สดจากเยาวชน
“ปอยส่างลอง” ประเพณีงานบุญของชาวไทยใหญ่ที่ออกเสียงว่า “ป๊อยส่างล้อง” เปรียบได้กับประเพณีงานบวชลูกแก้วของชาวล้านนา ชาวบ้านจะจัดงานอย่างยิ่งใหญ่ในทุกปี นับเป็นประเพณีสำคัญทางศาสนาเป็นเอกลักษณ์มาช้านานของ จ.แม่ฮ่องสอน ปัจจุบันขยายไปยังจังหวัดเชียงราย เชียงใหม่ และจังหวัดใกล้เคียง
สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดแม่ฮ่องสอนร่วมกับหลายภาคส่วน จัดงานส่งเสริม การท่องเที่ยวและวัฒนธรรมประเพณี ปอยส่างลอง ประจำปี 2565 โครงการบรรพชาสามเณรและอุปสมบทพระภิกษุปอยส่างลอง เพื่ออุทิศถวายพระราชกุศล แด่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และถวายพระราชกุศลแด่สมเด็จ พระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เนื่องในวันคล้ายวันพระราชสมภพ วันที่ 2 เมษายน 2565 ที่วัดศรีบุญเรือง อ.แม่สะเรียง จ.แม่ฮ่องสอน ระหว่างวันที่ 31 มี.ค.-3 เม.ย. ที่ผ่านมา
วันรับส่างลอง หรืองานรับขวัญลูกแก้ว จัดขึ้นในวันที่ 2 เม.ย. พ่อ แม่ ผู้ปกครองของเด็กๆ ร่วมแต่งองค์ทรงเครื่องให้เด็กๆ ตั้งแต่ช่วงเช้า เนื่องจากมีความเชื่อและถือคติในการบวชเณรที่เลียนแบบพุทธประวัติของพระพุทธเจ้าตอนเป็นเจ้าชายสิทธัตถะ ก่อนออกผนวช จึงต้องแต่งกายส่างลองให้ สง่างามตามแบบกษัตริย์พม่าโบราณ นุ่ง โจงกระเบน สวมเสื้อมีชายเชิงงอนปักดิ้นไหม ประดับด้วยเพชรนิลจินดา ทั้งสร้อย กำไล และแหวน โพกศรีษะด้วยผ้าแพร หรือภาษาไทยใหญ่เรียกว่า “ปานกุม” คือหมวก ส่างลองที่ประดับด้วยดอกไม้สวยงาม มี “ทีคำ” คนคอยกางร่มทองคำกันแดด และ “ตะแปส่างลอง” พี่เลี้ยงส่วนตัวคอยดูแล ส่างลองอย่างใกล้ชิดและให้ขี่คอในขบวนแห่
วันรับส่างลองถือเป็นสีสันงานประเพณี ปอยส่างลอง จุดเด่นคือการแต่งหน้า ส่างลอง จะแต่งหน้าเข้มทาปากสีแดงและเขียนคิ้ว ใช้แป้งทานาคาแต่งแต้มลวดลายบนใบหน้าส่างลองให้สวยงามนับเป็นเอกลักษณ์ของอำเภอแม่สะเรียง
หลังจากส่างลองแต่งตัวเสร็จแล้ว เข้าสู่พิธีเรียกขวัญส่างลอง คล้ายการทำขวัญนาค คือพิธีเรียกขวัญและผูกข้อมือให้ศีลให้พร แก่ส่างลอง หลังจากนั้นนำอาหาร 12 อย่างมาให้ส่างลองรับประทาน พ่อแม่ผู้ปกครองจะเป็นคนป้อนอาหารให้ส่างลองเพื่อความเป็นสิริมงคลแก่ส่างลอง
พระอธิการอัษดิน วิสุทธิจิตโต เจ้าอาวาสวัดศรีบุญเรือง กล่าวว่าวัดศรีบุญเรืองจัดงานปอยส่างลองเป็นประจำทุกปี เพื่อให้เด็กที่ขาดโอกาสทางการศึกษาและอยู่ในพื้นที่สูงได้รับการศึกษาที่ดีขึ้น เข้ารับการอบรมปฏิบัติตามหลักธรรมคำสอนขององค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า พร้อมส่งเสริมการท่องเที่ยวตลอดจนอนุรักษ์วัฒนธรรมประเพณีท้องถิ่นอันดีงาม
ที่วัดสันมะเกี๋ยง ต.สำราญราษฎร์ อ.ดอยสะเก็ด จ.เชียงใหม่ ชาวไทยใหญ่ที่อาศัยอยู่ใน จ.เชียงใหม่ นำบุตรหลานอายุ 5-12 ปีบรรพชาเป็นสามเณรในประเพณี “ปอยส่างลอง” จำนวน 9 รูป
พิธีในวันแรก ตอน 6 โมงเช้า เริ่มโกนผมลูกแก้ว จากนั้นญาติๆ แต่งตัวให้ลูกแก้วในชุดปอยส่างลองหลากสีสัน ทั้งชุดสีแดง สีเหลือง สีเขียวสดใส พร้อมแต่งหน้าทาปากทาเล็บให้สวยงาม
ราว 8 โมงนำปอยส่างลองแห่รอบอุโบสถ โดยมีกลองยาว ปี่ ฆ้อง กลอง ให้ลูกแก้วนั่งขี่คอไปกับขบวนแห่ บางครอบครัวให้ลูกแก้วนั่งบนเสลี่ยงไม้ไผ่ที่ตกแต่งด้วยดอกไม้และเงินใส่ในซองประดับสวยงาม ช่วงแห่จะยกขึ้นและเขย่าลูกแก้วไปรอบๆ อุโบสถ จำนวน 3 รอบ ก่อนให้ลูกแก้วพักตามเต็นท์โดยรอบวัดซึ่งตกแต่งด้วยลูกโป่งและผ้าสีสวยงาม
วันเดียวกันลูกแก้วเข้าขบวนแห่รอบอุโบสถอีกครั้งเวลา 16.00 น. ก่อนเข้าพระอุโบสถเพื่อเข้าสู่พิธีบรรพชาเป็นสามเณรต่อไป
ทศพล บุญพัฒน์
วิชัย ทาเปรียว
