การผังเมือง การพัฒนาเมือง – ความสัมพันธ์ระหว่างการผังเมืองกับการพัฒนาเมืองได้บัญญัติไว้ชัดเจนในพระราชบัญญัติการผังเมืองฉบับปี พ.ศ.2562 ว่า การพัฒนาเมืองจะต้องเป็นไปตามข้อกำหนดในผังเมืองรวม
ขณะเดียวกันภายใต้อำนาจของคณะกรรมการนโยบายพัฒนาเศรษฐกิจภาคตะวันออกที่ใช้อำนาจตามพระราชบัญญัติพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) ก็ได้สั่งการให้กรมโยธาธิการและผังเมืองออกกฎกระทรวงผัง เมืองรวม 3 จังหวัด (ก่อนการตราพระราชบัญญัติการผังเมือง 2562) ซึ่งตามรูปแบบที่ควรจะเป็นคือเป็นผังจังหวัด เพราะได้จัดวางแนวทางการพัฒนาเมือง 3 จังหวัดภาคตะวันออกให้อยู่ในทิศทางเดียวกัน
การจัดทำและจัดวางผังเมืองรวม 3 จังหวัด EEC นั้น มีแกนหลักสำคัญคือการคมนาคมขนส่งที่ชัดเจนก็ คือ แกนหลักของถนนหลักทั้งทางหลวง ทางหลวงพิเศษ และทางรถไฟความเร็วสูง และใช้แผนผังการใช้ ประโยชน์ที่ดินเพื่อตั้งเป็นเขตสถานีรถไฟความเร็วสูงโดยกำหนดพื้นที่รอบสถานีรถไฟเป็นพื้นที่ (สีแดง) เพื่อเป็นศูนย์กลางการพาณิชยกรรมเป็นสำคัญ
จำนวนสถานีสำคัญที่ต่อเนื่องจากสถานีรถไฟกับการท่าอากาศยานสุวรรณภูมิอีก 5 สถานี คือ สถานีฉะเชิงเทรา สถานีชลบุรี สถานีศรีราชา สถานีพัทยา และสถานีอู่ตะเภา ซึ่งบรรดาพื้นที่รอบสถานีเหล่านี้รัฐจะต้องส่งมอบพื้นที่ให้กับผู้ประกอบการลงทุนในโครงการรถไฟความเร็วสูง พร้อมกับพื้นที่ใหญ่ในกรุงเทพฯ คือ ศูนย์กลางที่สถานีมักกะสันที่มอบที่ดินให้กับ ผู้ประกอบการไปแล้ว
ในส่วนของพื้นที่ของสถานีมักกะสันนั้นผู้ประกอบการรถไฟวางแผนจะสร้างเป็นศูนย์การค้า การพาณิชยกรรมขนาดใหญ่ ในพื้นที่ระดับแรกคือ 150 ไร่ ลงทุน 1.4 แสนล้านบาท มีพื้นที่อาคารรวม 2 ล้านตารางเมตร รวมกิจการต่างๆ ตั้งแต่ร้านค้าปลีกโรงแรม ที่อยู่อาศัย มีอาคารที่สูงที่สุดในประเทศคือ 550 เมตร
และนำมาสู่คำถามที่ว่า โครงการนี้ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของโครงการในกระบวนการพัฒนาเมืองจะขัดกับกฎกระทรวงผังเมืองรวม กทม. อยู่
นี่เป็นการยอมให้ผู้ประกอบการเป็นผู้วางแผนผังโครงการพัฒนาที่ดินผืนนั้นอันเป็นส่วนหนึ่งของการพัฒนาเมืองหรือพัฒนากรุงเทพฯ ให้เป็นศูนย์กลางทางเศรษฐกิจในภูมิภาคที่สำคัญนั้น ผู้ประกอบการมีอิสระที่จะพัฒนาพื้นที่นี้ตามแผนการของตนใช่หรือไม่
การวางผัง วางแผน ในการพัฒนาที่ดินพื้นที่นั้นเกี่ยวพัน ไปถึงการใช้ทรัพยากรของชาติ ไม่ว่าเรื่องของพลังงาน เรื่องสาธารณูปโภค น้ำไฟ การป้องกันอุบัติภัยต่างๆ ซึ่งอยู่ในความรับผิดชอบจัดการของภาครัฐหรือ กทม. ทั้งสิ้นนั้น จะสัมพันธ์กับจำนวนประชากรที่จะเข้าอยู่อาศัยใช้สอยทรัพยากรในพื้นที่นี้อย่างไร
ประเด็นสำคัญคือ การบริหารจัดการในส่วนของการปกครองและการบริการ การออกกฎเกณฑ์ต่างๆ นั้น จะอยู่ในการดูแลของผู้ใด การเข้าออกในพื้นที่ การรักษาความปลอดภัย การ สงวนสิทธิ์ในพื้นที่บางส่วน ซึ่งอาจจะเป็นพื้นที่ของผู้ลงทุน ต่างชาติจะมีข้อห้าม ข้อยกเว้น กำกับจะห้ามคนไทยพื้นถิ่นเขาได้หรือไม่ เป็นต้น
เรื่องดังกล่าวกำลังจะไปคาบเกี่ยวกับการอนุญาตให้คน ต่างชาติที่เป็นนายทุนหรือผู้เชี่ยวชาญพิเศษ (ซึ่งไม่ชัดว่าเชี่ยวชาญในสาขาอะไร) เข้ามาอยู่พักอาศัยได้อย่างไร
ก็ฝากข้อสงสัยเรื่องของการพัฒนาเมืองในพื้นที่มักกะสัน ของกรุงเทพมหานคร (ซึ่งอยู่นอกเขต EEC) ไว้ ณ ที่นี้ก่อน เสาร์ต่อไปก็จะยกข้อสงสัยในพื้นที่สถานีรถไฟฟ้าในพื้นที่ของ EEC มาเสนอ
นายช่าง
