‘เบญจมาศบานในม่านหมอก ครั้งที่ 20’ เป็นงานใหญ่ประจำปี ของ อ.วังน้ำเขียว จ.นครราชสีมา ซึ่งทางอบต.ไทยสามัคคี ร่วมกับ อ.วังน้ำเขียว จัดขึ้นตั้งแต่วันที่ 11-20 ก.พ. โดยมีกลุ่มเกษตรกร ผู้ปลูกเบญจมาศมาร่วมกันปลูกกว่า 20,000 ต้น ในพื้นที่กว่า 50 ไร่ ที่แปลงปลูกเบญจมาศ ด้านข้างที่ทำการอบต. เข้าชมฟรี ตอนนี้กำลังออกดอกหลากสีสันสวยงาม ท่ามกลางบรรยากาศเย็นสบายและโรแมนติก ที่ขึ้นชื่อว่า ‘โอโซนวังน้ำเขียว’
งานนี้สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) นำงานวิจัย ‘การพัฒนาระบบการผลิตพันธุ์เบญจมาศปลอดโรคเชิงพาณิชย์’ ภายใต้แผนโครงการ ‘การพัฒนาศักยภาพการผลิต และผู้มีส่วนเกี่ยวข้องตลอดห่วงโซ่การผลิต ลิเซียนทัส เบญจมาศและไทร พ.ศ.2563-2564’ ของนักวิจัยสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) ร่วมงานด้วย เพื่อสร้างอุตสาหกรรมการผลิตเบญจมาศให้แก่เกษตรกรอย่างยั่งยืน
ก่อนอื่นมารู้จักดอกเบญจมาศกัน บางคนอาจยังไม่รู้ว่าเป็นดอกไม้เศรษฐกิจของโลก อย่างที่ ผศ.ดร.ณัฐพงค์ จันจุฬา นักวิจัยวว. หัวหน้าโครงการวิจัย ‘การพัฒนาระบบการผลิตพันธุ์เบญจมาศปลอดโรคเชิงพาณิชย์’ ให้ข้อมูลว่า ดอกเบญจมาศเป็นไม้ดอกที่เกษตรกรนิยมปลูกและเป็นไม้เศรษฐกิจ มีมูลค่าการผลิตติดอันดับ 1 ใน 4 อันดับแรกของไม้ตัดดอก มียอดซื้อขายทั่วโลกปีละหลายพันล้านบาท ทางวว.และวช.เล็งเห็นความสำคัญและปัญหาของเกษตรกรไทย ในการเพาะพันธุ์ไม้ดอกเบญจมาศที่มีการใช้ต้นพันธุ์เก่ามาเป็นระยะเวลานาน ทำให้ต้นอ่อนแอต่อโรคและแมลง เมื่อได้ปรับปรุงพันธุ์ให้ปลอดโรค
รวมทั้งส่งเสริมการปลูกตั้งแต่ต้นน้ำไปจนถึงปลายน้ำ พร้อมส่งต่อให้เกษตรกรนำไปทดลองปลูก พบว่า ดอกเบญจมาศมีความแข็งแรง สามารถลดต้นทุนด้านปุ๋ยและยา และสร้างรายได้มากขึ้น 20-70% จึงได้มอบให้กับเกษตรกรกว่า 60 ราย ในพื้นที่ 6 จังหวัดได้แก่ เชียงราย เชียงใหม่ เลย อุดรธานี อุบลราชธานี และนครราชสีมา เพื่อคัดเลือกและประเมินพันธุ์ที่เหมาะสมกับตลาดและผู้บริโภค
พร้อมกันนี้วช.ได้สนับสนุนต้นพันธุ์เบญจมาศปลอดโรคกว่า 20,000 ต้นแก่เกษตรกรที่ จ.นครราชสีมา เพื่อใช้เป็นแม่พันธุ์ทดแทนสายพันธุ์เดิมที่อ่อนต่อโรค และเป็นแม่พันธุ์ใหม่ในกระบวนผลิตเป็นเบญจมาศตัดดอก โดยในปี 2566 จะขยายผลพันธุ์แก่เกษตรกรเพิ่มอีก 50,000 ต้น รวมทั้งเตรียมคัดเลือกสายพันธุ์ที่เหมาะสมกับการปลูกในพื้นที่ภาคใต้อีกด้วย
ทีนี้ลองมาฟังเกษตรกรตัวจริงเสียงจริงกันบ้าง ‘นายเกียรติศักดิ์ กตกุลสัญญา’ ผู้ใหญ่บ้านหมู่ 9 ต.มะเกลือใหม่ อ.สูงเนิน จ.นครราชสีมา หรือที่เรียกกันว่า ‘ผู้ใหญ่พัตร’ ในตำแหน่งประธานไม้ตัดดอกเบญจมาศ อ.สูงเนิน และประธานผู้ประสานงานกลุ่มคลัสเตอร์ไม้ดอกไม้ประดับ จ.นครราชสีมา เล่าว่า ปลูกเบญจมาศมานานกว่า 20 กว่าปีแล้ว มีสมาชิกในเครือข่ายไม้ดอกแปลงใหญ่ 30 ราย รวมพื้นที่ทั้งหมด 30-40 ไร่ ส่วนตัวปลูก 2 ไร่ โดยปลูกหมุนเวียนทั้งปี จะได้มีป้อนลูกค้าต่อเนื่อง ส่งตลาดที่นครนายก และปราจีนบุรี ขายราคาสวนก.ก.ละ 70 บาท
ผู้ใหญ่พัตรวัย 56 ปี ซึ่งจบรัฐประศาสนศาสตร์ จากมสธ. บอกเทคนิคการปลูกเบญจมาศว่า หัวใจหลักคือ แม่พันธุ์ดี ต้องปลอดโรค และต้องปรับปรุงบำรุงดิน เริ่มตั้งแต่ไถที่เสร็จก็ปลูกปอเทือง เป็นปุ๋ย พืชสด นอกจากนี้ใช้พวกปุ๋ยหมัก จากนั้นนำแม่พันธุ์ที่เพาะชำไว้มาปลูก ซึ่งปลูกหลายพันธุ์ อาทิ โพลาริส (สีขาว) โกลเด้น (สีเหลือง) ขาวญี่ปุ่น โมนา และคาเมล
การปลูกเบญจมาศมี 2 ฤดูกาลคือ ในฤดูตั้งแต่พ.ย.เป็นต้นไป เริ่มปลูกส.ค.เริ่มบานพ.ย. ส่วนนอกฤดูเริ่มจากมี.ค. เกษตรกรมักไม่ค่อยปลูกกัน เบญจมาศชอบดินดำ ดินทรายร่วนปนดำ ชอบน้ำแต่ไม่ชอบฝน ใช้ต้นกล้าจากการเพาะเนื้อเยื่อ นำมาปลูกบนแปลงแม่พันธุ์ก่อน ปลูกเดือนครึ่ง แล้วค่อยตัดยอดมาชำ ใช้เวลาชำ 15 วัน การปลูกลงแปลงปลูก ทุกสัปดาห์ เป็นรุ่นๆ แปลงหนึ่งยาว 20 เมตร กว้าง 1.10 เมตร อายุที่ตัดดอกได้ประมาณ 3 เดือน
พอถอนต้นกล้ามาปลูกในแปลง ต้องค้างไว้ในมุ้งสแลนต์ 1 สัปดาห์ เพื่อให้รากเดิน หลังนำสแลนต์ออกเริ่มใส่ปุ๋ย สูตร 15 : 00 เพราะต้องเร่งความเจริญเติบโตก่อน พอโตได้ 1 เดือน ต้องให้แสงสว่าง 1 เดือน ในแปลงต้องติดหลอดไฟ 18 วัตต์ ห่างกัน 2 เมตรตลอด แปลงหนึ่ง 20 เมตร ใช้ 10 หลอด เป็นการให้แสงตั้งแต่ปลูกใหม่ๆ แล้วให้ต้นโตประมาณ 30-40 ซ.ม. แล้วค่อยปลดไฟออก หากไม่ให้ไฟ ต้นเล็กๆ จะติดดอกแล้ว ทำให้ต้นไม่โต ดอกจะไม่สวย ต้องรอให้ความสูงได้ก่อน แล้วถึงค่อยปลดไฟ
พวกแมลงที่มารบกวน ใช้พวกเคมีบ้าง ใช้ชีวภาพที่เป็นสารสกัดจากพืชต่างๆ บ้าง สลับหมุนเวียนกัน
ส่วนสีหลักๆ ถ้าทำส่งตลาด เน้นสีขาวกับเหลือง พวกดอกสีต่างๆ ขายไม่ค่อยดี หากทำเป็นเชิงท่องเที่ยวปลูกหลากสีดีมาก
ผู้ใหญ่พัตรพูดถึงรายได้ให้ฟังว่า แม้ปลูกเพียง 2 ไร่แต่ปีหนึ่งมีรายได้หลายแสน สรุปแล้วดีกว่าปลูกมัน
“รายได้ดีกว่าเยอะ เพราะอายุแค่ 3 เดือน ไร่มันใช้เวลาปีหนึ่ง เฉพาะแค่เบญจมาศถ้าต้นสวยๆ เนื้อที่งานเดียวก็ได้ร่วมแสน ใช้เวลาเพียง 3 เดือน ผมเองปลูกเบญจมาศอย่างเดียว เมื่อก่อนปลูกแค่เป็นอาชีพเสริม ต่อมาเป็นอาชีพหลักเลย ใช้เนื้อที่ไม่ต้องเยอะ แต่ได้เงินเยอะ แล้วได้เงินแทบทุกวัน เพราะปลูกไล่รุ่นกัน น้องชายผมเริ่มจากนับ 0 ไม่มีบ้านอยู่ ไม่มีที่ดินแม้แต่ตารางนิ้วเดียว ทุกวันนี้ปลูกเบญจมาศมีครบทุกอย่าง”
สนใจอยากปลูกหรือชมแปลงเบญจมาศ ติดต่อสอบถามผู้ใหญ่พัตรได้ที่ 08-7250-7081
ภาวิณีย์ เจริญยิ่ง
