บทเรียนจากจะนะ – บทเรียนที่ครม. มีมติชะลอโครงการจะนะเมืองต้นแบบอุตสาหกรรมก้าวหน้าแห่งอนาคตไว้ก่อน และให้ศึกษาสิ่งแวดล้อมระดับยุทธศาสตร์ หรือ SEA เกี่ยวข้องกับกระบวนการทางผังเมืองรวม และต้องหาวิธีที่จะไม่ทำพลาดอีก
ผังเมืองรวมจะนะ ทั้งเขตอำเภอ คือการเสนอแผนผังเมืองรวมจะนะ จ.สงขลา มาจากการดำเนินการขององค์การบริหารส่วนจังหวัด เพื่อฟังความเห็นของประชาชนในวันที่ 9 กรกฎาคม 2562 ซึ่งปรากฏว่าเขตผังเมืองรวมจะนะจะเป็นพื้นที่ประเภทชนบทและเกษตรกรรม และพื้นที่อนุรักษ์ทั้งอำเภอ แต่มีที่ดินเพื่อการอยู่อาศัยหนาแน่นน้อยกับพื้นที่เพื่อการพาณิชยกรรมบริเวณ เขตเมืองอำเภอจะนะเท่านั้น
ไม่มีพื้นที่ที่จะกำหนดเป็นพื้นที่อุตสาหกรรมหรือพื้นที่ที่ระบายสีเป็นสีม่วง
ต่อมาร่างกฎกระทรวงการจัดทำและจัดวางผังเมืองรวมจะนะ จัดทำขึ้นหลังการปรับปรุงแก้ไขพระราชบัญญัติการผังเมือง 2562 ส่วนการจัดรับฟังความเห็นของประชาชนนั้น ผู้รับผิดชอบลงนามในแผนผังคืออบจ.สงขลา นั้น มิได้มีแผนผังดังกล่าวที่จะชี้แจงให้ประชาชนทราบ
มติ ครม. ในวันที่ 21 มกราคม 2563 ก็คือ คณะรัฐมนตรี รับทราบว่าคณะกรรมการยุทธศาสตร์ด้านการ พัฒนาภาคใต้ (กพต.) เสนอให้ ศอ.บต. เป็นผู้ดำเนินการพัฒนาเขตพัฒนาพิเศษเฉพาะกิจเมืองอุตสาหกรรมก้าวหน้าจะนะ ซึ่งศอ.บต. มอบหมายให้กรม โยธาธิการและผังเมืองจังหวัดสงขลา ดำเนินการปรับปรุงการใช้ประโยชน์ที่ดินในพื้นที่ที่เกี่ยวข้องกับแผนเร่งด่วนการลงทุนภาคเอกชนจำนวน 3 ตำบล
การจะปรับแก้ไขผังเมืองรวมในเรื่องของการใช้ประโยชน์ในที่ดินของพื้นที่ 3 ตำบลดังกล่าว มีผู้จัดทำจัดวางผังเมืองกันพร้อมกัน 3 หน่วยงาน ได้แก่ อบจ.สงขลาเป็นผู้จัดทำร่างแผนผังการจะใช้ประโยชน์ที่ดินของเขตจะนะ ส่วนกรมโยธาธิการและผังเมืองจังหวัดสงขลา ดำเนินการปรับปรุงการใช้ประโยชน์ในที่ดินในพื้นที่ดังกล่าว และภาคเอกชนหรือผู้จะจัดทำนิคมอุตสาหกรรมในเขต 3 ตำบลนี้ (ซึ่งได้ซื้อที่ดินเตรียมพร้อมไว้แล้ว) เป็นผู้จัดทำผังการ ใช้ประโยชน์ผ่านศอ.บต.ไปให้กรมโยธาฯ
เห็นได้ว่ากระบวนที่การดำเนินการมานี้ไม่ได้ดำเนินการตามบทบัญญัติของพ.ร.บ.การผังเมืองที่จะต้องเริ่มต้นมาก่อนด้วย ผังนโยบายระดับประเทศ ผังนโยบายระดับภาค ผังนโยบายระดับจังหวัด ผังการใช้ประโยชน์ในที่ดิน ซึ่งรวมถึงการทำผังเมืองรวมและผังเมืองเฉพาะ สุดท้ายก็คือ การที่จะทำให้เมืองสอดคล้องกับการวางผังก็คือ จัดทำผังพัฒนาเมือง
นี่คือ ตัวอย่างของความสับสนในการใช้กฎหมายผังเมืองที่ไม่ได้ทำตามกระบวนการ
เมืองจะมีขึ้น ตั้งขึ้น ยั่งยืน จะต้องเกิดจากฉันทามติร่วมกันของผู้คนในเมืองนั้น ผู้คนในเมืองนั้นต้องมีความรู้สึกเป็นเจ้าของเมือง และเมืองมีบุญคุณต่อคนในเมืองที่ให้ความสงบสุขร่มเย็นต่อชีวิตของเขา เมืองจึงจะยั่งยืนงดงาม
หากการจัดทำจัดวางผังเมืองรวม โดยเฉพาะในเรื่องการใช้ประโยชน์ที่ดิน ไม่ดำเนินการไปตามบทบัญญัติ ลำดับ ขั้นตอน ทางกฎหมาย ไม่ฟังเสียงประชาชนผู้มีชีวิต ใช้ชีวิต อยู่อาศัย ทำมาหากินเลี้ยงชีวิตโดยชอบในพื้นที่นั้น การจัดทำแผนผังเมืองรวมจะสำเร็จได้อย่างไร
นายช่าง
