เมื่อเร็วๆ นี้ ที่ศาลาปฏิบัติธรรม พระเทพเมธี (สมเกียรติ โกวิโท) อนุสรณ์ 100 ปี วัดขุนพรมดำริ ต.ท่าสองคอน อ.เมือง จ.มหาสารคาม คณะสงฆ์จังหวัดมหาสารคาม จัดโครงการฝึกอบรมความรู้แด่พระภิกษุ เพื่อแต่งตั้งเป็นพระกรรมวาจาจารย์ ในเขตปกครองคณะสงฆ์จังหวัดมหาสารคาม ประจำปี 2565
โดยมี พระเทพสิทธาจารย์ เจ้าคณะจังหวัดมหาสารคาม เป็นประธานเปิดโครงการ
พระมหาประกาศ อาภากโร เลขานุการเจ้าคณะจังหวัดมหาสารคาม ประธานคณะกรรมการดำเนินโครงการ กล่าวถึงความ เป็นมาว่า สมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงอนุญาตให้ปฏิบัติหน้าที่ในการเป็นพระอุปัชฌาย์ให้บรรพชาอุปสมบทกุลบุตรผู้มีศรัทธาเข้ามาบวชในพระศาสนา และทรงมอบภาระหน้าที่ให้คณะสงฆ์เป็นผู้ร่วมกันรับผิดชอบในส่วนนี้
ซึ่งมีพระอุปัชฌาย์เป็นประธานในการให้การบรรพชา อุปสมบท พระอุปัชฌาย์ จึงมีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งในการรับรองกุลบุตร ผู้เข้ามาบวชในพระพุทธศาสนา คอยคัดกรองผู้ที่จะเข้ามาขอบวช ว่ามีข้อบกพร่องหรือคุณสมบัติที่จะสามารถบวช ได้หรือไม่ คอยควบคุมดูแลให้พิธีการอุปสมบทเป็นไปด้วยความเรียบร้อยถูกต้องตามหลักพระธรรมวินัยและเป็นไปตามระเบียบของคณะสงฆ์
พระมหาประกาศกล่าวต่อว่า การอุปสมบทเป็นเรื่องสำคัญอย่างยิ่ง บุคคลที่ประสงค์จะอุปสมบทเข้ามาเป็นพระภิกษุในศาสนาพุทธเรียกว่าอุปสัมปทาเปกข์ หรือนาค ซึ่งต้องท่องคำบาลีหรือที่เรียกกันว่าขานนาคให้คล่อง เพื่อใช้ในพิธีอุปสมบท โดยต้องฝึกซ้อมกับพระอาจารย์ให้คล่อง จำได้แม่นยำก่อนทำพิธีอุปสมบท
การอุปสมบท นอกจากอาศัยพระอุปัชฌาย์ เป็นประธานและมีความสำคัญในการอุปสมบทแล้ว หน้าที่สำคัญอีกประการหนึ่งที่ขาดไม่ได้ คือ หน้าที่ของพระภิกษุผู้ปฏิบัติหน้าที่ “พระกรรมวาจาจารย์” ซึ่งจักต้องมีความรู้และสามารถสวดกรรมวาจาได้อย่างถูกต้อง ชัดเจน และแม่นยำ เพื่อเป็นอักขรสมบัติ ไม่ให้เป็นอักขรวิบัติ รวมถึงเป็นผู้ช่วยพระอุปัชฌาย์
พระกรรมวาจาจารย์ แปลได้ว่าอาจารย์ผู้สวดกรรมวาจา หมายถึงพระภิกษุผู้ทำหน้าที่สวดประกาศในท่ามกลางหมู่สงฆ์เวลาทำพิธีอุปสมบท เพื่อให้สงฆ์ทราบรายละเอียดเกี่ยวกับตัวอุปสัมปทาเปกข์ หรือผู้ขอบวชและถามสงฆ์ว่าจะยอมรับผู้ขอบวชให้เป็นภิกษุหรือไม่ เรียกกันว่า พระกรรมวาจาจารย์ และพระกรรมวาจาจารย์จะคู่กับ พระอนุสาวนาจารย์ ทำหน้าที่บอกอนุศาสน์หรือคำสอนเกี่ยวกับระเบียบวินัยเบื้องต้น แก่ผู้บวชที่เป็นภิกษุใหม่ ในปัจจุบันทั้งสองรูปทำหน้าที่เหมือนกันคือสวดประกาศ ฉะนั้นจึงเรียกว่า คู่สวด หรือพระคู่สวด
พระมหาประกาศกล่าวอีกว่า ปัจจุบันคณะสงฆ์จังหวัดมหาสารคามได้มีการกำหนดและประกาศใช้ระเบียบคณะสงฆ์จังหวัดมหาสารคาม เรื่องกำหนดคุณสมบัติและวิธีปฏิบัติของพระภิกษุผู้ปฏิบัติหน้าที่พระกรรมวาจาจารย์ พ.ศ.2563 เพื่อภิกษุที่มีคุณสมบัติตามที่กำหนดให้มีฐานะเป็นพระกรรมวาจาจารย์ เพื่อประกอบสังฆกิจเกี่ยวกับการประกอบพิธีบรรพชา อุปสมบทแก่กุลบุตรได้อย่างถูกต้องตามที่พระบรมพุทธานุญาตไว้
จึงได้จัดโครงการฝึกอบรมและสอบความรู้พระกรรมวาจาจารย์ ประจำปี 2565 เพื่อให้มีความพร้อมที่จะปฏิบัติศาสนกิจนั้นๆ ตามนโยบายของคณะสงฆ์จังหวัดมหาสารคาม กำหนดการอบรมรวม 7 รุ่น ประกอบด้วยคณะสงฆ์ในเขตปกครอง คณะสงฆ์จังหวัดมหาสารคามทั้ง 13 อำเภอ จำนวน 200 รูป
การแบ่งการอบรมเป็นรุ่น เพื่อหลีกเลี่ยงการรวมกลุ่มจำนวนมาก เสี่ยงต่อการติดเชื้อโควิด-19
ผู้ที่เข้าอบรมจะต้องมีคุณสมบัติตาม คำสั่งคณะสงฆ์จังหวัดมหาสารคามกำหนดไว้ โดยให้พระอุปัชฌาย์ 1 รูป คัดเลือกผู้มีคุณสมบัติครบตามระเบียบคณะสงฆ์ เข้ามาอบรมรวม 2 รูป อาจจะมีทั้งเก่าและใหม่ ผู้เคยทำหน้าที่ก็อาจเคยเจอปัญหาก็ต้องสอบถามพระอาจารย์ที่เป็นวิทยากรว่าควรทำอย่างไร
ส่วนพระใหม่ก็ต้องอบรมเพื่อให้การปฏิบัติหน้าที่ถูกต้องตามพระธรรมวินัย ตลอดระยะเวลา 5 วันระหว่างการอบรมให้ความรู้มีทั้งภาคทฤษฎีและปฏิบัติ อาทิ การฝึกสวดขานนาค การฝึกสวดกรรมวาจา จารย์ การฝึกสวดอนุสาวนาจารย์ การคิดคำนวณอายุผู้บวช การจำลองพิธีอุปสมบท เป็นต้น
การอบรมทุกหัวข้อแต่ละวันจะมีการวัดผลโดยต้องท่องปากเปล่าให้ได้โดยถูกต้องและแม่นยำจึงจะผ่าน แต่ก็จะให้สอบผ่านทุกรูปในช่วงระยะการฝึกอบรม คาดหวังว่าพระที่ผ่านการอบรมจะมีความรู้ความสามารถไปปฏิบัติศาสนกิจถูกต้องตามพระธรรมวินัย
โดยทุกรุ่นที่ผ่านการอบรมจะเข้ารับวุฒิบัตรพร้อมกันในวันที่ 26 ก.ย.2565 นี้
เชิด ขันตี ณ พล
