การจัดวางผังพัฒนาเมือง – การออกพระราชบัญญัติการพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก EEC ซึ่งมีบทบัญญัติให้ต้องจัดตั้งผังเมืองรวม EEC โดยกรม โยธาธิการและผังเมืองก็ได้จัดว่า กฎกระทรวงผังเมืองรวมครอบคลุมพื้นที่ รวม 3 จังหวัด และประกาศใช้บังคับไปแล้ว ทั้งที่มีสภาพเป็นผังเมืองจังหวัดมากกว่าผังเมืองรวม
การวางผังเมืองรวม EEC นี้วางทับลงไปบนผังเมืองรวมจังหวัดทั้งสามคือ กฎกระทรวงผังเมืองรวม ฉะเชิงเทรา กฎกระทรวงผังเมืองรวมชลบุรี กฎกระทรวงผังเมืองรวมพัทยา ผังเมืองรวมจังหวัดระยอง เป็นต้น ซึ่งในบรรดากฎกระทรวงผังเมืองรวมใช้บังคับอยู่นั้น ก็ยังมีกฎกระทรวงตาม พ.ร.บ.ควบคุมอาคารที่มีการใช้ควบคุมการใช้ประโยชน์ในที่ดินทับซ้อนอยู่
เมื่อเดือนพฤษภาคม 2564 มีข่าวทางการผังเมืองจากคณะกรรมการพัฒนาพิเศษ EEC ว่า “จะมีการจัดทำและจัดวางผังเมืองรวม รวมทั้งหมด 33 เขตอำเภอ” ซึ่งในการจัดทำผังเมืองระดับนี้
สิ่งที่ควรจะเป็นในการจะจัดทำผังเมืองในระดับนี้ก็คือ “การจัดวางผังพัฒนาเมือง” เหตุผลก็คือ ภายใต้ข้อกำหนดทางกฎกระทรวงผังเมืองรวมซึ่งมีวัตถุประสงค์หลักก็คือ
“การใช้ประโยชน์ในที่ดินเป็นสำคัญ” แต่หากไม่นำไปพัฒนาต่อเป็นการพัฒนาเมือง ผังเมืองรวมก็เป็น ข้อกำหนดที่ใช้บังคับควบคุมความเติบโตของเมือง
เพราะการพัฒนาเมืองนั้นคือ การนำผังเมืองรวมไปจัดทำรายละเอียดสิ่งที่เรียกว่าองค์ประกอบของเมืองให้สมบูรณ์และสอดคล้องกับวิถีชีวิต การผลิต สภาพแวดล้อม ความครบถ้วนของสาธารณูปโภค น้ำ ไฟ การขนส่ง การจราจร โดยการกำหนดจำนวนประชากรให้เหมาะสมกับการจัดการสาธารณูปโภคทั้งปวง
การพัฒนาเมืองจะรวมไปถึงการออกแบบ การควบคุม ภูมิทัศน์ของเมือง ภูมิสถาปัตย์เมือง ที่กำหนดขนาด ชนิด ประเภทของสิ่งก่อสร้างหรือการก่อสร้างที่สอดคล้องกับวัฒนธรรมและกระบวนการผลิตในเมือง จะได้ไม่มีใครมาหัวเราะถากถางเอากับเสาไฟฟ้ากินรีริมถนนที่สร้างเพื่อหวังให้เป็นเอกลักษณ์ของเมือง
การพัฒนาเมืองจะกำหนดความครบถ้วนของสาธารณูปโภค เช่น ขนาดความกว้างยาวของถนนหนทาง ตรอก ซอกซอย ขนาดของท่อระบายน้ำทิ้งน้ำฝนน้ำเสีย
การพัฒนาเมืองจะเป็นตัวกำหนดขนาดเศรษฐกิจของเมือง กำหนดราคาที่ดิน กำหนดขนาดจำนวน ชนิด ประเภทของอาคารที่จะสอดคล้องกับกระบวนการผลิตของเมือง
การพัฒนาเมืองจะกำหนดขนาด ระยะเวลา ของการลงทุนในระดับต่างๆ ของสาธารณูปโภคในเมือง
และข้อสำคัญที่สุดก็คือ การพัฒนาเมืองจะดำเนินการโดย ท้องถิ่นร่วมกับนักวิชาการของรัฐ ตั้งแต่การวางผังไปจนถึงการดำเนินการ ปรับปรุงพัฒนาในการก่อสร้างและการบำรุงรักษา
แต่ที่ประชาชนได้ยินก็คือ ภาคราชการไม่ว่าโดยหน่วยงานใดก็ตาม รวมทั้งกรมโยธาธิการและการผังเมือง จะทำหน้าที่เป็นผู้จัดทำแผนพัฒนาเมืองเป็นสำคัญ
หากเป็นเช่นนั้น แผนการจะจัดทำผังเมืองรวม 33 เขต ใน EEC ก็ไม่อาจจะแยกชั้นการพัฒนาเมืองได้ ผังเมืองรวมที่มีสภาพเป็นแผนที่ระบายสีก็ยังคงจะสร้างความสับสนวุ่นวาย ไร้ระเบียบ ไร้รสนิยมของท้องถิ่นอีกต่อไป
นายช่าง
