อ่าน”เจ้านครอินทร์”ผู้ถูกด้อยค่าจากรัฐไทย
บุ๊กสโตร์
“การด้อยค่าเจ้านครอินทร์มีเหตุจากอะไร ไม่พบหลักฐานตรงไปตรงมา แต่น่าเชื่อว่ามาจากระบบการศึกษายกย่องอำนาจนิยมรวมศูนย์ เลื่อมใสความรุนแรงจากประวัติศาสตร์สงคราม แล้วละทิ้งประวัติศาสตร์สังคมที่มีการค้ากับนานาประเทศซึ่งมีเรื่องราวของท้องถิ่นเป็นแหล่งทรัพยากรเลี้ยงดูราชธานี”
สุจิตต์ วงษ์เทศ กล่าวไว้ในคำนำเสนอ “เจ้านครอินทร์ เมืองสุพรรณ สร้างสรรค์อยุธยา ราชอาณาจักรสยาม” หนังสือเล่มใหม่จากสำนักพิมพ์มติชน
รวมบทความของสมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ, สืบแสง พรหมบุญ, ศรีศักร วัลลิโภดม และรุ่งโรจน์ ภิรมย์อนุกูล ที่จะพาไปไขข้อข้องใจว่าด้วยประวัติศาสตร์ในยุคสมัย “สมเด็จพระนครินทราธิราช” หรือ “เจ้านครอินทร์” กษัตริย์วงศ์สุพรรณภูมิผู้สร้างสรรค์กรุงศรีอยุธยา แต่กลับถูกด้อยค่าจากรัฐราชการรวมศูนย์ของไทยตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน
เจ้านครอินทร์ กษัตริย์รัฐสุพรรณภูมิ ผู้ยุติการเมืองผลัดราชวงศ์ละโว้-สุพรรณภูมิในช่วงต้นสมัยอยุธยา และสถาปนากรุงศรีอยุธยาเป็นราชอาณาจักรสยามแห่งแรก โดยการวางรากฐานอำนาจทางการเมืองในลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา และสานสัมพันธ์ใต้อำนาจกับราชสำนักจีนผ่านการค้าจิ้มก้อง สร้างกรุงศรีอยุธยาให้กลายเป็นเมืองท่าการค้าเชื่อมโยงกับเศรษฐกิจการค้านานาชาติ นำความมั่งคั่งรุ่งเรืองมาสู่กรุงศรีอยุธยา
ผลงานอภิมหาระดับนี้ เหตุใดกันเล่า เรื่องราวของพระองค์ กษัตริย์ที่มีความสำคัญอย่างยิ่งในการสร้างสรรค์รัฐอยุธยาผู้นี้ถึงหล่นหายจากหน้าประวัติศาสตร์ของรัฐไทย ไม่เป็นที่รับรู้มากนัก ทั้งที่นับว่าเป็นกษัตริย์ที่มีบทบาทอย่างมากต่อการสร้างสรรค์อยุธยาเป็นอาณาจักรที่ยิ่งใหญ่
บรรณาธิการสุจิตต์ กล่าวว่า เจ้านครอินทร์ นับเป็นกษัตริย์สยามแห่งเมืองสุพรรณ (รัฐสุพรรณภูมิ) ซึ่งมีความสำคัญอย่างยิ่งในการสร้างสรรค์รัฐอยุธยา ตลอดจนมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดเป็นพิเศษกับจีน จึงชำนาญการค้าสำเภากับจีนและการค้าระยะไกลทางทะเลกับบ้านเมืองต่างๆ ทั้งในและนอกภูมิภาคอุษาคเนย์ เมื่อได้เสวยราชย์เป็นกษัตริย์กรุงศรีอยุธยา พระองค์วางรากฐานสร้างสรรค์อยุธยาเป็นรัฐการค้าทางทะเล จนก้าวสู่เวทีการค้าในระดับโลก ทำให้นานาประเทศในสมัยนั้นรับรู้ว่ากรุงศรีอยุธยาเป็นส่วนหนึ่งของโลกและได้รับยกย่องจากนานาชาติว่า “ราชอาณาจักรสยาม” (แห่งแรก)
ระบุที่มาของหนังสือด้วยว่า อำนาจรัฐราชการรวมศูนย์ของไทยไม่ใส่ใจแก้ไขการด้อยค่าเจ้านครอินทร์ เมืองสุพรรณ ด้วยเหตุนั้นจึงหาช่องทางอื่นช่วยกระตุ้นสังคมไทยให้รู้เท่ากัน นั่นคือรวบรวมข้อมูลหลักฐานเกี่ยวกับเจ้านครอินทร์ เมืองสุพรรณ
… “ประวัติศาสตร์อยุธยา ห้าศตวรรษสู่โลกใหม่” โดย คริส เบเคอร์ และ ผาสุก พงษ์ไพจิตร ฉายให้เห็นภาพของอยุธยา ตั้งแต่ก่อนที่จะกลายเป็นรัฐ การพัฒนาของสังคมมนุษย์อันเริ่มจากอดีตเมื่อภูมิประเทศว่างเปล่า แล้วตามลูกศรของเวลาดูว่ามนุษยชนใช้ทรัพยากรเพื่อทำมาหากิน สร้างสังคม จัดตั้งสถาบันได้อย่างไร ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งในประวัติศาสตร์สังคม-สามัญชน จนกระทั่งเป็นรัฐ-อาณาจักร การสงคราม การค้าซึ่งเป็นหัวใจหลักในการดำรงความยิ่งใหญ่ของอยุธยา ความสัมพันธ์กับจีน เพื่อนบ้าน และชาติตะวันตก การล่มสลาย และการกำเนิดกรุงเทพฯ รวมระยะเวลาทั้งสิ้น 500 ปี
เป็นช่วงเวลา 5 ศตวรรษที่แม้จะล่มสลายไปแล้วในคราวเสียกรุงครั้งที่ 2 แต่อยุธยายังคงส่งต่อวัฒนธรรม ศิลปกรรม การเมืองการปกครองสู่กรุงธนบุรี และกรุงรัตนโกสินทร์ (กรุงเทพฯ)
หนังสือเล่มนี้คือการเขียนประวัติศาสตร์ที่ไม่ได้กล่าวถึงแต่เพียงเรื่องราวของกษัตริย์เฉกเช่นที่ปรากฏในประวัติศาสตร์ชาตินิยมที่ไม่ให้พื้นที่ใดๆ กับสิ่งแปลกปลอมที่ไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งของรากเหง้าความเป็นชาติ หลักฐานที่ใช้มีความหลากหลายทั้งจากเอกสารของไทย เอเชีย และตะวันตก
นับเป็นพื้นที่ของการกล่าวถึงพัฒนาการของมนุษย์ทุกชีวิตในกรุงศรีอยุธยาที่ไม่ได้มีแต่บิ๊กเนม
ผู้สื่อข่าวหรรษา
