เก็บเงินผ่านถนนหมู่บ้าน – ข่าวเล็กๆ ที่ผู้คนทั่วไปไม่ค่อยให้ความสนใจ แต่กลับเป็น ข้อขัดข้องของการใช้สิทธิเสรีภาพของผู้คนทั่วไป ก็คือ ทางผ่านเข้าออกที่ดินต่างเจ้าของ
เกี่ยวข้องกับเรื่องของถนน ถนนส่วนบุคคล ถนนสาธารณะ หรือทางสาธารณประโยชน์ที่เป็นทางผ่านเข้าออกที่ดินเอกชนบ้างที่ดินส่วนราชการบ้าง ไปจนถึงเรื่องของการรักษาสิทธิ์ รักษา แนวเขตที่ดิน และเกี่ยวพันกับ พ.ร.บ.ที่ดินและ พ.ร.บ.จัดสรรที่ดิน
สาระสำคัญของเรื่องที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน เรื่องใกล้ตัวที่สุด คือการปิดกั้นถนนสาธารณะในแขวงสวนหลวง เรียกเก็บเงิน ค่าผ่านทาง 20 บาทสำหรับคนที่ไม่มีสติ๊กเกอร์เป็นคนอาศัยอยู่ในหมู่บ้าน โดยอ้างว่าถนนที่บุคคลทั่วไปเคยใช้ยานพาหนะผ่านเข้าออกไปสู่ถนนสาธารณะนั้น “เป็นที่ดินของหมู่บ้านจัดสรร” ทำให้มีผู้ไปร้องเรียนผู้อำนวยการเขตสวนหลวงให้แก้ไขปัญหา
คำตอบจากเขตสวนหลวงก็คือ ถนนที่ผ่านเข้าออกหมู่บ้าน เส้นนี้อยู่ในเขตที่ดินของหมู่บ้านจัดสรร แต่ กทม.เป็นผู้ไปดูแลก่อสร้างเส้นทางให้ ทางเขตจึงไม่มีอำนาจไปจัดการในเรื่องนี้ได้
คำถามถึงความถูกต้องชอบธรรมจากผู้ใช้ถนนเส้นนี้จึงมีมากมาย เช่น ถ้าเป็นทางเอกชน แล้ว กทม.หรือเขตไปก่อสร้างถนนนี้ได้อย่างไร
ปัญหาการใช้ถนนหรือทางเอกชนและรวมถึงถนนหรือทางสาธารณะที่อยู่ในที่ดินหรือเอกสารสิทธิของส่วนบุคคลหรือเอกชนเกิดขึ้นมาอย่างยาวนาน การแก้ปัญหาก็มักจะมีการตกลงกันระหว่างผู้ขอผ่านทางเหล่านั้น อาจจดทะเบียนภาระจำยอมหรือการเรียกเก็บค่าผ่านทางกันโดยเฉพาะ หรือข้อกำหนดการจัดสรรที่ดิน ปี 2516
ต่อมาเมื่อมี พ.ร.บ.จัดสรรที่ดิน 2543 บัญญัติให้มีการ จัดตั้งนิติบุคคลบ้านจัดสรรเข้ามามีหน้าที่ในการดูแลจัดระเบียบ ในการใช้สอยสาธารณูปโภคในหมู่บ้าน ซึ่งรวมทั้งการจัดการ การจราจรในที่ดินจัดสรร จึงมีการเรียกเก็บเงินค่าใช้จ่ายในการจัดการสาธารณูปโภค รวมถึงการบำรุงรักษาถนนหนทางในที่ดินจัดสรร
นี่เองทำให้เกิดปัญหาการบริหารจัดการ การดูแล ข้อขัดแย้งของการจัดการขึ้นในพื้นที่การจัดสรรที่ดินเป็นจำนวนมาก โดยเฉพาะก็คือการจัดตั้งนิติบุคคลบ้านจัดสรร ซึ่งหลงว่าตนเองเป็นเจ้าของส่วนสาธารณะทั้งหมดในที่ดินจัดสรรนั้นๆ
การเรียกเก็บค่าบำรุงรักษาทางเข้าออกของยานพาหนะ ของบุคคลทั่วไป มาคิดเอากับบุคคลซึ่งมิใช่สมาชิกนิติบุคคล ของบ้านจัดสรรเข้าไปด้วย จึงเกิดคำถามว่า การคิดค่าบำรุงรักษานั้นถูกต้องชอบธรรมทางกฎหมายหรือไม่ มีกฎเกณฑ์อย่างไร
เคยมีสมาชิกสภากรุงเทพมหานครตั้งคำถามและเสนอให้มีการพิจารณาออกกฎหรือระเบียบการในเรื่องนี้ให้ชัดเจน แต่ผลก็คือ ไม่เกิดการแก้ไขแต่ประการใด
ข้อเสนอคือ ควรต้องแก้ไข พ.ร.บ.บัญญัติจัดสรรที่ดิน เพื่อแก้ไขปัญหาการใช้อำนาจหน้าที่ของนิติบุคคลบ้านจัดสรรที่ ไม่ชอบธรรมได้แล้วหรือยัง ก่อนที่ปัญหามากขึ้นและรุนแรงขึ้น
นายช่าง
