บุ๊กสโตร์

บุ๊กสโตร์
ผู้สื่อข่าวหรรษา

“บัดนี้ น้ำใสสะอาดแล้ว และสัจจะจักได้เผยตัวของมันออกสู่โลกอย่างแจ่มใสที่สุด”

คือถ้อยคำในภาคอารัมภบทหนังสือ “ปฏิวัติ ร.ศ. ๑๓๐” บันทึกความทรงจำของ 2 ในกลุ่มผู้ก่อการ ร.ต.เหรียญ ศรีจันทร์ และ ร.ต.เนตร พูนวิวัฒน์ เรื่องราวของคณะทหารหนุ่ม กับแนวทางประชาธิปไตยในสยาม โดยคิดก่อการเปลี่ยน แปลงการปกครองเป็นกลุ่มแรกของสยามประเทศในช่วง สมัยรัชกาลที่ 6

สาระภายในบันทึกถึงความเป็นมาของการก่อตัวของความคิดในการพยายามปฏิวัติทางการเมืองของ “คณะ ร.ศ. 130” เป้าหมายของการปฏิวัติ การขยายแนวร่วม การทรยศหักหลัง น้ำใจของเพื่อนนักปฏิวัติ การถูกจับกุมและไต่สวนจากรัฐบาลสมบูรณาญาสิทธิราชย์ การถูกคุมขังลงทัณฑ์ ชีวิตนักโทษการเมืองในคุก ชีวิตนักปฏิวัติหลังการพ้นโทษ และการสนับสนุนการปฏิวัติ 2475 ของพวกเขา ผู้ซึ่ง ปรีดี พนมยงค์ แห่งคณะราษฎร กล่าวว่า “พวกผมถือว่าการปฏิวัติครั้งนี้ (พ.ศ. 2475) เป็นการกระทำต่อเนื่องกันมาจากการกระทำเมื่อ ร.ศ. 130 จึงขอเรียกคณะ ร.ศ. 130 ว่า พวกพี่ๆ ต่อไป”

“ปฏิวัติ ร.ศ. ๑๓๐” ฉบับที่พิมพ์โดยสำนักพิมพ์มติชน เพิ่มภาคผนวกเป็นเอกสารที่เกี่ยวข้องกับ คณะ ร.ศ. 130 จากหอจดหมายเหตุแห่งชาติ รวบรวมและอธิบายโดย ณัฐพล ใจจริง ซึ่งกล่าวไว้ในฐานะบรรณาธิการ ว่า

“ความพยายามปฏิวัติ ร.ศ. 130 ไม่เป็นแต่เพียงความเคลื่อนไหวทางการเมืองสำคัญบนหน้าประวัติศาสตร์การเมืองสมัยใหม่ของสยามเท่านั้น แต่ยังเป็นการเปิดฉากวิวาทะระหว่างฝ่ายที่ต้องการรักษากับฝ่ายมุ่งเปลี่ยนแปลงอำนาจการเมืองที่จินตภาพถึงอนาคตของสยามที่วางอยู่บนทางสองแพร่ง ระหว่าง ‘ซิวิไลซ์หรือศรีวิลัย’ ‘ความเสื่อมหรือความเจริญ’ ‘อนุรักษนิยมหรือเสรีนิยม’ ‘ราชาธิปไตยหรือประชาธิปไตย’ หรือแม้กระทั่ง ‘ลิมิเต็ด มอนากี หรือรีปับลิ๊ก’

แม้สยามจะเดินผ่านเหตุการณ์ครั้งนั้นมานานถึงร้อยปีแล้วก็ตาม แต่การวิวาทะถึงความเปลี่ยนแปลงของไทยยังคงดำเนินต่อไปบนเส้นทางของความไม่สิ้นสุดของภาวะสมัยใหม่”

ในการกลับมาของ “ปฏิวัติร.ศ. ๑๓๐” โดย สนพ.มติชน ยังเพิ่มภาคผนวกเป็นเอกสารที่เกี่ยวข้องกับคณะ ร.ศ. 130 จากหอจดหมายเหตุแห่งชาติ รวบรวมและอธิบายโดย ณัฐพล ใจจริง และในการพิมพ์ครั้งที่ 2 นี้ ได้เพิ่มภาพประกอบและเพิ่มบทความพิเศษอีก 2 เรื่อง เพื่อให้หนังสือมีความสมบูรณ์มากขึ้นคือ จาก “คณะ ร.ศ. 130” ถึง “คณะราษฎร” : ความเป็นมาและความคิด “ประชาธิปไตย” ในประเทศ ไทย เขียนโดย ณัฐพล ใจจริง และ อนุสรณ์คณะ “เก๊กเหม็ง” สยาม ร.ศ. 130 เขียนโดย นริศ จรัสจรรยาวงศ์

บันทึกความทรงจำเล่มนี้ ถือได้ว่าเป็นงานเขียนที่สำคัญและถูกใช้เป็นหลักฐานในการศึกษาเหตุการณ์ในครั้งนั้นมากที่สุด และนี่คือหนังสือที่ได้รับการคัดเลือกให้เป็น 1 ในหนังสือดี 100 เล่มที่คนไทยควรอ่าน ประเภทสารคดี/บทความประวัติศาสตร์

…อีกเล่มโด่งดัง สำนักพิมพ์มติชนเสนอผลงานถ่ายทอดบรรยากาศราชสำนักสมัยรัชกาลที่ 6 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ยุคที่มีคำถามว่า “เมื่อราชสำนักฝ่ายใน ไม่ต้องการสตรี จึงไม่มี “นางใน”…แล้วใครแทน?” และคำตอบก็อยู่ตรงนี้แล้ว “นายใน สมัยรัชกาลที่ ๖” โดย ชานันท์ ยอดหงษ์

หนังสือเล่มนี้ปรับปรุงใหม่จากวิทยานิพนธ์ของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ว่าด้วยเรื่อง “นายใน” โดยวิเคราะห์พระราชกรณียกิจ พระราชนิยม พระบรมราชวินิจฉัยเกี่ยวกับ “ความเป็นชาย” ของรัชกาลที่ 6 รวมถึงบทบาทของ “นายใน” ในพระราชสำนักสมัยนั้น

“นายใน” หรือข้าราชบริพารที่เป็นผู้ชายและอยู่ ใกล้ชิดพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวในฐานะข้าราชสำนักฝ่ายในและพระสหาย เป็นปรากฏ การณ์ใหม่ที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อนในพระราชสำนัก ขณะเดียวกันก็ทรงพยายามกำหนด “ความเป็นชาย” ให้สอดคล้องกับรัฐรูปแบบใหม่ที่เป็นรัฐประชาชาติ โดยผ่านกระบวนการต่างๆ ที่นำเข้าจากประเทศอังกฤษ เช่น สโมสรกีฬา ฟุตบอล หนังสือพิมพ์ ละคร งานพระราชนิพนธ์ ตลอดจนลูกเสือ เสือป่า

อาจารย์รัฐศาสตร์ ชลิดาภรณ์ ส่งสัมพันธ์ กล่าวไว้ในคำนำเสนอ “คนอ่านที่สนใจวิถีชีวิต ความเป็นอยู่ และความสัมพันธ์ของชนชั้นนำ น่าจะสนุกสนาน ตื่นตาตื่นใจกับรายละเอียดหลายประการที่ “นายใน” นำเสนอ ภาพของชนชั้นสูงที่ดูเป็นมนุษย์ มีอารมณ์ความรู้สึก และเผชิญปัญหานานาประการ อาจทำให้เราเข้าใจคนในสถานะพิเศษและความสัมพันธ์ระหว่างชนชั้นได้มากขึ้น”

…“สยาม เยนเติลแมน” พาส่อง 2 นิยามความเป็น “สุภาพบุรุษ” ความคิดชุดหนึ่งที่ว่าด้วยความเป็นชายที่ถูกประกอบสร้างขึ้นในสังคมผ่านปฏิบัติการต่างๆ เช่น ค่านิยม อุดมคติ บรรทัดฐาน ความคิด ความเชื่อที่ไหลเวียนในสังคม และเริ่มเป็นรูปธรรมในสังคมไทยในช่วงสมัยรัชกาลที่ 6 ซึ่ง ณ ขณะนั้นแนวคิดความเป็นสุภาพบุรุษยึดโยงอยู่กับชาติกำเนิด

ต่อมาในยุคเปลี่ยนแปลงการปกครองช่วงก่อน พ.ศ. 2475 บริบททางสังคมล้วนเปลี่ยนแปลงไปตามอุดมการณ์ของผู้คนที่ส่งเสริมให้สามัญชนมีโอกาสทางสังคมมากขึ้น ทำให้แนวคิดสุภาพบุรุษได้เปลี่ยนไป สามัญชนก็สามารถที่จะเป็นสุภาพบุรุษได้ หากเป็นผู้ประพฤติดี

สหะโรจน์ กิตติมหาเจริญ นำทำความรู้จักกับคติ “สุภาพบุรุษ” ในสังคมไทย ที่ยึดโยงอยู่กับการสร้างชาย การรับรองสถานะทางชนชั้น และการสร้างชาติ ด้วยการศึกษาเปรียบเทียบแนวคิดสุภาพบุรุษซึ่งปรากฏผ่านพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 และวรรณกรรมของศรีบูรพา หรือ กุหลาบ สายประดิษฐ์

อันจะทำให้เข้าใจความเป็นชาย กลไกทางสังคมและประวัติศาสตร์ที่มีส่วนทำให้ความเป็นชายในสังคมไทยเปลี่ยนแปลงไป รวมทั้งเข้าใจกระแสพัฒนาการของความเป็นชายที่ได้รับผลกระทบมาจากการเปลี่ยนแปลงของสังคม และตระหนักถึงอำนาจของการต่อรอง การสร้างความเป็นชายต่อการสร้างชาติศิวิไลซ์ในยุคสมัยใหม่

“หนังสือเล่มนี้เกิดขึ้นมาเพื่อหาคำตอบของคำถามที่ว่า “สุภาพบุรุษ” จากพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว กับ “สุภาพบุรุษ” จากวรรณกรรมของศรีบูรพานั้นมีความแตกต่างกันหรือไม่ และ มีการประกอบสร้าง การนำเสนออย่างไร รวมทั้งตอบคำถามที่ว่าความเป็นชายแบบสุภาพบุรุษมีความสัมพันธ์กับบริบททางสังคมและวัฒนธรรมของไทยด้วยหรือไม่ ผ่านการวิเคราะห์พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวกับวรรณกรรมของศรีบูรพา ซึ่งเปรียบเสมือนภาพแทน (representation) ของสังคมไทยในช่วงเวลานั้น”

…ช่วยอีกแรงแบ่งเบาภาระใช้จ่าย 3 นิตยสารเครือ มติชนจัดโปรโมชั่นลดแรง 15% พร้อมส่งตรงถึงบ้าน สมัครสมาชิกภายใน 30 ก.ย.นี้

“มติชนสุดสัปดาห์” นิตยสารรายสัปดาห์ ออกทุกวันศุกร์ เนื้อหาสรุปข่าวประจำสัปดาห์พร้อมสาระมากมาย ครบทุกรส รวบรวมเรื่องราวทั่วทุกซอกทุกมุมทั้งในและต่างประเทศ อย่างกลมกล่อมแต่เข้มข้น อุดมด้วยนักเขียนนักคิดที่พร้อมไฮบริดวิเคราะห์เรื่องราวอดีตกับปัจจุบันได้อย่างน่าสนใจ

“ศิลปวัฒนธรรม” นิตยสารด้านประวัติศาสตร์ โบราณคดี ศิลปะและวัฒนธรรม เพียบพร้อมทั้งเนื้อหาในแง่มุมอดีตและร่วมสมัย เผยแพร่มายาวนานตั้งแต่ พ.ศ. 2522 เนื้อหาเข้าใจง่าย ใครก็เข้าถึงได้ อัดแน่นด้วยข้อมูลและเกร็ดความรู้ต่างๆ เป็นแหล่งอ้างอิง จุดประเด็นแลกเปลี่ยนทั้งทางวิชาการและสังคมไทยในวงกว้าง

และ “เทคโนโลยีชาวบ้าน” นิตยสารรายปักษ์ ออกทุกวันที่ 1, 15 ของเดือน เสนอแนวเกษตร ที่มีสารประโยชน์มากมายครบถ้วน คอลัมน์ไม้ดอก ไม้ประดับ การเลี้ยงสัตว์ คอลัมน์พาชมแปลงเกษตร พืชไร่ พร้อมเกร็ดความรู้ที่สามารถนำไปเป็นแนวทางในการประกอบอาชีพ

ออนไลน์ตรงไปที่สำนักพิมพ์มติชน www.matichonbook .com ได้ทันที