การพัฒนาเมือง-ผังเมือง
เลาะรั้ว
เขียนถึงเรื่องการพัฒนาเมือง หรือพัฒนาเมืองเพื่อชีวิตมาหลายครั้ง ได้เห็นการเปลี่ยนแปลงของผังเมืองของการพัฒนาเมืองในหลายด้าน น่ายินดีที่มีหลายส่วนหลายฝ่ายให้ความสนใจและร่วมมือกันสร้างบ้านแปงเมืองให้ผู้คนในเมืองมีความสุข สงบ และปลอดภัยขึ้น
แต่เมื่อย้อนกลับไปพิจารณาถึงเรื่องนโยบายของการพัฒนาเมืองที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติการผังเมืองปี 2562 ยิ่งสร้างความสับสนให้กับการผังเมืองว่า ตกลงเราจะพัฒนาเมืองหรือเราจะกำหนดแนวทางของการใช้ประโยชน์จากการวางผังเมืองเพื่อชีวิตที่ดีขึ้นของประชาชาติเราอย่างไร
เมื่อมาตรา 4 บรรทัดแรกของวรรคแรกบัญญัติว่า การผังเมือง หมายความถึง การวาง จัดทำ และการดำเนินการ ให้เป็นไปตามผังเมืองในระดับต่างๆ สำหรับเป็นกรอบชี้ชัดการพัฒนาทางกายภาพของประเทศ
ส่วน ผังเมืองรวม หมายความว่า แผนผัง นโยบาย และโครงการ รวมทั้งมาตรการและการควบคุมโดยทั่วไปในพื้นที่หนึ่งพื้นที่ใด
มาตรา 6 ระบุถึงการกำหนดรูปแบบและจัดทำผังเมือง ทุกระดับ โดยมีวัตถุประสงค์สำคัญ 5 ประการ โดยเฉพาะประการที่ 5 คือการวางแนวทางเพื่อให้หน่วยงานของรัฐนำไปใช้ในการกำหนดนโยบายและโครงการพัฒนาภายใต้หน้าที่และอำนาจของตนให้สอดคล้องกับผังเมือง
สาระสำคัญของการดำเนินการตามกฎหมายผังเมืองฉบับนี้ก็คือ ถ้อยคำในมาตรา 9 วรรคที่สอง ที่บัญญัติว่า การวางและจัดทำนโยบายการใช้ประโยชน์ในที่ดิน ให้เปิดเวทีรับฟัง ความคิดเห็นการวางแผนนโยบายระดับประเทศระยะแรก ซึ่งจัดทำมาแล้ว 3 ครั้ง เน้นการวางแผนนโยบายระดับประเทศที่เชิญประชาชนมารับฟังความคิดเห็น โดยมีรองผู้ว่าราชการจังหวัดมาเป็นประธานในพิธีนั้น
พบว่า ปัญหาในทางปฏิบัติคือ ข้อกำหนดที่กำหนดไว้ในเรื่องของผังเมืองรวม มีสภาพของการตัดสิทธิ์ รอนสิทธิ์ และจำกัดสิทธิ์ ของการใช้ประโยชน์ในที่ดิน ไม่ว่าของเอกชนหรือพื้นที่สาธารณะมาตลอด
ขณะที่นโยบายผังเมืองระดับประเทศเป็นเรื่องที่กว้างขวาง ข้อมูลรายละเอียดต่างๆ มากมาย รวมทั้งต้องทำบทบัญญัติของการวางกรอบ การวางผังนโยบายตามมาตรา 14 มีหลักใหญ่อยู่ 4 ประการ ที่สำคัญคือข้อที่ 2
เริ่มตั้งแต่วัตถุประสงค์ในการวางนโยบาย กรอบ นโยบาย เป้าหมาย แผนและแผนผังทางกายภาพ เพื่อการพัฒนาหรือการอนุรักษ์ซึ่งประกอบด้วย ก.การใช้ประโยชน์ในพื้นที่ ข.การตั้งถิ่นฐานและระบบชุมชน ค.โครงสร้างพื้นฐาน
ง.พื้นที่พัฒนาพิเศษ จ.ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมและระบบนิเวศ ฉ.ศิลปวัฒนธรรมและประวัติท้องถิ่น ช.การพัฒนาเมืองและชนบท
ซ.การเชื่อมโยงกับประเทศในภูมิภาค (เรื่องนี้เป็นเรื่องระหว่างประเทศ แล้วจะให้ประชาชนพื้นถิ่นเข้าไปมีปฏิสัมพันธ์ด้วย เป็นไปได้หรือไม่)
การประชุมเชิงปฏิบัติการของการกำหนดแนวทาง กรอบนโยบายระดับประเทศ อ้างอิงว่าเป็นกรอบนโยบายการ ใช้พื้นที่ของประเทศและกรอบนโยบายของการพัฒนาภาค แท้จริงแล้วเกิดผลและได้ผลตามวัตถุประสงค์ที่บัญญัติไว้ตามกฎหมายได้จริงหรือถ้าไม่มีแผนผังตามข้อที่ 2 ให้ครบถ้วน
ข้อสงสัยต่อมาคือหน่วยงานรัฐเข้าใจเจตนารมณ์ของพระราชบัญญัติการผังเมือง 2562 ได้เท่านี้หรือ
นายช่าง
