สะเทือนกฎผังเมือง – แรงกระเทือนอันเกิดจากคำพิพากษาศาลปกครองที่สั่ง เพิกถอนการอนุญาตก่อสร้าง โดยไม่รอคำอนุญาตก่อสร้างอาคารตามมาตรา 39 ทวิ แห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคารของอาคารชุดแอชตัน อโศก คือจะเกิดการตีความในข้อกำหนดกฎหมายที่แตกต่างกันทั้งในส่วนของผู้ประกอบการ เจ้าพนักงานท้องถิ่น และผู้มีหน้าที่ในการพิจารณาให้ความเห็นชอบในโครงการนี้
ปัญหานี้คงไม่ได้จบลงในเรื่องของอาคารนี้เพราะยังมีอาคารชุดพักอาศัยขนาดใหญ่อีกกว่า 10 โครงการ ซึ่งมีผู้เกี่ยวข้องในฐานะผู้ครอบครองเอกสารสิทธิในอาคารชุดนับกว่า 4,000 ครัวเรือนที่ต้องตกอยู่ในภาวะของความไม่แน่นอนและสงสัยในความมั่นคงของชีวิต และเพราะผลของการตีความที่แตกต่างกันนั้น
การใช้กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับอาคารหรือกฎหมายอาคารและกฎหมายอื่นที่บัญญัติถึงเรื่องกรรมสิทธิ์ในที่ดินนั้นมีมากมายที่ซ้ำซ้อนและซับซ้อนอยู่กว่า 20 ฉบับ สมควรจะต้องปฏิรูปกฎหมาย และข้อกำหนดในประกาศหรือกฎกระทรวงตามพระราชบัญญัติเหล่านี้เสียใหม่
แม้มีการปรับปรุงกฎหมายที่เกี่ยวกับการก่อสร้าง ดัดแปลง รื้อถอนอาคาร หรือการใช้ประโยชน์ที่ดินทางผังเมืองมาบ้างแล้ว แต่ก็ไม่อาจนับว่าเป็นการปฏิรูปกฎหมายที่ให้ผลต่อความ เปลี่ยนแปลงใดๆ
เมื่อเดือนพฤษภาคม 2562 รัฐสภาตราแก้ไขพระราชบัญญัติการผังเมืองขึ้นใหม่ สาระสำคัญคือ พระราชบัญญัติการผังเมืองที่ใช้อยู่ได้แก่ พระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ.2518 ฉบับที่ 2, พ.ศ.2525 ฉบับที่ 3, พ.ศ.2535 และฉบับที่ 4 พ.ศ.2558 นั้น มีปัญหาในการบังคับใช้ให้เกิดประโยชน์แก่การผังเมืองเป็นสำคัญ
โดยเฉพาะคือการตรากฎกระทรวงผังเมืองรวมในพื้นที่ต่างๆ ทั่วประเทศนับกว่าห้าร้อยฉบับ แล้วไม่อาจเปลี่ยนแปลงเรื่องผังเมือง เรื่องการใช้ประโยชน์ในที่ดิน อาคารให้สอดคล้องกับความเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจ สังคม ได้อย่างเป็นสำคัญ ซึ่งเคยมีคำพูดของอดีตนักผังเมืองของ กทม.เองก็กล่าวว่า “ผังเมืองรวมกรุงเทพฯ …………. นั้นเป็นเพียงการใช้หลักการทางผังเมืองอย่างผิวเผิน” เท่านั้น
ดังนั้นเมื่อฝ่ายวิชาการเห็นว่า เพื่อประโยชน์ของการผังเมืองซึ่งเป็นฐานรากของการสร้างบ้านแปงเมือง ก็จงปรับปรุงแก้ไขและผ่านพระราชบัญญัติฉบับปี พ.ศ.2562 ขึ้นใหม่ สาระสำคัญก็คือ การปรับปรุงอำนาจหน้าที่ในการบริหารจัดการผังเมือง เช่น มีคณะกรรมการนโยบายการผังเมืองแห่งชาติ, คณะกรรมการผังเมือง, คณะกรรมการผังเมืองจังหวัด เพื่อให้ท้องถิ่นมีอำนาจหน้าที่ในการจัดทำ จัดวางผังเมืองในพื้นที่ของตนมากยิ่งขึ้น และปรับปรุงให้มีการจัดทำ
1.ผังนโยบายการใช้ประโยชน์พื้นที่ ได้แก่ ผังนโยบายระดับประเทศ ผังนโยบายระดับภาค ผังนโยบายระดับจังหวัด
2.ผังกำหนดการใช้ประโยชน์ที่ดิน ได้แก่ ผังเมืองรวม ผังเมืองเฉพาะ (เดิมใน พ.ร.บ.ผังเมือง 2518 นั้น จัดว่าเป็นผังที่เป็นการจำกัดสิทธิ์และเสรีภาพของบุคคลที่จะต้องนำไปตราเป็นพระราชบัญญัติผังเมืองเฉพาะโดยรัฐสภา)
สาระสำคัญระดับต่อมาก็คือการเปลี่ยนแปลงรูปแบบของการจัดทำจัดวางผังเมืองรวม (ติดตามต่อตอนหน้า)
นายช่าง
