พลองขวางกระบองไม้ – ข้อมูลจาก The handbook 0f Tibetan Buddhist Symbols โดย โรเบิร์ต เบียร์ อธิบายเรื่องพลองขวางหรือกระบองไม้ หรือ Transverse Cup or Wooden Gone ว่า เป็นอาวุธอย่างหนึ่งของเทพผู้พิทักษ์ศาสนา นามว่า “ปัญจาระมหากาล” มีหน้าที่ปกป้อง ดินแดนหรืออาคารสถานที่อันศักดิ์สิทธิ์ หรือที่รู้จักกันในอีกนาม ทางตันตระยานหรือมนตรยาน หรือ วัชรยาน คือวัชระปัญจาระตันตระ
พลองขวางหรือกระบองไม้ใช้ได้ 2 ประการ คือเป็นเครื่องมือให้จังหวะเปรียบเหมือนเป็นฆ้องไม้ชนิดหนึ่ง ใช้สำหรับการเรียกพระสงฆ์มาร่วมกระทำพิธีกรรม สวดมนต์ด้วยกัน และใช้เป็นลั่นดาลประตูหอสวด
พลองขวางหรือกระบองไม้อันศักดิ์สิทธิ์มีรูปทรงสี่เหลี่ยมที่ยาวประมาณ 84 นิ้วหรือ 108 นิ้ว (เข้ากับบทสวด 108 จบ) วางพาดตามนอนบนรูปปั้นไม้แกะสลักเป็นรูปคนแคระที่เป็นสัญลักษณ์ของความแข็งแรง อาจจะเป็นสี่เหลี่ยมจัตุรัสหรือสี่เหลี่ยมผืนผ้าที่มีความกว้างของแผ่นประมาณ 6 นิ้ว และมีความหนาไม่น้อยกว่า 2 นิ้ว
ใช้ไม้ที่มีสีเหลืองหรือสีแดงที่หมายถึงความมั่นคงและจะดูศักดิ์สิทธิ์ขึ้นเมื่อใช้เป็นลั่นดาลประตูหอสวดหรือวิหารของวัดเพื่อป้องกันการรุกรานของเหล่ามาร
ชวพงศ์ ชำนิประศาสน์
