หากให้เล่าเรื่องราวของดินแดนแก่นมะกรูด เล่ากี่ครั้งคงไม่หมด เพราะไม่ว่าจะเดินทางไปกี่หนมักพบเจอเรื่องราวใหม่ๆ ที่น่าประทับใจ รอให้ศึกษาทำความรู้จักอยู่เสมอ
ครั้งล่าสุดนี้ ทีมงานมีโอกาสเดินทางสูงขึ้นไปสุดทางของแก่นมะกรูด อาณาเขตติดกับป่าห้วยขาแข้ง ที่นี่เป็นหมู่บ้านสุดท้ายของตำบลแก่นมะกรูด อ.บ้านไร่ จ.อุทัยธานี ชื่อว่า “บ้านคลองเสลา” ลักษณะทางเข้าเพิ่งถมทางให้รถสัญจรสะดวกขึ้นไม่กี่ปีก่อน เส้นทางธรรมชาติแบบนี้ยังมีกลิ่นอายความดั้งเดิมที่คงเสน่ห์
บ้านคลองเสลา เป็นหมู่บ้านชาติพันธุ์กะเหรี่ยงโผล่ว อาศัยที่นี่มานานนม หาอยู่หากินโดยการพึ่งพาอาศัยธรรมชาติ ระยะหลังมานี้มีการ ทำไร่ทำสวน ปลูกพืชเชิงเดี่ยว ทำให้พืชพรรณพื้นบ้านบางอย่างเหลือ น้อยลง บางอย่างหายไป ทีมงานจึงเดินทางไปยังพื้นที่ที่ยังคงรักษาพืชพรรณสมุนไพรพื้นบ้านที่ดีเอาไว้มากมาย ที่นั่นคือไร่ลุงจูง
ลุงจูง พอเพียงเศรษฐกุล เจ้าของไร่สมุนไพร บ้านคลองเสลา ต้อนรับทีมงานด้วยการพาชมไร่สมุนไพรของตน หากมองรอบๆ ไร่นี้ลักษณะคล้ายป่าตีนเขาทั่วไป แต่ลุงจูงบอกว่าต้นไม้ที่เห็นทั้งหมดคือสมุนไพรที่มีสรรพคุณทางยาทั้งนั้น
“เมื่อ 20 กว่าปีก่อน ภรรยาของลุงป่วยหนัก การเดินทางลงไปหาหมอก็ใช้เวลานานมากและยากลำบาก แพทย์แผนโบราณที่โรงพยาบาลในเมืองแนะนำสมุนไพรให้ลุงรู้จักหลายอย่าง ลุงก็เลยเข้าป่าไปเก็บไปหามาปลูกไว้ที่ไร่ มีสมุนไพรที่เป็นทั้งความรู้ใหม่และภูมิปัญญาดั้งเดิมที่มีมาตั้งแต่ก่อนด้วย” ลุงจูงบอกเล่าเรื่องราวที่มาที่ไปของไร่สมุนไพร
ไร่ลุงจูงมีพื้นที่ 8 ไร่ ปลูกสมุนไพรไว้นับร้อยชนิด ทั้งหายากและหาได้ทั่วไป กลายเป็นพื้นที่เผื่อแผ่แก่เพื่อนร่วมหมู่บ้านด้วย ทุกวันนี้ลุงจูงมักมาเก็บสมุนไพรในไร่ไปต้มยาหม้อให้ภรรยาและคนในครอบครัวดื่มเพื่อบำรุงร่างกายอยู่เสมอ
“นอกจากที่ไร่ลุงจูงก็มีสมุนไพรปลูกไว้เกือบทุกบ้านเลยนะครับ” แม็กซี่ ด.ช.พชร มดแดง เพื่อนบ้านต่างวัยของลุงจูงอวดของดีของหมู่บ้านด้วยความภูมิใจ
ทุกก้าวที่เดินไปตามทางในไร่จะพบพืชพรรณทั้งแปลกตาและคุ้นเคย อย่างเช่นต้นค้างคาวดำ หน้าตาทั่วไปมีใบยาวๆ แต่หากแหวกดูดอกของมันที่หลบอยู่ในหลืบใบจะพบค้างคาวดำดอกน้อยๆ หน้าตาไม่คุ้นเคย
“ต้นนี้ใช้บำรุงเลือด เอาเหง้าไปล้าง หั่นและต้มรวมกับสมุนไพรอื่นๆ บำรุงร่างกาย ไป…เก็บเลย เดี๋ยวเราเอาไปต้มยากินกัน” ลุงจูงบอกก่อนจะให้แม็กซี่ขุดเหง้าต้นค้างคาวดำขึ้นมา
ทีมงานได้แต่มองดูการทำงานเข้าขากันทั้งลุงจูงและแม็กซี่ คนสองวัยที่มีมุมมองเดียวกัน มุมที่เห็นคุณค่าของสมุนไพร มุมที่อยากรักษาของดีของบ้านตนเองเอาไว้
ยาหม้อสมุนไพรที่ลุงจูงและแม็กซี่จะต้มให้ทีมงานลองชิมอาจช่วยให้ร่างกายสดชื่น แต่เรื่องราวของกลุ่มคนที่ใส่ใจต่อสิ่งดีๆ ที่ตนมีและมีแนวโน้มจะพัฒนาต่อยอด อาจส่งผลให้ใจของเรา สดชื่นตามไปด้วย
มารอชิมยาหม้อและใช้บริการสปากะเหรี่ยงด้วยการรับชมทุ่งแสงตะวัน ตอน สปากะเหรี่ยง ออกอากาศวันเสาร์ที่ 5 มี.ค. 2565 เวลา 05.05 น. ทางช่อง 3 กด 33 และทางเพจทุ่งแสงตะวัน เวลา 07.30 น.
รัตนาภรณ์ ละมูลเจริญ
