เคราะห์ของลูกบ้าน – กรณีแอชตัน อโศก ที่เป็นคดีฟ้องร้องยุ่งยากนั้น ใครที่ไม่เคยอยู่ในภาวะถูกขับไล่ รื้อถอน ที่อยู่อาศัยของตน คงไม่เข้าใจชีวิตที่เต็มไปด้วยความหวาดหวั่น บางคนถึงกับมีอาการซึมเศร้า
ถ้าศาลปกครองสูงสุดยืนคำพิพากษาของศาลปกครองกลางคือ เพิกถอนใบรับหนังสือแจ้งความประสงค์จะก่อสร้าง ดัดแปลง เคลื่อนย้ายอาคาร (ตามมาตรา 39 ทวิ) แล้วนั้น ก็หมายความว่า อาคารหลังนี้สร้างโดยไม่ได้รับอนุญาต
ดังนั้นเมื่ออาคารที่ก่อสร้างยังไม่ได้รับอนุญาตให้ก่อสร้างนั้น ผู้ก่อสร้างหรือบริษัทอนันดาฯ จะถูกปรับ ถูกจำคุก และจะถูกโทษปรับอีกวันละไม่เกินหนึ่งหมื่นบาทตลอดเวลาที่ยังฝ่าฝืน ซึ่งก็ไม่แน่ชัดว่า ระยะเวลาดังกล่าวจะนับกันอย่างไร และ เจ้าพนักงานท้องถิ่นจะออกคำสั่งต่อไปอย่างไร คือ เจ้าพนักงานท้องถิ่นจะดำเนินการอย่างไรตามกฎหมายควบคุมอาคาร สั่งรื้อถอนอาคาร หรือสั่งให้มีการขออนุญาตให้ถูกต้อง
กรณีที่ออกคำสั่งให้รื้อถอนหรือขออนุญาตใหม่จะส่งไปให้ใคร เพราะขณะนี้อาคารชุดดังกล่าวมีผู้เป็นเจ้าของร่วมครอบครองกันอยู่ถึง 663 ราย ปัญหาที่ตามมาจะเกี่ยวข้องกับสถาบันการเงิน ในสัญญาการซื้อขาย การจัดทำภาระทางการเงิน การผ่อนชำระสินเชื่อกับสถาบันทางการเงินจะกระทำกันอย่างไรต่อไป
ปัญหาการออกคำสั่งของเจ้าพนักงานท้องถิ่นต่ออาคารในการจะสั่งรื้อถอนอาคารหรือสั่งให้มีการขออนุญาตให้ถูกต้องใช้เวลาเท่าใด เพราะบทบัญญัติในพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร บัญญัติว่า ถ้าเจ้าของผู้ครอบครองไม่แก้ไข รื้อถอน ส่วนที่ผิดข้อกำหนด บทบัญญัติทางกฎหมาย ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นเข้าไปรื้อถอนได้
คำถาม ใครจะเป็นเจ้าพนักงานท้องถิ่นเข้าไปรื้อถอนได้ ใครเป็นผู้รับผิดชอบในความเสียหายที่เกิดขึ้น
หากถือว่า เจ้าพนักงานท้องถิ่นในฐานะที่เป็นผู้อนุญาตให้บริษัทอนันดาฯ ทำการก่อสร้างอาคารหลังนี้ เป็นการกระทำโดยมิชอบ เจ้าพนักงานท้องถิ่น ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร จะรับผิดชอบหรือไม่ อย่างไร หรือกรุงเทพมหานครจะรับผิดชอบในตัวอาคารระดับไหน จะต้องชดเชยค่าเสียหายให้กับใคร บริษัทอนันดาฯ หรือผู้ครอบครองกรรมสิทธิ์ร่วมในอาคารหลังนี้
หรือ บริษัทอนันดาฯ ในฐานะผู้ก่อสร้างอาคารหลังนี้จะรับผิดชอบในระดับใด ทั้งๆ ที่เชื่อได้ว่าได้ดำเนินการเรื่องนี้มาโดยสุจริต ถูกต้องตามระเบียบราชการทุกประการมาโดยตลอด มิได้รับรู้ถึงการตัดสินใจของเจ้าพนักงานท้องถิ่นว่า ปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ
กรณีปัญหาที่กระทบต่อประชาชนระดับนี้ที่ว่าเกิดจากการพิจารณาให้ดำเนินการได้ (โดยการกระทำที่เห็นว่าไม่ชอบด้วยกฎหมายมิได้มีเฉพาะอาคารหลังนี้เท่านั้น) และนี่เป็นกรณีศึกษาว่า ถ้าเจ้าพนักงานท้องถิ่นปฏิบัติหน้าที่ไปโดยมิชอบด้วยกฎหมายแล้ว ผลกระทบที่มีต่อบุคคลทั่วไปจะทำอย่างไร หรือช่างมัน ให้แก้ไขกันไปตามสภาวะแวดล้อมของมัน
กรณีอย่างนี้มิได้เคยเกิดขึ้น ณ อาคารหลังนี้เป็นหลังแรก ยังมีกรณีที่คล้ายคลึงกับเรื่องนี้อีกมากมายซึ่งจะเป็นต้นแบบของการแก้ไข ป้องกัน ปัญหาอย่างนี้กันต่อไป
นายช่าง
