แม่อุ๊ยพะเยา ผลิตโคมยี่เป็ง

แม่อุ๊ยพะเยา ผลิตโคมยี่เป็ง – เพื่อถวายเป็นพุทธบูชาเนื่องในเทศกาลยี่เป็งหรือเทศกาลลอยกระทงกลุ่มแม่อุ๊ยในจังหวัดพะเยารวมกลุ่มผลิตโคมตุงล้านนาหลากสีสันสวยงาม และยังผลิตเพื่อจำหน่ายสร้างรายได้ให้ผู้สูงอายุ

กลุ่มผู้สูงอายุหญิง หรือแม่อุ๊ยบ้านต๊ำม่อน ตำบลบ้านต๊ำ อำเภอเมืองจังหวัดพะเยา ร่วมกันทำโครงสร้างโคมล้านนา ตลอดจนประดับประดาโคมล้านนาที่มีรูปแบบแตกต่างกันไปทั้งขนาดเล็กใหญ่สีสันสวยงามอันเป็นเอกลักษณ์ของชาวล้านนา ซึ่งที่ผ่านมาการทำโคม ล้านนาลักษณะดังกล่าวเริ่มสูญหายไปในพื้นที่ แต่ชาวบ้านที่เป็น ผู้สูงอายุบ้านต๊ำม่อนแห่งนี้ร่วมกันพลิกฟื้นขึ้นมา และร่วมกันทำเพื่อนำโคมตุงดังกล่าวถวายเป็นพุทธบูชาในการลอยกระทงหรือประเพณียี่เป็งของชาวล้านนา นอกจากนั้นยังทำขึ้นเพื่อจำหน่ายสร้างรายได้ ให้กลุ่มผู้สูงอายุบ้านต๊ำม่อน

คุณป้าวิภาดา ปิติกรพิกุล ประธานกลุ่มสืบสานภูมิปัญญาการทำโคมและตุงล้านนา ชุมชนคุณธรรมวัดต๊ำม่อน ตำบลบ้านต๊ำ อำเภอเมือง จังหวัดพะเยา เล่าว่าทางกลุ่ม รวมกลุ่มกันทำโคมล้านนาตั้งแต่ปี 2558 ก่อนหน้านั้นเรียนรู้จากคนในหมู่บ้านที่ทำเป็นก่อนเริ่มลองทำและก่อตั้งกลุ่มขึ้นมาโดยมี ผู้สูงอายุ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นผู้หญิงร่วมกันทำ จนถึงขณะนี้สามารถผลิตโคมตุงล้านนาได้หลากหลายรูปแบบ

“ส่วนหนึ่งจะนำตุงดังกล่าวเข้าตกแต่งวัดวาอารามของบ้านเรา และส่วนหนึ่งจำหน่ายทั้งการสั่งทำรวมไปถึงเดินทางมาซื้อที่กลุ่ม ราคาเริ่มต้นอยู่ที่ 50 บาท ขนาดใหญ่และรูปแบบที่ซับซ้อนจำหน่ายราคา 500 บาท ไปจนถึง 5,000 บาท ทางกลุ่มจะผลิตโคมตุงล้านนาตลอดทั้งปี” คุณป้าวิภาดากล่าว

ขณะที่ พระครูสุวัฒน์ สังฆโสภณ เจ้าอาวาสวัดต๊ำม่อน ผู้ส่งเสริมการรวมกลุ่มผู้สูงอายุผลิตโคมตุงล้านนา เล่าว่าแต่เดิมนั้นในงานพิธีต่างๆโดยเฉพาะเทศกาลยี่เป็งจะมีการทำโคมล้านนาถวายตามวัดวาอารามต่างๆ แต่มาในระยะหลังไม่ค่อยจะทำกัน ส่วนใหญ่จะหาซื้อจากที่อื่น ทั้งจังหวัดเชียงใหม่ ลำพูน จึงเห็นว่าน่าจะส่งเสริมและให้เรียนรู้การทำโคมตุงล้านนาดังกล่าว

“ในปี 2556-2557 ก็ได้ให้เรียนรู้กัน รวมทั้งศึกษาดูงานจากที่อื่น ในปี 2558 จึงรวมกลุ่มกันขึ้น โดยขั้นแรกจะทำมาประดับประดาภายในบริเวณวัด ต่อมาหลังจากผลิตได้และชำนาญก็นำออกจำหน่ายให้ที่ต่างๆ ที่ต้องการนำโคมล้านนาไปประดับ ซึ่งจำหน่ายได้มาอย่างต่อเนื่องโดยเฉพาะเทศกาลลอยกระทงที่ใกล้จะมาถึงนี้มีผู้คนเดินทางมาหาซื้อกัน” พระครูสุวัฒน์กล่าว

เจ้าอาวาสวัดต๊ำม่อนกล่าวด้วยว่า ที่นี่ยังเป็นศูนย์เรียนรู้ในเรื่องโคมล้านนาของเยาวชน โดยผู้สูงอายุจะรวมกลุ่มกันทำและจำหน่ายให้ผู้ที่ต้องการนำโคมล้านนาไปประดับนับเป็นการสร้างรายได้ให้ผู้สูงอายุ ที่นี่ด้วย

ผู้สนใจผลิตภัณฑ์โคมและตุงล้านนาบ้านต๊ำม่อน ติดต่อคุณป้าวิภาดา โทร. 08-0672-0010

สุรชัย ศรีชัย