โลกของนกสู่โลกของเรา – การที่เราพาเด็กๆ เข้าหาธรรมชาติ สัมผัสโลกของสิ่งมีชีวิตตามธรรมชาติ ไม่ว่าจะด้วยรูปแบบวิธีการใด ความประทับใจใน เบื้องแรกมักทำให้เกิดความใส่ใจและสนใจในเรื่องราวธรรมชาติตามมา
นกเป็นสัตว์เล็กๆ ที่น่าตื่นตาตื่นใจเมื่อได้พบเห็น ตื่นเต้นประทับใจในพฤติกรรมที่ น่ารัก สีสันสวยงาม ดูแล้วก็อยากดูอีก เห็นแล้วก็อยากเห็นอีก การดูนกมีทั้งแบบที่ดูเพราะเป็นความสุขส่วนตัว ในขณะเดียวกันก็มีทั้งการรวมตัวกันเป็นกลุ่มเป็นชมรมดูนกและธรรมชาติมากมาย
นกเมือง นกป่า นกทุ่ง นกน้ำ แต่ละชนิดอาศัยในถิ่นที่อยู่ที่แตกต่างกัน สัตว์เหล่านี้เป็นดัชนีวัดคุณภาพสภาพพื้นที่ บอกสุขภาพของสิ่งแวดล้อม เป็นสัญญาณบอกถึงความเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิประเทศภูมิอากาศต่างๆ เมื่อธรรมชาติส่งสัญญาณ มนุษย์เราจะปรับตัวอย่างไร เป็นเรื่องที่ต้องคิดและลงมือทำ เพื่อไม่ให้เราเดินไปถึงจุดใกล้จนมุมอย่างที่เป็นอยู่
ธรรมชาติสร้างความหลากหลายทางชีวภาพขึ้นมาอย่างมีเหตุมีผล เมื่อสิ่งหนึ่ง สิ่งใดขาดหายไปในวงจรธรรมชาติ เราเองก็ได้เห็นแล้วในช่วงชีวิตนี้ว่าส่งผลกระทบถึงเราเช่นไร นกแต่ละชนิด ทากแต่ละตัว ไส้เดือนในผืนดิน หรือแม้กระทั่งคนเรา ทุกชีวิตต่างมีหน้าที่มีอาชีพที่ต้องทำ มีสิทธิ์ในการมีชีวิตอยู่ร่วมโลกเดียวกัน
หมอหม่อง นพ.รังสฤษฎ์ กาญจนวณิชย์ บอกว่า “เราเท่าๆ กัน”
คน สัตว์ นก ป่า ธรรมชาติต่างมีชีวิตอยู่ร่วมโลกเดียวกัน เชื่อมโยงถึงกันไม่ทางตรงก็ทางอ้อม การปลูกฝังเด็กๆ ให้มีความรักความเข้าใจเอื้ออาทรต่อสัตว์เป็นเรื่องที่สำคัญ โลกของนก โลกของคน โลกของธรรมชาติ ล้วนสัมพันธ์กัน แยกกันไม่ได้ แต่ในขณะเดียวกันเราจะมีส่วนร่วมในการช่วยดูแลโลกดูแลธรรมชาติอย่างไร ก็ช่วยกันทำตามเงื่อนไขชีวิตที่ตัวเองทำได้
นพ.รังสฤษฎ์ กาญจนวณิชย์ หมอหม่อง คุณหมอนักธรรมชาติวิทยา ผู้ทำหน้าที่เปิดประตูให้เด็กๆ เข้าหาธรรมชาติอย่างไม่รู้จักเหน็ดเหนื่อย ทำภารกิจนี้มาตลอดชีวิต หมอหม่องไม่เคยเหนื่อยเลย “ทุกครั้งที่ได้พาเด็กๆ หรือผู้ใหญ่ออกไปสัมผัสนกแล้วเขาได้เห็นนกที่เขาไม่เคยเห็นไม่เคยรู้จัก ได้เห็นพฤติกรรมความน่ารักของนกแล้วเกิดความสนใจ ตาโตขึ้นมา มันเป็นน้ำหล่อเลี้ยงหัวใจ เป็นความสุขที่สุด เราได้ทำหน้าที่เปิดประตูให้เขาเข้าไปสู่โลกที่จริงๆ แล้วมันอยู่รอบตัวเขาแต่อาจมองข้ามไป”
หมอหม่องมักพูดเสมอว่าตัวเองเป็นหมอ งานก็หนักเอาการ แต่ก็ยังมองว่าจริงๆ แล้วการรับราชการเป็นงานอดิเรก เพราะว่างานธรรมชาติเป็นงานที่ตัวเองให้คุณค่าที่สุด งานอนุรักษ์ธรรมชาติหรืองานธรรมชาติศึกษานี้เป็นงานที่จะทำให้โลกเราดำเนินอยู่ต่อไปอย่างยั่งยืน และคนอยู่ร่วมกับธรรมชาติอย่างมีความสุข
ถ้าเด็กๆ ของเราไม่เคยไปช้อนลูกอ๊อดหลังบ้านไม่เคยปีนต้นไม้ ไม่เคยออกจากบ้านไปคลุกดินคลุกทราย ไม่เคยมีเพื่อนเป็นนก ก้อนหิน หรือต้นไม้ ไม่เคยเล่นกับพวกมัน ก็ยากที่จะจินตนาการได้ว่าเขาจะเติบโตขึ้นมาเป็นคนที่เราจะฝากความหวังให้ดูแลโลกใบนี้ต่อไปได้ จำเป็นและเร่งด่วนที่เราจะต้องช่วยกันฟื้นฟูสายสัมพันธ์ที่เรามีอยู่กับธรรมชาติที่มันขาดสะบั้นไป
“อยากให้เด็กๆ มองว่าเราแค่ส่วนหนึ่งในธรรมชาติเท่านั้นเอง เรามีเพื่อนเป็นสัตว์เป็นอะไรต่างๆ ทุกคนเท่าๆ กัน มีสิทธิในการอยู่บนโลกนี้เท่าๆ กัน ไม่ว่าจะตัวใหญ่เท่าวาฬบรูด้าหรือเล็กเท่ากับมดแดง ชีวิตเขาก็มีความหมาย เขามีบทบาท เขามีหน้าที่ เขามีคุณค่า มีความรู้สึกเจ็บปวด กังวล กลัว มีความสุขเหมือนเรา เป็นสิ่งที่อยากให้เกิดขึ้นในกลุ่มเด็กๆ ของเรา”
เหตุผลที่ผู้ใหญ่ควรจะชวนเด็กๆ เข้าหาธรรมชาติอาจมีมากมายและทำได้ตามความรัก ชอบ สนใจ และเงื่อนไขชีวิต มาช่วยกันถ่ายทอดความรักธรรมชาติที่เรามี ส่งต่อไปถึงเด็กๆ ยุคดิจิทัล หากไม่รู้จะเริ่มอย่างไร มาฟังแนวคิดจากหมอหม่องในรายการทุ่ง แสงตะวันเสาร์นี้ ตอน โลกของนก โลกของเรา 25 ธันวาคม 2564 เวลา 05.05 น. ทางช่อง 3 กด 33 และทางเพจเฟซบุ๊กทุ่งแสงตะวัน 07.30 น.
