นํ้ามันแพง ประชาชนเดือดร้อนถ้วนหน้า รู้ไหม ไม่เพียง เพราะราคาตลาดโลก แต่ยังเพราะคนไทยโดนปล้นค่ากลั่นน้ำมันเพิ่มขึ้น 10 เท่า จาก 87-88 สตางค์เมื่อ สองปีก่อนเป็น 8.56 บาทในปัจจุบัน
กรณ์ จาติกวณิช อดีตรัฐมนตรีคลัง หัวหน้าพรรคกล้า โยนระเบิดใส่ตักรัฐบาล ชาวบ้านที่กำลังเดือดร้อนเพราะของแพง ก็ลุกฮือขึ้นด่าๆๆ รัฐบาลตื่นตูม แก้ปัญหาเฉพาะหน้าด้วยการ “ขอความร่วมมือ” โรงกลั่น ให้ส่งกำไรส่วนต่าง 6-7 พันล้านบาท 3 เดือน เข้ากองทุนน้ำมัน
แต่จนบัดนี้ก็ยังไม่มีข้อสรุป เพราะไม่รู้รัฐบาลใช้อำนาจอะไร “ขอความร่วมมือ” ง่ายๆ เหมือนมหาดไทยให้ผู้ว่าฯ หาชุดลูกเสือเนตรนารี โดยระหว่างที่ถกเถียงกัน หุ้นโรงกลั่นตกวูบ มูลค่าหุ้นหายไปเกือบ 7 หมื่นล้านบาท เพียงเพราะจะรีดเงินโรงกลั่น 2 หมื่นล้านบาท
ปัดโธ่ จะไปห่วงใยมันทำไม รีดทรัพย์คนรวยมาช่วยคนจน อ้าว ไม่รู้หรือ ใครถือหุ้นใหญ่ 5 ใน 7 โรงกลั่น กระทรวงการคลัง! ซึ่งเท่ากับมูลค่าสินทรัพย์ของรัฐบาลหายไป
“คนไทยโดนปล้น” เป็นวาทกรรมโดนใจ เป็นกระแสลุกลาม แม้ยังไม่รู้ด้วยซ้ำว่าเอาตัวเลข 8.56 บาทมาจากไหน สื่อ- นักวิเคราะห์ ค้นให้วุ่นก็เจอแค่ตัวเลขเฉลี่ยเดือนมิถุนา อย่างสูง 6 บาทกว่า ตัวเลขเฉลี่ยจากต้นปี 3 บาทกว่า ส่วนตัวเลขเมื่อ 2 ปีคือตอนโควิดระบาดโรงกลั่นขาดทุนยับ
ประเด็นสำคัญ ค่าการกลั่นนี้ไม่มีใครกำหนดเอง มันเป็นราคาตลาดโลก ซึ่งในภูมิภาคนี้ถือเอา “ราคาหน้าโรงกลั่นสิงคโปร์+ ค่าขนส่ง”
ฟังคุ้นๆ ไหม คุ้นสิ เป็นประเด็นหนึ่งที่พวก “ทวงคืน ปตท.” ใช้โจมตีรัฐบาลทักษิณ-ยิ่งลักษณ์ ว่าไม่ควรใช้ราคาสิงคโปร์(โตก) มีช่วงหนึ่งยังเพ้อไปถึง “ประเทศไทยเป็นเศรษฐีน้ำมัน” แต่ ถูกนักการเมืองและนายทุนโกง การเอา ปตท.เข้าตลาดหุ้นก็เพื่อ แบ่งสันปันกำไรในพวกพ้อง (ทักษิณนั่นแหละใช้นอมินีถือหุ้นมาจากต่างแดน บลาๆๆ)
ตลกร้ายคือเรื่องพวกนี้กลับมาอีกแล้ว กลับมาถล่มรัฐบาลประยุทธ์ ในยุคที่ประชาชนเบื่อหน่าย ฝ่ายประชาธิปไตยขับไล่ กระแส “ทวงคืน ปตท.ก็กลับมาผสมโรง จนกระทั่งวกด่า ฝ่ายค้าน ทำไมไม่อภิปรายสุพัฒนพงษ์ เพราะสุพัฒนพงษ์มาจาก ปตท. ธุรกิจโรงกลั่นล้วนเป็นพวกพ้อง บางคนก็กล่าวหาพรรคการเมืองโดนทุนพลังงานซื้อไปแล้วใช่ไหม
ถ้าอภิปรายน่าด่าความงี่เง่าที่จะรีดเงินโรงกลั่นเอาใจกระแสมากกว่า เพราะไม่ว่าใครเป็นรัฐบาล ก็ต้องคงกลไกราคาตามตลาดโลก ในเมื่อเราไม่ใช่เศรษฐีน้ำมัน
ถ้าจะด่ารัฐบาลก็คือความมั่ว ทำลายระบบการค้าเสรี โรงกลั่นมีกำไรแล้วจะไปทุบหัว แม้รัฐบาลถือหุ้นใหญ่ก็มีผู้ถือหุ้นในตลาด อ้าวอย่างนี้ธนาคารฟันกำไร ทุบหัวแบงก์กรุงเทพ กสิกร ไทยพาณิชย์ ฯลฯ มาช่วยแก้หนี้ครัวเรือนบ้างได้ไหม
“ทวงคืน ปตท.” มีบางด้านที่ถูก เช่น ทวงคืนท่อก๊าซเพราะเป็นทรัพย์สินที่ได้มาจากรัฐใช้อำนาจเวนคืน แต่ส่วนที่เหลือเป็นความคิดฝังหัว ใช้อคติผสมข้อมูลมั่วๆ เชื่อว่าปัญหาน้ำมันแพงในวันนี้ เกิดจากการสมคบคิด ปล้นชาติปล้นประชาชน ของนักการเมือง กลุ่มผลประโยชน์ โดยไม่ยอมรับกลไกราคา อุปสงค์อุปทาน ตลาดทุนตลาดเงิน ที่เราต้องอยู่กับระบบเศรษฐกิจโลก
นี่เป็นหนึ่งในทฤษฎี Conspiracy ทฤษฎีสมคบคิด ที่เชื่อว่า ทุกสิ่งทุกอย่างที่เกิดขึ้นในโลก ไม่ได้เกิดจากเงื่อนไขกลไกทางภววิสัย แต่เกิดจากการสมคบคิดกันวางแผนร้าย ของนักการเมือง กลุ่มผลประโยชน์ หรือมหาอำนาจ โดยขณะเดียวกันก็ยกตน เป็นพวกรักชาติรักความเป็นธรรม เกลียดชังความชั่วร้าย การ กอบโกย หรือผู้รุกราน อย่างอเมริกานั่นไง
ใช่เลย ไอ้กันอยู่เบื้องหลังม็อบสามนิ้ว ปลุกปั่นล้างสมองหมายยึดครองประเทศไทยเป็นฐานทัพต่อต้านจีน ไอ้กันอยู่เบื้องหลัง โจชัว หว่อง ม็อบฮ่องกง เพราะต้องการทำลายเศรษฐกิจจีน ฯลฯ
พวกเชื่อ Conspiracy ที่เกลียดชังมหาอำนาจผู้รุกรานก็เลยเชียร์รัสเซียบุกยูเครน เห็นคนยูเครนถูกฆ่าผู้หญิงถูกข่มขืน ก็โทษว่าเป็นเพราะผู้นำยูเครนชักศึกเข้าบ้าน ห้างสรรพสินค้าโดนขีปนาวุธถล่ม ก็เย้ยหยันทำไมตายน้อยจัง ไหนว่าคนเป็นพัน อเมริกากับยูเครนน่าจะสร้างสถานการณ์เอง
นี่คือคนที่อ้างว่ารักความเป็นธรรม แต่จิตใจคับแคบมืดดำ ทุเรศกว่านั้น ทีแรกคิดว่ามีแต่สลิ่มคลั่ง เชียร์รัฐประหารเชียร์จีนเชียร์รัสเซีย ปรากฏว่าไม่ใช่ เรตติ้งทีวีฝ่ายขวาพุ่งพรวดในช่วงเชียร์รัสเซียบุกยูเครน ยิ่งกว่าเชียร์ประยุทธ์ปราบสามนิ้วหลายเท่า นี่คือสติปัญญาคนไทย?
ทฤษฎี Conspiracy เข้าถึงง่ายกับคนที่มีอคติ มีการศึกษา แต่ไม่ศึกษาข้อมูล เลือกที่จะเชื่อง่ายๆ ว่าเหตุการณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นมีผู้อยู่เบื้องหลัง ไม่ใช่มาจากเงื่อนไขทางสังคม เช่น ประชาชนฮ่องกงที่เติบโตใต้การปกครองของอังกฤษย่อม ไม่อยากอยู่ใต้ระบอบจีน ประชาชนยูเครนที่ถูกรัสเซียแทรกแซงหลายร้อยปีย่อมไม่ไว้วางใจรัสเซีย
ทฤษฎี Conspiracy อาละวาดในโลกยุคออนไลน์เพราะ อัลกอริธึมดึงให้คนเห็นแต่ความคิดเดียวกัน คนคลั่งศาสนา ความคิดความเชื่อ ก็หนุนเสริมกันและกัน คนโง่คนงมงายก็ไหลไปรวมกัน นี่เป็นอันตรายที่ต้องต่อสู้ความคิดเข้มข้น ในโลกยุคใหม่
อย่างไรก็ตาม สำหรับฝ่ายประชาธิปไตยไทย อย่าใช้ Conspiracy ที่เคยไล่ทักษิณมาไล่ประยุทธ์ แม้ฝ่ายเดียวกัน เขาอาจใช้เล่นงานกัน
