การเมือง แค่ที่พระควรจะพูด (148)
คนที่ไม่มีระเบียบวินัย ก็เหมือนแสดงตัวให้เห็นว่า ปกครองตัวเองไม่ได้ หรือปกครองตัวเองไม่เป็น ถ้าคนในสังคมไม่สามารถอยู่กันสงบเรียบร้อยได้ มีการเบียดเบียนขัดแย้งวุ่นวายกันไปมา สับสนระส่ำระสาย ก็จะกลายเป็นเหตุผลให้มีคนที่เราเรียกว่าเผด็จการ ยกเป็นข้ออ้างเข้ามาจัดสรรปกครองบังคับเอา
ผู้เผด็จการนั้นคล้ายกับบอกว่า เมื่อท่านปกครองตัวเองไม่เป็น ปกครองกันไม่ได้ ฉันจะปกครองให้ จะจัดการให้สงบเรียบร้อยเลยทีเดียว และเมื่อยุ่งกันมากนักนานนักคนจำนวนมากก็อยากได้ผู้ปกครองแบบนี้อีก วงจรร้ายก็เลยวนเวียนไปมาไม่รู้จักจบสิ้น
ในเมืองไทยเรานี้ เรื่องการรักษาระเบียบวินัยยังเป็นปัญหามาก แม้แต่ระเบียบวินัยในการใช้ถนน คือการรักษากฎจราจร ถ้าไม่มีระเบียบวินัยแล้ว การสถาปนาและพัฒนาประชาธิปไตยจะทำได้ยาก
เมื่อไม่รักษากฎเกณฑ์กติการะเบียบวินัยของสังคมแล้ว จะอยู่กันไปได้อย่างไร ก็ยุ่งเหยิงสับสนวุ่นวายเดือดร้อน เกิดความติดขัดไปทั่ว เหมือนอยู่บนถนนที่รถและคนไม่ทำตามกฎจราจร
สังคมที่หย่อนในศีลและขาดระเบียบวินัย ก็เท่ากับสร้างอุปสรรคขึ้นมาปิดกั้นขัดขวางความเจริญก้าวหน้าของตน ตัดรอนโอกาสของตนในการที่จะพัฒนา ทำให้พัฒนาไม่เป็นกระบวน
สังคมที่ดีต้องมีกติกา และคนในสังคมต้องรักษากติกานั้น โดยมีความเสมอภาค คือเท่าเทียมกันต่อหน้ากฎหมาย ได้รับความยุติธรรมจากกฎหมายเสมอหน้ากัน เพราะฉะนั้น ความมีศีลและรักษาระเบียบวินัยเสมอกัน จึงถือเป็นหลักประการที่ 5
ประการที่ 6 มีแนวคิดความเห็นร่วมหลักการลงกัน คำบาลีว่า ทิฏฐิสามัญญตา แปลว่า มีความเห็นเสมอกัน คือ มีทิฐิ มีความเห็น มีความเชื่อมั่น ยึดถือในหลักการอุดมการณ์และอุดมคติที่ร่วมกัน หรือสอดคล้องไปกันได้ ปรับให้เข้าใจลงกันได้
คนในสังคมประชาธิปไตยนี้ อย่างน้อยต้องมีความเห็นความเข้าใจและความ เชื่อมั่นในหลักการของประชาธิปไตยร่วมกัน เริ่มแต่ยอมรับระบอบการปกครองแบบประชาธิปไตยนี้
แล้วถ้าจะให้เป็นประชาธิปไตยที่ดี ก็ต้องมีความรู้ความเข้าใจในเนื้อหาสาระของประชาธิปไตยอย่างที่กล่าวเมื่อกี้ อย่างน้อยก็เข้าใจเรื่องเสรีภาพว่าความหมายของมันคืออะไร
ถ้าไม่มีความเข้าใจร่วมกัน มีความเข้าใจผิดพลาด มันก็ยุ่ง แค่ว่าเข้าใจเสรีภาพเป็นการทำได้ตามชอบใจ เท่านี้ก็ยุ่งแล้ว
ในเมืองไทย เรามีคำพูดล้อกันเองว่า ทำได้ตามใจ คือไทยแท้ อะไรทำนองนี้ ถ้าไทยแท้ต้องทำได้ตามใจ ก็เห็นจะแย่ เพราะฉะนั้นเห็นจะต้องปรับกันใหม่
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ ( ป.อ.ปยุต.โต ป.ธ.๙)
