พระศรีอริย เมตไตรย
คติ-สัญญลักษณ์ สถาปัตยกรรม
ความหมายของพระโพธิสัตว์ พระศรีอริยเมตไตรย ในทางเถรวาท คือ ผู้จะมาตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้าในยุคสมัยที่สังคมจะมีความสงบสุขอย่างยิ่ง ด้วยบารมีของพระโพธิสัตว์จะทำให้เกิดสิ่งดีๆ ขึ้นในโลก โดยโลกจะไม่ปรากฏเรื่องดังนี้
– จะไม่มีคนใบ้บ้าปัญญาอ่อน
– จะไม่มีคนตาบอด
– จะไม่มีคนง่อยเปลี้ยเสียขา (หรือพิการ)
– จะไม่มีคนเจ็บไข้ได้ป่วย
– จะไม่มีการอาฆาตมาดร้าย
– จะมีแต่คนรูปร่างสมส่วน
– จะสะดวกสบายในการเดินทาง
พื้นแผ่นดินจะราบเรียบ ผู้คนจะมีแต่ความสุข มีทรัพย์สินเงินทองที่พอเพียง ต่อการใช้จ่าย
ฉะนั้น สังคมของกลุ่มชนที่นับถือ พุทธศาสนาฝ่ายเถรวาทที่มีชีวิตอยู่ในความสับสนยากลำบาก ขาดแคลน ถูกกดขี่ ขูดรีด ไร้อิสรเสรี ย่อมปรารถนาที่จะมีชีวิตอยู่ในยุคที่มีพระศรีอริยเมตไตย จุติมาอุบัติขึ้นในสังคมหรือกลุ่มชน ของตน และถึงแม้ยุคของพระศรีอริย เมตไตรยจะยังมาไม่ถึงก็ตาม
ผู้คนเหล่านี้ก็ยังหวังที่จะให้มีการอุบัติขึ้นของผู้นำระดับพระจักรพรรดิราชหรือพระยาธรรมิกราช อันเกิดจากการบำเพ็ญบารมีของพระโพธิสัตว์มาโปรดผู้คนที่ทุกข์ยากนั้นๆ
ความเชื่อนี้เอง จึงเกิดความขัดแย้งหรือเปลี่ยนแปลงทางการเมืองและการปกครอง
ชวพงศ์ ชำนิประศาสน์
