อ่านรำลึก ‘24 มิถุนายน 2475’
บุ๊กสโตร์
มิถุนายน เดือนประวัติศาสตร์แห่งการ “อภิวัฒน์สยาม พ.ศ. 2475” โดยคณะราษฎร การเปลี่ยนแปลงระดับฟ้าสะท้าน ดินพลิกฟื้นพร้อมให้ลงหลักปักฐานประชาธิปไตย ย้ำยืนยันความสำคัญของประชาชนในฐานะเจ้าของอำนาจอธิปไตย
เป็นประชาชนผู้ซึ่งในยุคนั้นใช้คำว่า ราษฎร “สำนักพิมพ์มติชน” เปิดตัว 2 เล่มใหม่ให้อ่านรำลึกในวาระครบ 90 ปีการปฏิวัติที่พาไทยถ้วนหน้าเสมอภาคภายใต้รัฐธรรมนูญ อันก่อกำเนิดขึ้นเมื่อเวลาย่ำรุ่ง 24 มิถุนายน 2475 อ่านเรื่องราวของราษฎรเจ้าของประเทศ ดังประกาศ “ประเทศเรานี้เป็นของราษฎร”
….“ราษฎรปฏิวัติ : ชีวิตและความฝันใฝ่ของคนรุ่นใหม่สมัยคณะราษฎร” ผลงานของ ณัฐพล ใจจริง พาย้อนอดีตไปหาคนรุ่นใหม่(ทางความคิด)ในยุคคณะราษฎร ยุคแรกสร้างประชาธิปไตยที่พวกเขาและเธอมีบทบาทส่งเสริมและปกป้องระบอบประชาธิปไตยอย่างแข็งขัน ด้วยจิตวิญญาณเสรี
การพิทักษ์รัฐธรรมนูญผ่านการอ่าน การเขียน และความรื่นเริงในการเที่ยวงานฉลองรัฐธรรมนูญ อันแฝงด้วยนัยสำคัญทางการเมือง การแสวงหาอัตลักษณ์ตัวตนแบบใหม่ผ่านเสียงเพลง การแต่งกาย การเต้นรำ สะท้อนอารมณ์ความรู้สึกแห่งยุคสมัยที่ผู้คนเปี่ยมไปด้วยความหวังถึงเสรีภาพและความเท่าเทียมหลังการปฏิวัติ
นอกจากเล่าถึงบทบาทเยาวรุ่นที่ออกมาพิทักษ์ประชาธิปไตย ยังฉายภาพการปฏิวัติที่เกิดขึ้นจากผู้คนหลากหลายชนชั้น นับเป็นบทบันทึกยุคสมัยคณะราษฎรที่จะทำให้หวนกลับมานึกถึงคนรุ่นใหม่ในปัจจุบัน ด้วยความหวังว่าเรื่องราวของ “ราษฎร” ผู้ไร้ชื่อเสียงเรียงนามในหน้าประวัติศาสตร์จะได้รับการจดจำเช่นเดียวกับเรื่องราวของบุคคลสำคัญ
“ด้วยเหตุที่ปรากฏการณ์คณะราษฎรในขบวนการนักศึกษา 2563 เกิดขึ้นจากความขัดแย้งระหว่างความเป็นจริงกับความคาดหวังถึงสังคมอุดมคติ ส่งผลให้คนหนุ่มสาวบางส่วนหวนกลับไปศึกษาการปฏิวัติ 2475 อย่างจริงจัง ส่งผลให้ข้อเสนอของพวกเขาและเธอเต็มเปี่ยมไปด้วยความหวังที่จะสร้างความเปลี่ยนแปลงให้สังคมไทยเข้าร่องเข้ารอยตามหลักการสากล ทั้งนี้ ข้อเรียกร้องของพวกเขาและเธอหาได้ต้องการถอนรากถอนโคน มิได้ไปไกลกว่าคณะราษฎร แต่ยังอยู่ภายใต้หลักการของคณะราษฎร ทั้งหมดนี้เพื่อสานต่อภารกิจของคณะราษฎรให้เกิดขึ้นอย่างแท้จริง”
….“ปฏิวัติที่ปลายลิ้น ปรับรสแต่งชาติ อาหารการกินในสังคมไทยหลัง 2475” ผลงานของ ชาติชาย มุกสง บอกเล่าถึงสมรภูมิทางการเมืองวัฒนธรรมที่ดำเนินไปอย่างดุเด็ดเผ็ดมัน และเปลี่ยนอาหารการกินที่ดูธรรมดาคุ้นชินให้ลึกซึ้งมากกว่าที่เคย เปิดประวัติศาสตร์การต่อสู้ช่วงชิงความหมายและพื้นที่ของอาหารการกิน ชวนลิ้มลองรสชาติของการปฏิวัติที่ปลายลิ้นกับการสร้างประชาธิปไตยแก่สังคมไทย
หลังการปฏิวัติ พ.ศ.2475 คณะราษฎรได้นำแนวคิดโภชนาการใหม่เข้ามาปะทะประสานกับการเมืองสมัยใหม่ ผลักดันให้ประชาชนหันมาใส่ใจกับการกินอาหารที่ดีต่อสุขภาพมากยิ่งขึ้น ทั้งการส่งเสริมอาชีพ และอุตสาหกรรมอาหารการกินที่มีผลมาจากการก่อร่างโภชนาการใหม่ (เนื้อ(ไก่) นม ไข่ น้ำตาล และอาหารชาววัง)
พาสำรวจบทบาทสำคัญของรัฐประชาชาติในการกำหนดนิสัยการกินผ่านกลไกต่างๆ เปลี่ยนวิถีการผลิต เปลี่ยนวิถีการกิน เปลี่ยนรสเปลี่ยนชาติ เมื่ออาหารการกินไม่ใช่แค่เรื่องรสนิยมหรือปัจเจกชนอีกแล้ว
อย่างไรก็ตาม เพราะการต่อสู้และต่อรองความหมายทางการเมืองด้านรสชาติถูกแฝงไปยังปลายลิ้น หากกลุ่มใดในสังคมสามารถครองอำนาจนำที่ปลายลิ้นได้ ก็ย่อมสามารถครองอำนาจทางการเมืองวัฒนธรรมในระดับมวลชนได้เช่นกัน ความสำเร็จของการปฏิวัติที่ปลายลิ้นจึงได้นำไปสู่กระบวนการช่วงชิงความหมายและสร้างนิยามมาตรฐานด้านรสชาติอาหารใหม่อีกครั้งของกลุ่มชนชั้นสูงในเวลาต่อมา
….ร่วมรำลึกวาระสำคัญในโอกาสที่เดือนมิถุนายน 2565 ครบรอบ 90 ปี การเปลี่ยนแปลงการปกครอง 2475 นิตยสาร “ศิลปวัฒนธรรม” ฉบับเดือนมิถุนายน นำเสนอหลากหลายบทความที่บอกเล่าเหตุการณ์วันที่ 24 มิถุนายน 2475 และบรรยากาศบ้านเมืองก่อน-หลังการปฏิวัติ
ผู้สื่อข่าวหรรษา
