“อยากมาโรงเรียนทุกวันครับ ดีใจได้เจอเพื่อน เจอครู ได้เล่น ได้เรียน มีเพื่อนน้อยแต่ก็ไม่เหงาครับ สนุกดี”
ก้อนเมฆ จิรนันท์ ช่อสกุล นักเรียนชั้นป.4 เล่าความรู้สึกถึงโรงเรียนอันเป็นที่รัก “โรงเรียนบ้านขุนสมุทรจีนของเรา มีนักเรียนอยู่ 4 คน คุณครู 2 ครับ”
ใครจะเคยคิดว่าโรงเรียน โรงเรียนหนึ่ง จะมีนักเรียนแค่ 4 คน เป็นเรื่องน่าประหลาดใจเป็นที่สุด
ห่างจากกรุงเทพมหานคร ราว 20 กิโลเมตร มีชุมชนเล็กๆ ที่น่าสนใจ มีลักษณะเป็นแหลม ยื่นไปในทะเล การเดินทางเข้าสู่ชุมชนนี้มี 3 ทางด้วยกัน คือเดินเท้า ใช้รถจักรยาน หรือรถมอเตอร์ไซค์ และการสัญจรโดยเรือ
“บ้านขุนสมุทรจีน” ชุมชนในตำบลแหลมฟ้าผ่า อำเภอพระสมุทรเจดีย์ จังหวัดสมุทรปราการ มีโรงเรียนขนาดเล็กจิ๋ว อยู่ชิดริมป่าชายเลน บรรยากาศภายในห้องเรียนค่อนข้างเงียบเหงา อาคารเรียนหลังใหญ่ตั้งตระหง่าน แต่เปิด ใช้งานเพียงอาคารเดียว สนามหญ้ากลางโรงเรียนถูกน้ำทะเลซัดเซาะจนต้นโกงกางเข้าแทรกแซง เครื่องเล่นสีสดใสมีเด็กๆ ปีนป่ายเพียงหร็อมแหร็ม ดูเผินๆ ราวโรงเรียนร้าง
แต่ความจริงแล้วการเรียนรู้ของเด็กๆ โรงเรียนบ้านขุนสมุทรจีนไม่ได้ถูกจำกัดไว้เพียงแต่ในห้องเรียนเท่านั้น ป่าชายเลนตู้กับข้าวของชุมชนเป็นพื้นที่สุดพิเศษสำหรับเด็กโรงเรียนนี้ ชายเลนและทะเลเป็นห้องเรียนธรรมชาติขนาดใหญ่ ศึกษาเรียนรู้แหล่งหาอยู่หากิน ต้นไม้ ใบไม้ ตลอดจนสัตว์ทะเลชายเลนชนิดต่างๆ ปู ปลา กุ้ง หอย จึงกลายเป็นแบบฝึกหัดอย่างดีสำหรับเด็กๆ
ครูจิราภรณ์ ประชุมญาติ เล่าว่า “เด็กๆ ทุกคนล้วนเป็นลูกหลานชาวประมงพื้นบ้านค่ะ จะมีทักษะการหาอยู่หากิน รู้จักป่าชายเลนบ้านเขาเป็นอย่างดี หลายๆ วิชาที่เรียนรู้จากป่าได้ เด็กๆ ก็ยิ่งสนุก ชื่นชอบกัน นักเรียนมีความรู้และช่วยเหลือตนเองได้”
เด็กๆ ในเมืองใหญ่อาจจะเรียนเก่งมาก แต่เด็กๆ บ้านขุนสมุทรจีน การหาหอย หาอยู่หากินริมฝั่งเป็นสิ่งที่พวกเขาแสนถนัด
พีรภาพ บุตรทอง หรือเด็กชายพี พี่ใหญ่ชั้นป.5 เล่าถึงประสบการณ์เมื่อมาเที่ยวเล่นเรียนรู้ในป่าชายเลน
“ในป่าชายเลนมีอาหารหลายอย่างครับ ทั้งรังผึ้ง ปูชนิดต่างๆ ก็จะเกาะอยู่ตามรากไม้ ตามโขดหินแบบนี้จะมีหอยนางรมเยอะเลยครับ ถ้าออกเรือไปก็จะได้ปลา ได้กุ้ง ผมชอบเวลาได้ออกมาหาหอยครับ มันท้าทาย แบบใครจะได้เยอะ ได้น้อย ได้ตัวใหญ่ หรือเล็ก”
ทุกวันนี้เด็กๆ ของเราใช้ชีวิตห่างไกลจากชุมชน วิถีการหาอยู่หากิน การพึ่งพาสภาพแวดล้อมที่มี นับเป็นความโชคดีของเด็กๆ โรงเรียนบ้านขุนสมุทรจีน เพราะมีป่าผืนใหญ่เป็นบทเรียน เด็กๆ จึงเรียนรู้อย่างมีความสุขและมีชีวิตชีวา
แม้โรงเรียนจะเล็กจิ๋ว มีนักเรียน 4 คน ครู 2 คน แต่การเรียนการสอนที่เข้าถึง และเข้าใจ เกิดผลต่อการพัฒนาศักยภาพ ของผู้เรียนอย่างชัดเจน ส่งผลให้การเรียนดีมีประสิทธิภาพไม่เป็นรองใคร แต่กำไรคือทักษะชีวิตที่ได้ฝึกฝนเรียนรู้ทุกวัน ไม่เป็นภาระของผู้ปกครอง
พบโรงเรียนเล็กๆ ที่ทรงพลัง ชวนมา รับรู้ความสุขของเด็กๆ ทั้ง 4 คน ใน ทุ่งแสงตะวัน ตอน เรียนกลางเลน เช้า วันเสาร์เวลา 05.05 น. ช่อง 3 กด 33 และทางเฟซบุ๊กทุ่งแสงตะวัน เวลา 07.30 น.
กนกวรรณ อำไพ
