ผังเมืองสุดงง – จากการปรับปรุงพระราชบัญญัติการผังเมือง 2562 จะ มีผลการเปลี่ยนแปลงอย่างสำคัญต่อกายภาพของเมือง และต่อวิถีชีวิตของผู้คน แต่ยังไม่ปรากฏว่ามีจังหวัดหรือท้องที่ใดในประเทศไทยได้จัดการให้มีการวางผังเมืองกันตามพ.ร.บ.ฉบับนี้
ส่วนที่มีประกาศผังเมืองรวมในเขตเมืองเชียงใหม่ เมื่อต้นปี 2564 ก็มิได้จัดวางแผนผังให้ครบถ้วนและสมบูรณ์ตามบทบัญญัติ
แน่นอนย่อมหมายรวมไปได้ว่า ประเทศไทยก็ยังไม่มีการจัดวางจัดทำผังเมืองตามมาตรา 8 อย่างชัดเจน อันได้แก่ ก. ผังนโยบายระดับประเทศ ข. ผังนโยบายระดับภาค ค. ผังนโยบายระดับจังหวัด อย่างที่ควรจะเป็นแม้แต่ผังเดียว
ปัญหาที่น่าสงสัยว่าจะดำเนินการกันต่อไปอย่างไรในการจะพัฒนาเมืองกันอย่างจริงจัง ก็คือ การบริหารจัดการให้เป็นไปตามผังเมืองรวม
พอสรุปผู้รับผิดชอบในส่วนต่างๆ ของอำนาจหน้าที่ของผู้คนก็คือ การกำหนดผังเมืองรวมตามพ.ร.บ.ฉบับนี้นั้นเป็นอำนาจหน้าที่ของกรมโยธาธิการและผังเมืองหรือ องค์การส่วนท้องถิ่นหรือร่วมกันก็ตาม การจะจัดการเรื่องโครงการคมนาคมขนส่งก็ดี การจัดการกิจการสาธารณูปโภคก็ดี
หลักเหล่านี้อยู่ในอำนาจหน้าที่ของส่วนราชการอื่น เช่น กรมทางหลวงจังหวัด ทางหลวงชนบท การจัดการเรื่องน้ำ อยู่ในกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ไม่ใช่กรมโยธา ส่วนที่ดินราชพัสดุอยู่ในการดูแลของกระทรวงการคลัง แต่อยู่ในการบริหารจัดการของส่วนราชการอื่นหรือรัฐวิสาหกิจบางประเภท เช่น ที่ดินที่เป็นเส้นทางในทางคมนาคมอยู่ในอำนาจการ ครอบครองของการรถไฟ ที่ดินโดยรอบของรัฐวิสาหกิจก็อยู่ใน การครอบครองของเอกชน
การจะพัฒนาเมืองภายใต้พ.ร.บ.ฉบับนี้ได้กำหนดให้ผังเมืองรวมมีการใช้มาตรการทางด้านการเงินการคลัง (หรือชัดๆ ก็คือ มีอำนาจในการเวนคืนที่ดินบางส่วนได้นั้น) งบประมาณส่วนนี้จะอยู่ในอำนาจหน้าที่ความรับผิดชอบของหน่วยงานใด ใครเป็นผู้ถือ ใครจะเป็นผู้กำหนดไว้ในงบประมาณของรัฐ
ที่จะเป็นปัญหาทำให้การพัฒนาเมืองมีอุปสรรคเมื่อจะต้องเจอกับมาตรการการให้คนต่างชาติมีสิทธิเข้ามาอยู่อาศัย ครอบครองที่ดินในประเทศตามมติของคณะรัฐมนตรีเข้าอีก
ปัญหาที่หนักแน่ๆ ก็คือ ภายใต้พ.ร.บ.เหล่านี้ต่างก็ให้อำนาจนิติบุคคล เรียกเก็บค่าธรรมเนียมการใช้ประโยชน์ในพื้นที่ในอาคาร ร่วมกันกำกับการจราจรสัญจรภายใน ตลอดจนถึงกับมีอำนาจควบคุมการเข้าออกภายในพื้นที่หรืออาคารได้
และที่น่าเป็นห่วงอย่างยิ่งก็คือ พื้นที่ในผังเมืองรวมตามพ.ร.บ.เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออกที่กำหนดควบคุมการใช้ประโยชน์ที่ดินและให้อำนาจในการควบคุมนั้นกับสำนักนโยบายเขตพัฒนาพิเศษที่ไม่มีความเชี่ยวชาญและประสบการณ์ในการผังเมือง การควบคุมอาคาร การตรวจสอบอาคารและการจัดการสิ่งแวดล้อมปัญหามันยุ่งยากสับสนจริงๆ ซึ่งยังไม่เห็นรัฐบาลจะจัดการได้ นอกจากสั่งการให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องมาหาทางกำหนดหลักเกณฑ์
ในที่สุดก็คือ ความซับซ้อนและซ้ำซ้อนที่จะเป็นอุปสรรคและความยุ่งยากต่อการพัฒนาเมือง
นายช่าง
