองให้เป็น “คนใหม่” ใน “โลกยุคใหม่”

ด้วยไม่ว่าสถานการณ์โควิดจะผ่านไปหรือไม่ ยาวนานแค่ไหน แต่สิ่งนี้ได้สร้างความเปลี่ยนแปลงให้แก่สังคม สถานการณ์โควิดได้เร่งให้เทคโนโลยีในอนาคตเข้ามาเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตในสังคมทุกระดับอย่างรวดเร็วมากกว่าที่คาดการณ์ไว้

ในภาวการณ์เช่นนี้ หากนักธุรกิจ ผู้ประกอบการ พนักงาน จนถึงประชาชนทั่วไป สามารถมองเห็นความเปลี่ยนแปลง เหล่านั้นได้ก่อนใคร ก็ย่อมจะมองเห็น “โอกาส” ในการประกอบธุรกิจและใช้ชีวิตในรูปแบบใหม่ได้มากกว่าผู้ที่ยังไม่ตระหนักในประเด็นปัญหาดังกล่าว

และต่อให้สถานการณ์โควิดผ่านพ้นไป สังคมรูปแบบใหม่ ก็ย่อมมิได้สูญสลายตามโควิด เราทุกคนจึงต้องหันมาใส่ใจและปรับตัว รับมือกับความเปลี่ยนแปลงที่กำลังจะเกิดขึ้นอย่างถาวรนับจากนี้เป็นต้นไป

อ่านอนาคตที่ถูกเร่งเข้ามา รับมือวิกฤตอย่างเท่าทัน วางยุทธศาสตร์เพื่อเริ่มต้น สร้างคนเพื่อโลกใหม่

…นอกจากคำ โควิด-19 ทุกวันนี้เราจะได้ยินคำว่า “ราษฎร” “สามัญชน” หรือแม้แต่คำว่า “ประชาชน” มากขึ้นเรื่อยๆ ในแง่ความหมายด้านสังคมและการเมือง ตลอดจจนการเคลื่อนไหวภาคประชาชนทั้งในปีนี้และปีที่ผ่านมา

มติชนขอแนะนำหนังสือ 2 เล่ม อ่านความเป็น “ราษฎร” และสำคัญ อยู่ในความสนใจไม่ลืมเลือน

…“ศิลปะ-สถาปัตยกรรมคณะราษฎร” ท่ามกลางบรรยากาศของการ “ทุบ-รื้อ-ถอน-ทำลาย” ศิลปะและสถาปัตยกรรมของคณะราษฎรที่ผ่านมา สิ่งหนึ่งที่ทำให้การ ทุบทำลายเกิดขึ้นโดยมิต้องไตร่ตรอง และโดยไม่มีผู้ใดคัดค้าน ก็เนื่องด้วย ความรู้-ความเข้าใจต่อศิลปะและสถาปัตยกรรมไทยในช่วงทศวรรษ 2475-2490 ถูกอธิบายหรือทำให้เข้าใจว่าเป็นเพียง “ศิลปะนอกขนบ” เป็นศิลปะที่อยู่ตรงกันข้ามกับ “ความเป็นไทย”

เนื่องในโอกาสครบ 88 ปี การปฏิวัติเปลี่ยนแปลงการปกครอง หนังสือ “ศิลปะ-สถาปัตยกรรมคณะราษฎร สัญลักษณ์ทางการเมืองในเชิงอุดมการณ์ (ปกแข็ง)” ของ ชาตรี ประกิตนทการ เล่มนี้ ได้กลับมาอีกครั้ง พร้อมกับสิ่งที่เรียกว่า “คณะราษฎรศึกษา” เพื่อใช้เป็นเวทีในการนำเสนอข้อมูลหลักฐานและการตีความอย่างเป็นเหตุเป็นผล ไม่ว่าจะมาจะฝ่ายที่ชอบหรือไม่ชอบคณะราษฎรก็ตาม

ในเล่มอัดแน่นด้วยบทความจากพิมพ์ครั้งแรก 6 เรื่อง และพิมพ์ครั้งใหม่ 4 เรื่อง ผู้ที่สนใจประวัติศาสตร์ศิลปะหรือเป็น นักอ่านทั่วไป ไม่ควรพลาดด้วยประการทั้งปวง

…“ราษฎรธิปไตย : การเมือง อำนาจ และทรงจำของ(คณะ)ราษฎร” หลังการปฏิวัติ 2475 คณะราษฎรได้สถาปนาระบอบประชาธิปไตยขึ้นในสยามประเทศ เพื่อคืนอำนาจอธิปไตย สู่ราษฎรผู้เป็นเจ้าของที่แท้จริง แต่ทว่าช่วงเวลาหลังการปฏิวัติ การเมืองไทยผันผวน คณะราษฎรและระบอบประชาธิปไตย ถูกโจมตี ถูกบั่นทอน จากฝ่ายอนุรักษนิยม จนทำให้อำนาจ ที่เคยอยู่ในมือราษฎรค่อยๆ หายไป พร้อมๆ กับความทรงจำของสังคมที่ถูกตัดต่อ ลดทอน และทำลาย

กระทั่งผ่านมา เกือบ 90 ปี ไม่มีใครจำได้อีกแล้ว ว่าสังคมยุคหลังการปฏิวัติ 2475 ที่เป็นประชาธิปไตย หน้าตาเป็นอย่างไร?

ศรัญญู เทพสงเคราะห์ นักประวัติศาสตร์ผู้ใช้เวลาอยู่กับบันทึก หนังสือ เอกสาร และรูปภาพเก่า ค่อยๆ เรียงร้อยความทรงจำยุคประชาธิปไตย ออกมาเป็นหนังสือรวมบทความเล่มนี้ ที่จะรื้อฟื้นความทรงจำ ปะติดปะต่อภาพที่ขาดวิ่นของอดีต และส่งมอบหน้าประวัติศาสตร์ที่มีคุณค่าให้แก่สังคม ผ่าน 6 บทความในเล่ม ซึ่งจะช่วยให้เข้าใจถึง “การต่อสู้เพื่อสถาปนาความหมาย คุณค่าและความทรงจำต่อระบอบประชาธิปไตยในยุคคณะราษฎร”

…ในวาระครบรอบ 80 ปี ศาสตราจารย์พิเศษ ดร. ชาญวิทย์ เกษตรศิริ สำนักพิมพ์มติชนขอใช้โอกาสนี้แนะนำหนังสือที่อาจารย์ชาญวิทย์มีบทบาทในการจัดทำ ทั้งในฐานะผู้แปล ผู้เขียน และบรรณาธิการ เพื่อเชิดชูเกียรติคุณทางวิชาการและร่วมเฉลิมฉลองอายุ 80 ปี ของ “มิตรทางปัญญาของทุกชนชั้น”

1 ใน 8 เล่มสำคัญ…“ประวัติศาสตร์การเมืองไทยสยาม พ.ศ.2475-2500” งานวิชาการทางประวัติศาสตร์โดย ชาญวิทย์ เกษตรศิริ ที่ให้ภาพการเปลี่ยนแปลงนับแต่สมัยการปฏิวัติ 2475 โดยมุ่งอธิบายสาเหตุ ปัจจัย ตลอดจนให้ความหมายต่อเหตุการณ์และปรากฎการณ์สำคัญๆ ทางการเมืองไทย มากกว่าที่เพียงเสนอว่าเกิดอะไรขึ้นและเกิดขึ้นเมื่อไหร่เท่านั้น

แม้ว่าช่วงเวลาของงานศึกษานี้ดูจะครอบคลุมช่วงเวลาเพียง 25 ปี คือยุคสมัยคณะราษฎร (2475 -2500) และยุคสมัยคณะรัฐประหาร (2490-2500) แต่กล่าวได้ว่าเป็นหนังสือที่ให้ภาพของความเปลี่ยนแปลงทางสังคมการเมืองไทย นับแต่สมัยการปฏิรูปการปกครองประเทศตามแบบตะวันตก ในสมัยรัชกาลที่ 5 ตลอดทั้งยังให้แนวความคิดต่อการเข้าใจพลังทางสังคมการเมืองไทยที่ก่อเกิดเป็นพลังมหาชนในวันที่ 14 ตุลาคม 2516

โดยภาพรวมนั้นประวัติการเมืองไทยยุคใหม่ที่มีความต่อเนื่องกว่าศตวรรษจากปี 2435 จนถึงปัจจุบันก็สามารถกล่าวสรุปจากแนวความคิดในหนังสือเล่มนี้ได้ว่า ความเปลี่ยนแปลงทางการเมืองไทยเป็นผลมาจากการต่อสู้เคลื่อนขับของ 3 กลุ่มพลัง คือ พลังกษัตริย์นิยม-จารีตนิยม พลังรัฐข้าราชการ และพลังนอกระบบราชการ โดยมีมหาอำนาจจากภายนอกเป็นปัจจัยแทรกแซงที่สำคัญ

…และ “ปฏิวัติ 2475 (1932 Revolution in Siam)” รวบรวมผลงานของ 2 นักวิชาการ ชาญวิทย์ เกษตรศิริ และ ธำรงศักดิ์ เพชรเลิศอนันต์ เข้ามาไว้ในเล่มเดียวกัน ทั้งนี้เพื่อสร้างมิติที่รอบด้านมากขึ้นในการอธิบายทำความเข้าใจเหตุการณ์สำคัญยิ่งทางประวัติศาสตร์สังคมการเมืองไทย ซึ่งยังดำรงการต่อสู้ขัดแย้งโดยกลุ่มฝ่ายต่างๆ เพื่อสถาปนาพื้นที่ความทรงจำและสร้างจินตนาการถึงชุมชนรัฐไทย เกี่ยวกับ บทบาทและสัมพันธภาพทางอำนาจของบุคคลและสถาบันสังคมการเมืองทั้งในอดตี ปัจจุบัน และอนาคต

เน้นให้เห็นความสำคัญในบริบททางสังคม ทั้งภายในประเทศและในบริบทสังคมโลก ที่มีปฏิสัมพันธ์ต่อความรับรู้ แนวความคิด และกระบวนการตัดสินใจทางสังคมการเมือง แทนการยกย่องบุคคลหรือสถาบันหนึ่งใดอย่างหลุดลอยออกจากบริบทที่เป็นจริงของสังคมในขณะนั้น

…ต่อไปนี้คือ 10 เล่มจากมติชนที่ไม่มีไม่ได้แล้ว นี่คือ Top 10 Best Seller 10 อันดับขายดี ประจำเดือนพฤษภาคม 2564 ที่ www.matichonbook.com ได้แก่

ก้าวใหญ่ๆ ใช้ใจเริ่ม (ธุรกิจพอดีคำ ลำดับที่ 5) / กวีวุฒิ เต็มภูวภัทร, สงครามเย็น (ใน) ระหว่าง โบว์ขาว / กนกรัตน์ เลิศชูสกุล, แรงงานวิจารณ์เจ้า ประวัติศาสตร์ราษฎรผู้หาญกล้าท้าทายสมบูรณาญาสิทธิ์ไทย / ศิโรตม์ คล้ามไพบูลย์, ปลดแอกชาติ จากศักดินา-(ราชา)ชาตินิยม / ฐนพงศ์ ลือขจรชัย, Livable Japan ใส่ใจไว้ในเมือง / ปริพนธ์ นำพบสันติ หรือ โบ๊ท JapanPerspective สำนักพิมพ์ broccoli book

หลังบ้านคณะราษฎร: ความรัก ปฏิวัติ และการต่อสู้ของ ผู้หญิง / ชานันท์ ยอดหงษ์, เรื่องธรรมดาสามัญประจำบ้าน (ฟาสต์ฟู้ดธุรกิจ 33) / หนุ่มเมืองจันท์, สังคมจีนในประเทศไทย : ประวัติศาสตร์เชิงวิเคราะห์ / ผู้เขียน : จี. วิลเลียม สกินเนอร์ บรรณาธิการ : ชาญวิทย์ เกษตรศิริ, ผัวเดียว เมีย…เดียว อาณานิคมครอบครัวในสยาม / สุรเชษ์ฐ สุขลาภกิจ และบันทึกประเทศไทย ปี 2563 / ศูนย์ข้อมูลมติชน

ยังมีอีกมากมายหนังสือไฮไลต์จากสำนักพิมพ์มติชน คลิกดูทั้งหมด พร้อมส่วนลดสูงสุด 15% ได้ที่ www.matichonbook.com

ผู้สื่อข่าวหรรษา