สมเด็จพระญาณวชิโรดม สถาบันพลังจิตตานุภาพ – วันพุธที่ 22 ธ.ค.2564 น้อมรำลึกครบรอบ 1 ปี มรณกาล “สมเด็จพระญาณวชิโรดม” (วิริยังค์ สิรินธโร) พระภิกษุฝ่ายธรรมยุติกนิกาย และ เจ้าอาวาสวัดธรรมมงคล ซอยสุขุมวิท 101 เขตพระโขนง กรุงเทพฯ มีชื่อเสียงทางด้านวิปัสสนาและทำสมาธิเพื่อฝึกจิตให้มั่นคง และเป็นผู้ให้กำเนิดสถาบันพลังจิตตานุภาพ มุ่งสอนให้ผู้คนรู้จัก ทำสมาธิเพื่อเพิ่มพลังจิตแก่ประชาชนทุกเพศ ทุกวัย ทุกอาชีพและทุกศาสนา มีสาขาทั่วประเทศไทย
มีนามเดิมว่า วิริยังค์ บุณฑีย์กุล เป็นบุตรนางมั่น บุณฑีย์กุล บิดาคือขุนเพ็ญภาษชนารมย์ เกิดเมื่อวันศุกร์ที่ 7 ม.ค.2463 ที่สถานีรถไฟปากเพรียว จ.สระบุรี ต่อมา ย้ายมาตั้งฐานที่บ้านใหม่สำโรง อ.สีคิ้ว จ.นครราชสีมา
บรรพชา เมื่อวันที่ 22 ต.ค.2478 ที่วัดสุทธจินดาวรวิหาร อ.เมือง จ.นคร ราชสีมา โดยมีพระธรรมฐิติญาณ (สังข์ทอง นาควโร) เป็นพระอุปัชฌาย์
อายุ 21 ปี เมื่อวันที่ 20 พ.ค.2484 เข้าพิธีอุปสมบท ที่วัดทรายงาม บ้านหนองบัว อ.เมือง จ.จันทบุรี โดยมีพระปัญญาพิศาลเถร (หนู ฐิตปัญโญ) วัดปทุมวนาราม กรุงเทพฯ เป็นพระอุปัชฌาย์, หลวงปู่กงมา จิรปุญโญ เป็นพระกรรมวาจาจารย์ และพระมหาทองสุข สุจิตโต เป็นพระอนุสาวนาจารย์
เดินธุดงค์ติดตามหลวงปู่กงมาไปในที่ต่างๆ เป็นเวลา 8 ปี กระทั่งวันหนึ่ง หลวงปู่กงมาพาเดินธุดงค์จากจังหวัดจันทบุรีไปยังจังหวัดสกลนคร เพื่อไปพบหลวงปู่มั่น ภูริทัตโต และได้ฝากตัวเป็นศิษย์ และได้รับเลือกให้เป็นผู้อุปัฏฐากอยู่ 4 ปี
มีโอกาสครั้งสำคัญสุดในชีวิต คือ การออกเดินธุดงค์กับหลวงปู่มั่น สองต่อสอง โดยมีจุดหมายปลายทางที่วัดเลียบ (วัดบูรพาราม) จ.อุบลราชธานี การเดินธุดงค์ครั้งนั้น
โดยถือเป็นโอกาสอันสำคัญที่ได้ปฏิบัติสมาธิให้พัฒนามากยิ่งขึ้น รวมถึงได้มีโอกาสเรียนถามปัญหาข้อธรรมและ ข้อปฏิบัติต่างๆ ทั้งตื้น ลึก หนา บาง ที่ได้นำมาสั่งสอนอบรมศิษย์ ทั้งพระภิกษุ-สามเณร และฆราวาสจนถึงปัจจุบัน
ทุ่มเทแรงกายแรงใจพัฒนาถาวรวัตถุและพัฒนาการศึกษาทุกๆ ด้านมาโดยตลอด ที่เห็นประจักษ์เป็นคุณูปการต่างๆ
ที่สำคัญคือ สร้างสถาบันพลังจิตตานุภาพ (ซึ่งตั้งอยู่ภายในวัดธรรมมงคล) เพื่อเป็นศูนย์กลางการเผยแผ่วิชาสมาธิทั้งในประเทศไทยและประเทศแคนาดา เริ่มเปิดดำเนินการสอนสมาธิมาตั้งแต่วันที่ 24 ก.ค.2540 เป็นต้นมา
ลำดับสมณศักดิ์ พ.ศ.2510 ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นสามัญที่ พระญาณวิริยาจารย์ พ.ศ. 2535 ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์ เป็นพระราชาคณะชั้นราชที่พระราชธรรม เจติยาจารย์ (ฝ่ายธรรมยุต)
พ.ศ.2545 ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นเทพที่ พระเทพเจติยาจารย์
พ.ศ.2554 ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นธรรมที่ พระธรรมมงคลญาณ
พ.ศ.2562 ได้รับพระราชทาน โปรดเกล้าฯ สถาปนาเป็นพระราชาคณะเจ้าคณะรอง ชั้นหิรัญบัฏ ฝ่ายวิปัสสนาธุระ ที่พระพรหมมงคลญาณ
ล่าสุด พ.ศ.2563 พระบาทสมเด็จ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระบรมราชโองการโปรดสถาปนา พระพรหมมงคลญาณ ขึ้นเป็นสมเด็จพระราชาคณะ มีราชทินนามที่จารึกในสุพรรณบัฏว่า “สมเด็จพระญาณวชิโรดม พุทธาคม วิศิษฐ์ จิตตานุภาพ พัฒนดิลก สาธกธรรมวิจิตร วิเทศศาสนกิจไพศาล วิปัสสนาญาณธุราทร ธรรมยุติกคณิสสร บวร สังฆาราม คามวาสี อรัญวาสี” สถิต ณ วัดธรรมมงคลเถาบุญนนทวิหาร กรุงเทพฯ
ช่วงบั้นปลายชีวิต ท่านมีอาการอาพาธบ่อยครั้ง ตามประสาคนวัยชรา
ล่าสุดต้องเข้ารับการรักษาอาการอาพาธที่โรงพยาบาลกรุงเทพ ตั้งแต่ วันที่ 16 ต.ค.2563 คณะแพทย์ผู้ดูแลรักษาให้การรักษาอย่างใกล้ชิดเต็ม ความสามารถร่วมกับการทำกายภาพ บำบัด อาการเริ่มดีขึ้นสลับกับคงที่ตามลำดับมา
ล่วงถึงวันที่ 19 ธ.ค.2563 สมเด็จ พระญาณวชิโรดม มีอาการทรุดลง และมรณภาพด้วยอาการสงบด้วยโรคชรา วันที่ 22 ธ.ค.2563 เวลา 07.32 น.
สิริอายุ 100 ปี 11 เดือน 15 วัน พรรษา 80
