ฉบับวานนี้ (14 พ.ย.) “นายน้อย” เขียนมาว่า รัฐประหารเดือนพ.ย.2490 ใครปฏิวัติรัฐบาลคณะราษฎร เมื่อวานตอบแล้วว่า การรัฐประหารในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2490 พลโท ผิน ชุณหะวัณ นำคณะทหารเข้าก่อการ
หลังจากวิเคราะห์ ทบทวน คิดหาวางแผนการต่างๆ เรียบร้อยแล้วก็เชิญตัวหัวหน้าผู้คุมกำลังทหารในพระนครมาเจรจาหารือ เมื่อประเมินสถานการณ์โดยรวมแล้วพบว่าเป็นผลได้สำหรับประชาชน 100% ของผู้ควบคุมกำลังทหาร 90% อันเป็นผลพอจะดำเนินการได้ จึงนำข้อความนี้เสนอต่อ จอมพล ป. พิบูลสงคราม ซึ่งขณะนั้นอยู่ในสถานะนอกราชการเช่นกัน
“เมื่อไปพบท่านครั้งที่ 3 ข้าพเจ้าพูดเป็นครั้งสุดท้ายว่าได้ตกลงกับผู้ควบคุมทหารในพระนครหมดแล้ว เสียแรงท่านสร้างบ้านเมืองเจริญมาถึงเพียงนี้ จะไม่สร้างต่อไปอีกหรือ ท่านก็นิ่งตามเคยและเดินขึ้นบ้านทันที…ท่านผู้หญิงละเอียด พิบูลสงคราม เดินมายึดแขนข้าพเจ้าไว้ กล่าวว่า ป๋าทำไปเถิด ท่านไม่ทอดทิ้งดอก เล่นตัวไปอย่างนั้นเอง
ข้าพเจ้าทบทวนคำพูดของท่านหญิง อยู่หลายวัน และปรึกษากับพลตำรวจเอก เผ่า ศรียานนท์ ซึ่งเคยได้รับใช้ ฯพณฯ จอมพล ป. พิบูลสงคราม ได้ความว่าถ้าสิ่งใดท่านต้องการมักจะพูดเลี่ยงไปเลี่ยงมา คล้ายไม่เอาใส่ใจเป็นอยู่อย่างนี้มานานแล้ว ในที่สุดข้าพเจ้าก็ตกลงใจจะดำเนินการตามแผนที่ วางไว้”
การทำรัฐประหารเมื่อ พ.ศ.2490 สำเร็จลุล่วงในเวลา 09.00 น. ของวันที่ 8 พฤศจิกายน วันต่อมาคณะนายทหารชั้นผู้ใหญ่เชิญจอมพล ป. พิบูลสงคราม มาครองตำแหน่งผู้บัญชาการทหารบก และเป็นที่ปรึกษาคณะรัฐประหาร ที่ประชุมคณะรัฐประหารที่มีจอมพล ป. เป็นประธาน ยังแต่งตั้งนายควง อภัยวงศ์ เป็นนายกรัฐมนตรี
หนังสือ “กองทัพบกกับประเทศไทย” โดย เสถียร จันทิมาธร และขรรค์ชัย บุนปาน แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับการรัฐประหารครั้งนี้ว่า “รัฐประหารสำเร็จได้ นอกจากบารมีทางการทหารของจอมพล ป. พิบูลสงคราม แล้ว ที่สำคัญอย่างยิ่งก็คือทหารประจำการ” ที่โดดเด่นคือ พันเอกสฤษดิ์ ธนะรัชต์ ผู้บังคับการกรมทหารราบที่ 1 รักษาพระองค์ และพันเอกถนอม กิตติขจร ผู้บังคับการกรมนักเรียนนายร้อย
จากเอกสารและบันทึกประวัติศาสตร์ว่า สาเหตุการทำรัฐประหารครั้งนั้นคือกรณีการสวรรคตของรัชกาลที่ 8, การคอร์รัปชั่น, ปัญหาเศรษฐกิจ, รัฐธรรมนูญ และตัวนายกรัฐมนตรี เมื่อรัฐประหารแล้ว พลโท ผิน ก็ไม่ได้รับเป็นนายกรัฐมนตรี โดยให้เหตุผลว่า ไม่คุ้นเคยกับข้าราชการทหาร ไม่สนใจและไม่มีความรู้ทางการเมือง ความรู้ด้านภาษาอังกฤษไม่ดี และเหตุผลประการสำคัญ “ด้วยความกตัญญูกตเวทีต่อผู้มีพระคุณ…การทำรัฐประหารข้าพเจ้ามีความประสงค์อันแน่วแน่ที่จะให้จอมพล ป. พิบูลสงครามเป็นนายกรัฐมนตรี”
รัฐบาลที่นำโดยนายควง ดำเนินมาเพียงไม่ถึง 3 เดือน คณะทหารก็ส่งจดหมายขอให้นายควง ลาออกและจัดตั้งการเลือกตั้ง ทั้งนี้ ช่วงเวลาหลังจากรัฐประหารจนถึงช่วงรัฐบาลนายควง ลาออก มีใบปลิว (เถื่อน) แจกจ่ายหลายแห่ง มีเนื้อหาเรียกร้องให้จอมพล ป. เป็นนายกรัฐมนตรีเพื่อแก้ไขปัญหาปากท้อง หลังจากนั้นก็เริ่มเกิดความเคลื่อนไหวจากกลุ่มต่างๆ สนับสนุนให้จอมพล ป. เป็นนายกรัฐมนตรี
วันที่ 8 เมษายน พ.ศ. 2491 จอมพล ป. พิบูลสงคราม ผู้บัญชาการทหารบกก็ได้เป็นนายกรัฐมนตรี โดยแถลงต่อสภาผู้แทนราษฎรว่า “…(ข้าพเจ้า) เข้ามาเป็นนายกรัฐมนตรีอย่างถูกต้องตามรัฐธรรมนูญ ข้าพเจ้ามิได้บังคับให้พระมหากษัตริย์ให้ทรงแต่งตั้งข้าพเจ้าขึ้นมา”
