ขบวนการเด็กกู้ชีพ ลูกนกกกคืนรัง – เจอลูกนกตกจากรังจะช่วยอย่างไรดี
มีคำแนะนำจากสมาคมอนุรักษ์นกและธรรมชาติ ให้สำรวจดูว่าลูกนกบาดเจ็บหรือไม่ถ้าบาดเจ็บมีเลือดออกควรนำส่งสัตวแพทย์หรือหน่วยช่วยเหลือสัตว์ป่า แต่ถ้าไม่มีและลูกนกตัวนั้นเป็นลูกนกที่กำลังหัดบิน ให้ดูว่าพื้นที่ที่พบเสี่ยงภัยหรือไม่ถ้าไม่ แนะนำว่าควรวางลูกนกไว้ที่เดิม พ่อแม่นกจะกลับมาดูแลเอง แต่ถ้าเสี่ยงภัยอาจจะจากหมาแมวก็ควรช่วยนำมันไปไว้ในที่ปลอดภัย
อีกกรณีหนึ่งหากเป็นลูกนกที่เพิ่งฟักออกมาจากไข่หรือลูกนกในรังลองสังเกตดูให้ดีๆ ว่าเห็นรังเดิมของมันหรือไม่ ถ้าเห็นให้นำไปคืนรังถ้าไม่เห็น ทำรังเทียมแขวนไว้ตามเดิม นี่คือวิธีการเบื้องต้นที่เราสามารถช่วยลูกนกตกรังให้ไปต่อได้
แล้วถ้าเป็นลูกนกที่ตัวใหญ่มากๆ อย่างลูกนกเงือกตกลงมาจากรัง เราควรจะช่วยเหลืออย่างไร
สถานการณ์ความเป็นไปในขณะเกิดเหตุอาจแตกต่างกันในแต่ละเคส เราไม่อาจรู้สาเหตุที่แท้จริงได้ แต่สำหรับเหตุการณ์หนึ่งในป่ายางที่หมู่บ้านปาโจ ลูกนกกกตกจากโพรงรังสูงเกิน 10 เมตร ชาวบ้านไปกรีดยางพบแต่เช้าตรู่ จึงมาแจ้งนักวิจัยโครงการศึกษานิเวศวิทยาของนกเงือกในพื้นที่ หลังจากนั้นก็นำลูกนกกกไปคืนไว้ในรังตามเดิม และพบว่าในโพรงรังมีลูกนกกกอยู่อีกตัวหนึ่ง ก็หวังว่ามันจะอยู่ด้วยกันอย่างปลอดภัยจนกว่าพ่อแม่นกจะกลับมา
แต่เหตุการณ์กลับไม่ราบรื่นดังที่คิด เมื่อเวลาผ่านไปไม่ถึงครึ่งวันลูกนกอีกตัวหนึ่งซึ่งอ่อนแอกว่าถูกตัวพี่เขี่ยตกลงมายังพื้นดิน เด็กๆ รีบมาแจ้งนักวิจัยว่า “มันทะเลาะกัน แล้วลูกนกอีกตัวก็ตกลงมา” ด.ช.อาดัมฮาเรฟ ซีแต และเพื่อนๆ ที่เฝ้าดูอยู่รายงานตรงกัน ลูกนกตัวที่ตกลงมาคราวนี้เป็นตัวที่อ่อนแอกว่าตัวแรกมาก มันยังไม่มีขน เนื้อหนังล่อนจ้อน ยังบินไม่ได้
พี่ปรีดา เทียนส่งรัศมี นักวิจัยมูลนิธิศึกษาวิจัยนกเงือกอธิบายว่า “เป็นธรรมชาติของนก มันอาจจะตีกันและเขี่ยอีกตัวที่อ่อนแอกว่าเพื่อให้ตัวเองอยู่รอด นกกกเป็นนกเงือกขนาดใหญ่เคส 2 ตัวก็เคยมี แต่ส่วนใหญ่มักเลี้ยงลูก 1 ตัว ลูกนกกินเยอะ แม่นกต้องเปิดปากโพรงออกมาก่อนเพื่อช่วยพ่อนกหาอาหาร ช่วงที่ปากโพรงเปิดก็อาจมีอันตรายเกิดขึ้นได้”
ลูกนกตัวช้ำม่วงเป็นจ้ำๆ อิดโรย คอพับคออ่อน ดวงตาอ่อนแรงพร้อมจะปิดลงตลอดเวลา เด็กๆ ช่วยกันตะครุบตั๊กแตนมาป้อน ประทังชีวิตในเบื้องต้น และหารือกันว่าหากนำไปคืนรังมันอาจจะตกลงมาอีกครั้ง และ ครั้งนี้ไม่น่ารอด จึงตัดสินใจร่วมกันช่วยเหลือลูกนก “ให้ก๊ะฮันเอาไปดูแล พวกเราจะช่วยหาอาหารเอง” เด็กๆ ร้องขอ
นกกก เป็นสัตว์ป่าคุ้มครองตามกฎหมาย การนำลูกนกมาอนุบาลดูแลจนกว่ามันจะแข็งแรงต้องอยู่ในการรับรู้และได้รับอนุญาตจากอุทยานแห่งชาติ โดยมีกฎระเบียบ ข้อปฏิบัติ และต้องรายงานความคืบหน้าอย่างใกล้ชิด ไม่เช่นนั้นผู้นำมาอนุบาลจะมีความผิดตาม พ.ร.บ.คุ้มครองสัตว์ป่า
“ถ้าเอาไปคืนรัง ถูกเขี่ยตกอีก คราวนี้ตายแน่ เราช่วยเอาไปปฐมพยาบาล ก๊ะฮันจะไปแจ้งความที่อุทยานฯ” ด.ช.อับดุลเลาะห์ โต๊ะมิง ยืนยันความตั้งใจแทนเพื่อนๆ ทั้งกลุ่มอีกครั้ง
ช่วยได้ตัวหนึ่งแล้ว ส่วนอีกตัวหนึ่งก็ได้แต่เอาใจช่วยให้มันปิดปากโพรงได้สำเร็จ แต่บุญวาสนาของมันมีไม่พอ ในที่สุดลูกนกตัวที่ แข็งแรงกว่าก็ถูกเหยี่ยวขย้ำตายในเวลาต่อมา ชีวิตในธรรมชาติช่าง ไม่มีอะไรแน่นอน ลูกนกกกตัวที่ไม่น่าจะรอดกลับมีชีวิตรอดและแข็งแรงขึ้นเรื่อยๆ โดยความช่วยเหลือจากเด็กๆ และนักวิจัย ในที่สุดลูกนกขี้เหร่และอ่อนแอในวันนั้นก็มีโอกาสโบยบินกลับสู่ป่าไปทำหน้าที่ของตัวเอง ในธรรมชาติ เด็กๆ ภาคภูมิใจมากที่ได้เป็นส่วนหนึ่งของภารกิจช่วยลูกนกตกรัง
“ดีใจ” “ภูมิใจ” คือความรู้สึกของอับดุลเลาะห์ อาดัมฮาเรฟ และสมาชิกขบวนการ กู้ชีพลูกนกกกทุกคน
ติดตามภารกิจสุดระทึกของขบวนการ กู้ชีพลูกนกกกแห่งหมู่บ้านปาโจ นราธิวาส ในรายการทุ่งแสงตะวัน ตอน ขบวนการกู้ชีพ วันเสาร์ที่ 24 กรกฎาคมนี้ เวลา 05.05 น. ทางช่อง 3 กด 33 และทางเพจทุ่งแสงตะวันเวลา 07.30 น.
วสวัณณ์ รองเดช
