เพื่อสืบสานวัฒนธรรมชาวมอญ สองพี่น้องลูกหลานชาวมอญลุ่มน้ำแม่กลอง ต.นคร ชุมน์ อ.บ้านโป่ง จ.ราชบุรี น้องเฟิร์น น.ส. สุภาพร โล่เล็ก อายุ 22 ปี และ น้องโฟล์ค นายพีรพล เลี่ยวเจริญ อายุ 21 ปี ทำข้าวแช่ฉบับชาวมอญโบราณจำหน่ายในช่วงฤดูร้อน
น้องเฟิร์นเผยว่า ขั้นตอนการทำข้าวแช่แบบชาวมอญโบราณค่อนข้างพิถีพิถัน เริ่มตั้งแต่การเตรียมน้ำลอยดอกมะลิ โดยนำดอกมะลิปลอดสารไปโรยในน้ำสะอาด แช่เย็นทิ้งไว้ 1 คืน จะได้น้ำลอยดอกมะลิหอมเย็นชื่นใจ
การเตรียมข้าว เริ่มจากการคัดเมล็ดข้าวสาร นิยมนำข้าวหอมมะลิแบบกลางปีหรือข้าวเก่านำมาหุงแบบไม่เช็ดน้ำ เมื่อได้ข้าวสุกแล้วจึงล้างด้วยน้ำสะอาดหลายๆ ครั้ง เพื่อให้ยางข้าวหลุดออก ทิ้งไว้ให้สะเด็ดน้ำ ช่วยให้ข้าวอยู่ได้นาน ไม่บูดง่าย และดูน่า รับประทานยิ่งขึ้น
เครื่องเคียงข้าวแช่ส่วนใหญ่เป็นอาหารที่หาได้ในท้องถิ่น ทั้งยำมะม่วง ยำขนุน ไชโป๊ผัดหวาน ลูกกะปิ โดยเฉพาะ “ปลาผัดหวาน” นิยมทำกันแทบทุกบ้าน
วิธีการทำ “ปลาผัดหวาน” เริ่มจากนำปลาช่อนทะเลตากแห้งมาต้มในน้ำเดือดจนเนื้อขึ้นฟู นำมาแกะก้าง ยีเนื้อ ลงตำกับหอมแดงจนเข้ากันดี แล้วผัดในกระทะด้วยไฟปานกลาง ปรุงรสด้วยน้ำตาลมะพร้าว จนเนื้อปลางวดเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลเข้ม จึงใส่ใบมะกรูดซอยลงไป ผัดคลุกเคล้าเพิ่มความหอมเป็นอันเสร็จ
ด้านน้องโฟล์คเผยว่า ข้าวแช่มอญ หรือ “เปิงด้าจก์” ถือเป็นภูมิปัญญาและวัฒนธรรมด้านอาหารที่สืบทอดกันมาจากบรรพบุรุษ นอกจากทำขึ้นเพื่อบูชาสังเวยเทวดาในช่วงเทศกาลสงกรานต์แล้ว ยังเป็นศาสตร์ในการรับประทานอาหาร การรับประทานข้าวแช่ให้อร่อยต้องรับประทานข้าวแช่สลับกับเครื่องเคียงที่มีรสชาติทั้งเปรี้ยว หวาน และเค็ม ผสานกับกลิ่นหอมเย็นของข้าวแช่จะช่วยให้เจริญอาหาร เป็นการปรับธาตุในร่างกายให้สอดรับกับสภาพอากาศในฤดูร้อน
ด้วยขั้นตอนการทำที่ต้องใช้เวลาและมีค่าใช้จ่ายสูง ทำให้ในช่วงเทศกาลจะมีเพื่อนบ้านฝากให้ช่วยทำข้าวแช่เผื่อ จึงเห็นโอกาสที่จะสืบสานวัฒนธรรมพร้อมกับสร้างรายได้ จัดเป็นชุดสำรับข้าวแช่เพื่อนำไปถวายพระ หรือรับประทานในครัวเรือนและเป็นของฝาก ประกอบด้วย ข้าวแช่ลอยน้ำดอกมะลิ ไชโป๊ผัดหวาน ลูกกะปิ และปลาผัดหวาน จำหน่ายราคาชุดละ 50 บาท
สนใจลิ้มลองข้าวแช่สำรับมอญนครชุมน์ ติดต่อสอบถามได้ที่ เพจเฟซบุ๊ก “ครัวพิษผึ้ง-ข้าวแช่มอญ” หรือโทร. 08-8543-5149
