เจ้าฟ้าสิริวัณณวรีฯ ทรงฟื้น ‘ผ้าไทย’ให้ทันสมัย ชุบชีวิตเพิ่มรายได้พสกนิกร

เจ้าฟ้าสิริวัณณวรีฯ – สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ทรงสนพระทัยงานด้านศิลปาชีพ มาตั้งแต่ยังทรงพระเยาว์ ได้โดยเสด็จตาม “สมเด็จย่า” สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ไปทรงเยี่ยมสมาชิกศิลปาชีพในภูมิภาคต่างๆ ทำให้ทรงรับรู้ว่าสมเด็จย่าทรงให้ความสำคัญการอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่นที่บรรพบุรุษไทยได้สร้างสรรค์ และสืบทอดมาอย่าง ต่อเนื่องจากอดีตสู่ปัจจุบัน

พระองค์ทรงเจริญรอยตามพระยุคลบาทสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงสานต่องานด้านศิลปหัตถศิลป์ ซึ่งเป็นมรดกทางภูมิปัญญาชาวบ้านที่ถักทอด้วยฝีมือของชาวนาชาวไร่ ทรงมีพระทัยอันแน่วแน่ ที่จะส่งเสริมอาชีพกลุ่มทอผ้าในทุกภาคที่ก่อเกิดขึ้น จากสายธารแห่งพระมหากรุณาธิคุณของสมเด็จย่า ให้เป็นอาชีพที่ยั่งยืน และสานต่อด้านการอนุรักษ์ผ้าทอพื้นเมือง อันทรงคุณค่ายิ่งไว้บนผืนแผ่นดินไทยสืบต่อไป

งานศิลปาชีพการทอผ้า จึงนับเป็นอีกหนึ่งในพระกรณียกิจที่สำคัญยิ่งในการแบ่งเบาพระราชภารกิจของ “พระบรมชนกนาถ” พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ที่ทรงสืบสานรักษาและต่อยอด โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง

ด้วยพระปณิธานอันแน่วแน่ ทรงนำประสบการณ์ ทั้งจากการทรงงาน และทรงศึกษาผ้าทอพื้นเมือง ผลิตภัณฑ์งานหัตถกรรมพื้นบ้านในแต่ละภาคที่ทรงตามเสด็จโดยสมเด็จย่า แล้วทรงนำแนวคิดมาพัฒนาสร้างสรรค์ต่อยอดภูมิปัญญาผ้าไทยให้ทันสมัยเป็นที่ต้องการของตลาด ทั้งในและต่างประเทศ แต่ยังคงไว้ด้วยลวดลายของผืนผ้าที่สื่อถึงความเป็นเอกลักษณ์ ท้องถิ่นในแต่ละภาคนั้นๆ พระองค์ทรง พระปรีชาสามารถด้านการออกแบบที่นำสมัย จึงทรงนำมาประยุกต์ปรับเปลี่ยนเพื่อความเหมาะสมกับยุคสมัยได้อย่างสวยงามยิ่ง

ที่ผ่านมา พระองค์เสด็จไปทรงเยี่ยม พร้อมพระราชทาน ขวัญกำลังใจกลุ่มทอผ้าในชุมชนจังหวัดต่างๆ อาทิ กลุ่มทอผ้า ย้อมครามบ้านดอนกอย อ.พรรณานิคม จ.สกลนคร

การเสด็จไปในครั้งนั้น ทำให้ผลิตภัณฑ์ผ้าย้อมคราม ซึ่งเป็นการใช้สีจากธรรมชาติ เช่น เสื้อสำเร็จรูป กระเป๋า ของที่ระลึก ของชุมชนบ้านดอนกอย เป็นที่รู้จักอย่างแพร่หลาย และเป็นที่มาของพระดำริ “ผ้าไทยใส่ให้สนุก” ส่งผลให้จากที่เคยขาดรายได้ จากผลกระทบโควิด-19 ณ วันนี้กลับมามีรายได้จุนเจือครอบครัว และสามารถพึ่งพาตนเองได้

นางถวิล อุปรี ประธานกลุ่มทอผ้าบ้านดอนกอย กล่าวว่า หลังจากที่พระองค์เสด็จไปที่ชุมชนบ้านดอนกอย ก็ได้ทรงออกแบบลวดลายหลายอย่าง ทรงชี้แนะ แล้วได้พระราชทานลายผ้า ทางกลุ่มก็ได้ทอผ้าลายพระราชทานขึ้นมา ซึ่งได้รับคำชมจากคนทั่วไปว่าสวยและอยากได้ ทำให้กลุ่มกลับมาทอผ้าอย่างคึกคัก

ด้วยมีพระประสงค์ที่จะพัฒนาคุณภาพผ้าในชุมชนบ้านดอนกอยให้สู่การเป็น “ชุมชนต้นแบบ” ของประเทศ ทั้งยังได้พระราชทานกี่ทอผ้าแก่กลุ่มทอผ้าย้อมครามบ้านดอนกอย ผ่านกรมการพัฒนาชุมชน โดย นายสุทธิพงษ์ จุลเจริญ อธิบดีกรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย ขณะนั้น ปัจจุบันดำรงตำแหน่งปลัดกระทรวงมหาดไทย และ ดร.วันดี กุญชรยาคง จุลเจริญ ประธานสภาสตรีแห่งชาติ ในพระบรมราชินูปถัมภ์ และนายกสมาคมแม่บ้านมหาดไทย

นายสุทธิพงษ์กล่าวด้วยความปลาบปลื้มว่า พระองค์ทรงพระอัจฉริยภาพ จริงๆ ทอดพระเนตรละเอียดมาก โดยเฉพาะกี่ทอผ้า หรืออุปกรณ์ที่ใช้ในการทอผ้า คือมีความสำคัญยิ่ง ผู้ทอ หรือตัวผมเอง ก็ไม่รู้ บางทีทอผ้ามาแล้วทำไมมีตำหนิ ปรากฏว่าเรื่องฟืม พระองค์ก็ทรงเห็น ทรงหาแนวทางที่จะช่วยหาเครื่องมือที่จะผลิตผ้าให้ได้มีคุณภาพดี ที่สำคัญให้มีหน้ากว้าง ให้ความยาวที่เหมาะสมกับการใช้สอย โดยนอกจากพระราชทานคำแนะนำแล้ว พระองค์ยังได้พระราชทานกี่ทอผ้า ให้กลุ่มผ้าบ้านดอนกอยด้วย

พระองค์ทรงให้ความสำคัญเรื่องของทัศนคติ เรื่องของความรู้ของผู้ที่รวมกลุ่มกันเป็นกลุ่ม OTOP เป็นกลุ่ม ศิลปาชีพ พระองค์เสด็จไปทรงเยี่ยมและพระราชทานองค์ความรู้ให้ ทรงให้ความสำคัญการฝึกอบรม แล้วก็พระราชทานแนวทางที่ทันสมัย เมื่อก่อนผ้าไทยเรา สีส่วนใหญ่จะสีเข้ม สีฉูดฉาด พระองค์ทรงสอนให้รู้ถึงโทนสีต่างๆ ที่อยู่ในความนิยมทั่วไป และทรงเน้นให้ชาวบ้านทอผ้าจากสีธรรมชาติ ด้วยทรงคำนึงถึงสุขภาพของช่างทอผ้า ผู้สวมใส่ และสิ่งแวดล้อม ทรงไม่อยากให้ใช้สีเคมี

“จากที่เสด็จไปทอดพระเนตรผลงานของกลุ่มทอผ้าพื้นเมืองของแต่ละจังหวัดแล้ว สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ทรงตั้งพระทัยริเริ่มงานพัฒนาลายผ้าเพื่อสร้างแรงบันดาลใจแก่กลุ่มทอผ้าลายที่แปลกใหม่ อันเป็นการขยายตลาด และ ส่งเสริมให้ประชาชนหันมาให้ความสำคัญ สวมใส่ผ้าไทยมากขึ้น อันเป็นการเสริมสร้างเอกลักษณ์ผ้าไทยของชาติที่ทรงคุณค่า โดยทรงเป็นต้นแบบฉลองพระองค์ด้วยผ้าไทยมาโดยตลอด” นายสุทธิพงษ์กล่าว

ด้าน ดร.วันดี กล่าวด้วยความสำนึกในพระกรุณาธิคุณของสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ทรงรณรงค์พลิกฟื้นผ้าไทยในรูปแบบใหม่ ฟื้นคืนชีวิตแล้วก็สร้างงาน สร้างอาชีพให้กับคนไทยทั้งประเทศ

“ในนามสภาสตรีแห่งชาติในพระบรมราชินูปถัมภ์ และในนามสตรีไทยทั้งประเทศ ขอเชิญชวนให้พี่น้องคนไทย ไม่ว่าจะเป็นสุภาพบุรุษ สุภาพสตรี มาร่วมกันรักชาติ ด้วยการแสดงออกง่ายๆ ใส่ผ้าไทยทุกวัน ก็จะเป็นการช่วยเหลือชุมชน ช่วยเหลือเศรษฐกิจฐานราก เราทุกคนต้องช่วยกันรายได้ก็จะกลับไปสู่ชุมชนในชนบท” ดร.วันดีกล่าวทิ้งท้าย

ทั้งนี้ เมื่อครั้งเสด็จไปในงาน OTOP City 2020 ที่ศูนย์แสดงสินค้าและการประชุมอิมแพ็ค เมืองทองธานี ในวันที่ 19 ธันวาคม 2563 สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ได้พระราชทานแบบลายผ้าพระราชทาน “ผ้ามัดหมี่ลายขอเจ้าฟ้าสิริวัณณวรี” ผ่านกรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย โดย นายสุทธิพงษ์ จุลเจริญ อธิบดีกรมการพัฒนาชุมชน ขณะนั้น ปัจจุบันดำรงตำแหน่งปลัดกระทรวงมหาดไทย เพื่อเชิญไปมอบให้กลุ่มทอผ้าทุกกลุ่ม ทั่วทุกภูมิภาคในทุกจังหวัดนำไปเป็นต้นแบบ และต่อยอดพัฒนาลวดลาย แบบผสมผสานให้สอดคล้องกับแฟชั่นร่วมสมัย แต่ยังคงไว้ซึ่งการสืบสาน อัตลักษณ์เรื่องราวประจำภูมิภาคนั้นๆ

เมื่อเริ่มปี 2564 พระองค์พระราชทานลายผ้า ที่ทรงออกแบบลายภายใต้ชื่อ “ผ้ามัดหมี่ลายขอเจ้าฟ้าสิริวัณณวรี” ทุกลวดลายเปี่ยมด้วยความหมาย อาทิ ลาย S หมายถึง Sirivannavari ส่วนลาย S จำนวน 10 แถว หมายถึง พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 10 และลายเชิงผ้ารูปหัวใจ หมายถึง ความรักที่พระองค์มีต่อประชาชนชาวไทยทุกคน

ด้วยมีพระประสงค์ที่จะจุดประกายความคิดในการพัฒนาลวดลายผ้า และพัฒนาผลิตภัณฑ์ผ้าไทย ให้มีความร่วมสมัย สามารถก้าวสู่ระดับสากล และเพื่อสืบทอดวิถีชุมชนให้ยั่งยืน ก่อให้เกิดการตื่นตัวในการทอผ้าและการพัฒนาฝีมือแก่กลุ่ม ทอผ้าทั้ง 4 ภาค อันเป็นการสร้างรายได้ที่เพิ่มมากขึ้น

นายสุทธิพงษ์กล่าวว่า นอกจากพระราชทานลายผ้าพระราชทาน “ผ้ามัดหมี่ลายขอเจ้าฟ้าสิริวัณณวรี” แล้ว พระองค์ยังทรงติดตามผลงานที่กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย และสภาสตรีแห่งชาติในพระบรมราชินูปถัมภ์ได้ สนองพระดำริน้อมนำไปพัฒนาต่อยอดให้แก่ราษฎรกลุ่มที่ทอผ้าทั่วประเทศอย่างต่อเนื่อง ได้ก่อให้เกิดการตื่นตัวในการทอผ้าและการพัฒนาฝีมือ สร้างสิ่งใหม่เข้าสู่ตลาด และยังแสดงให้เห็นถึงฝีมือผู้ทออีกด้วย

ด้วยน้ำพระทัยที่ชุบชีวิตชาวบ้านยามวิกฤตเพิ่มรายได้ ต่อลมหายใจให้ชุมชน เป็นที่ประจักษ์แก่พสกนิกร ในการส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตอย่างแท้จริง แต่เหนืออื่นใด ทรงปลุกกระแสผ้าไทยให้กลับมามีชีวิต เพื่อเป็นการเทิดพระเกียรติ ขอเชิญชวนคนไทยร่วมฟื้นฟู และเผยแพร่เอกลักษณ์ของชาติไทย ผ่าน ผ้าลายขอพระราชทาน ให้โลดแล่นบนผืนแผ่นดินไทยร่วมกัน

ในโอกาสพิเศษและเป็นมงคลยิ่ง เนื่องในวันคล้ายวันประสูติ สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา วันที่ 8 มกราคม 2565 ขอพระองค์ทรงพระเจริญ