ทิศทางผังเมืองรวม
เลาะรั้ว
กรณีการประกาศจะปรับปรุงผังเมืองรวม 852 อำเภอหรือ 852 ผัง โดยกรมโยธาธิการและผังเมือง เพื่อแก้ปัญหาน้ำท่วมระยะยาว มีการจัดการ เพิ่มผังน้ำ จัดโซนประโยชน์ที่ดินใหม่ เพื่อเพิ่มระดับการป้องกันน้ำท่วมระยะยาว น่าจะทำให้ทิศทางและโฉมหน้าของผังเมืองรวมเปลี่ยนไป ก็มีข้อสังเกตว่าจะเปลี่ยนแปลงได้แค่ไหน อย่างไร
พระราชบัญญัติการผังเมือง 2562 บัญญัติไว้ว่า ผังกำหนดการใช้ประโยชน์ในที่ดิน แบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ
ก. ผังเมืองรวม
ข. ผังเมืองเฉพาะ
การจัดโซน และมีแผนผังแสดงผังน้ำ จึงเป็นแผนผังที่สำคัญที่จะต้องชัดเจน ควบคู่ไปกับแผนผังการใช้ประโยชน์ที่ดิน นั่นคือ ทิศทางและโฉมหน้าของผังเมืองรวมจะเปลี่ยนไป และจะเปลี่ยนไปได้แค่ไหน อย่างไร ซึ่งคงเป็นคำถามทั้งของประชาชนผู้เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์การใช้ประโยชน์ในที่ดิน
คำถามของนักผังเมืองว่าจะใช้แนวความคิดกันอย่างไร และจะมีกฎเกณฑ์ข้อปฏิบัติกันอย่างไร จะมีการเปลี่ยนแปลงประโยชน์ที่ดินแตกต่างไปตามกฎกระทรวงผังเมืองรวมที่ประกาศบังคับใช้ไว้แล้วได้หรือไม่
แต่ก่อนที่จะถึงคำถามนั้น คำถามแรกก็คือกรมโยธาธิการและผังเมืองมีข้อมูลตามที่ข้อบัญญัติเรื่องของผังเมืองรวมไว้ตาม (2) คือ แผนผังที่แสดงระดับชั้นความสูงของพิกัดภูมิศาสตร์ไว้ครบถ้วนแล้วหรือไม่
คำตอบอาจบอกว่ามีอยู่บ้างแล้วแต่ข้อเท็จจริงก็คือ ไม่มีและไม่เคยทำ อย่าว่าแต่ระดับพิกัดความสูงภูมิศาสตร์เลย ความกว้าง ยาวของถนนหนทางไม่ว่าเล็กใหญ่ ขนาดเท่าใด ก็ยังไม่มีความชัดเจนให้อ่านและเข้าใจได้ในแผนผังแสดงโครงการคมนาคมและขนส่งตามกฎกระทรวงผังเมืองรวมฉบับใดๆ
เป็นที่เข้าใจตรงกันมาก่อนก็คือ ผังเมืองรวม กฎกระทรวงผังเมืองรวม หรือจะเปลี่ยนเป็นเรียกว่าประกาศผังเมืองรวมตาม พ.ร.บ.การผังเมือง 2562 ก็ตาม
ผังเมืองรวมคือ แนวนโยบายของการพัฒนาเมืองและการจะพัฒนาเมืองนั้นจะมาจากหน่วยงานที่ซ้ำซ้อน หรือผู้มีหน้าที่ในการพัฒนาเมือง คือส่วนราชการและ/หรือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ซึ่งมีความซ้ำซ้อนของการบริหารการจัดการและการงบประมาณกันอยู่ ในเรื่องของการสาธารณูปการ สาธารณูปโภค ซึ่งจะพบบ่อยมากก็คือ การบริหารจัดการในเรื่องดังกล่าว ไม่สอดคล้องกับผังเมืองรวมที่ประกาศใช้บังคับ
ยิ่งถ้ากิจการสาธารณูปโภคเหล่านั้น เช่น การขนส่งมวลชน ซึ่งอาจจะเป็นกิจการร่วมทุนก็ดีหรือการให้สัมปทานก็ดี ผู้ลงทุนก็มักจะมีการไม่ปฏิบัติตามผังเมืองรวมอยู่บ่อยๆ ประกอบกับการใช้อำนาจที่ซ้ำซ้อนและซับซ้อนของหน่วยงานทั้งของรัฐและองค์กรส่วนท้องถิ่น การจะไม่ปฏิบัติตามแนวนโยบายทางผังเมืองรวม เป็นสิ่งที่ปรากฏขึ้นได้เสมอ
ถ้าฝ่ายประชาชนหากไม่เห็นด้วยกับผังเมืองรวมย่อมไม่มีส่วนร่วม นั่นมิหมายความหรือว่า ผังเมืองรวมก็อาจจะเป็นแผนที่ระบายสี ที่สร้างปัญหาความขัดแย้ง ไม่ได้รับการยอมรับ
รวมทั้งการไม่ปฏิบัติตามแนวทางของผังเมืองรวมที่มีการหลีกเลี่ยง ละเว้น ที่จะปฏิบัติตาม และเปลี่ยนแปลงได้ในโครงการขนาดใหญ่ที่จะเกิดขึ้นเช่นเดียวกับผังเมืองในปัจจุบัน
นายช่าง
