ล้อยางเก่าๆ ที่ไม่ใช้แล้ว ครูตาดีกาวัยกลางคนใช้มือหมุนวงล้อ วิ่งนำให้เด็กๆ ลองเล่นตาม คืออุปกรณ์ที่หาง่ายในพื้นที่สนามสามดี “กลิ้งไปให้สุด แล้วหยุดที่สามดี” บริเวณลานตาดีกามัสยิด บ้านกาเด๊ะ ต.บ้านควน อ.เมือง จ.สตูล หนึ่งในตัวอย่างการพัฒนาพื้นที่ดี พื้นที่สร้างสรรค์และกิจกรรม 3 ดีเพื่อเด็กปฐมวัยในชุมชน
สายใจ คงทน หัวหน้าโครงการมหัศจรรย์ สื่อสร้างสรรค์ 3 ดี เพื่อการพัฒนาเด็ก สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ผู้ทำงานขับเคลื่อนเพื่อให้ทุกวันของเด็กเป็นวันมหัศจรรย์ มองว่าของเล่นและสื่อไม่จำเป็นต้องราคาแพงเสมอไป เพราะเด็กสามารถเล่นของเล่นที่มาจากวัสดุธรรมชาติหรือสิ่งของรอบตัว ศักยภาพของจังหวัดสตูลนั้นมีจุดเด่นในการสร้างความร่วมมือกับคนในชุมชน พื้นที่มีความเข้มแข็ง เป็นตัวอย่างให้พื้นที่อื่นมาเรียนรู้ ความตั้งใจปีนี้จะขยายแนวคิด 3 ดี (สื่อดี พื้นที่ดี และภูมิดี) เพื่อพัฒนาเด็กประถมวัยให้ครบทั้ง 77 จังหวัด พร้อมกับภาคีร่วมทำงาน
“การจัดการศึกษาปฐมวัยและการจัดการเรียนรู้ เด็กต้องได้รับประสบการณ์จริง จัดประสบการณ์ที่หลากหลายทั้งในห้องเรียนและนอกห้องเรียน จัดสภาพแวดล้อมเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ของเด็กโดยบูรณาการเข้ากับภูมิปัญญาและวัฒนธรรมท้องถิ่น เป็นแนวคิดหนึ่งในการจัดประสบการณ์เรียนรู้ให้เด็กปฐมวัยของศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก (ศพด.) บ้านกาเด๊ะ จังหวัดสตูล”
ด้านดารุณี หมัดหมัน ผู้อำนวยการกองการศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านควน อ.เมือง จ.สตูล เล่าถึงวันที่ตัดสินใจสมัครเข้าร่วมโครงการพื้นที่มหัศจรรย์ปี 5 กับกิจกรรมพื้นที่สร้างสรรค์และการจัดสภาพแวดล้อมเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ของเด็กปฐมวัย จนได้งบประมาณก้อนหนึ่งมาทำกิจกรรมว่า เธอเลือกพื้นที่ที่ไม่ได้ใช้ประโยชน์ข้างศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก อบต. บ้านควน ครึ่งไร่ มาทำฐานการเรียนรู้พื้นที่ 3 ดี เงินที่ได้นำมาซื้อวัสดุอุปกรณ์ และให้คนในชุมชนร่วมกันลงมือทำพื้นที่สร้างสรรค์ เช่น สร้างฐานการเล่น ฐานปีนป่าย สระว่ายน้ำ และสนามเด็กเล่นสร้างปัญญา
ส่วนอีกฝั่งของพื้นที่จัดทำเป็นโซนศาสตร์พระราชาให้เด็กๆ ลงมือปฏิบัติ มีทั้งแปลงผัก พันธุ์ไม้ในท้องถิ่น เล้าไก่ บ่อเลี้ยงปลา และโรงเพาะเห็ด ที่สำคัญยังจัดโซนการกำจัดขยะตั้งแต่ต้นทาง รับบริจาคขยะจากบ้านของนักเรียน เพื่อสร้างสำนึกรักสิ่งแวดล้อมตั้งแต่เยาว์วัย พร้อมโชว์ระบบการจัดการธนาคารน้ำใต้ดิน เมื่อเด็กเล่นน้ำในสระว่ายน้ำเสร็จจะขึ้นมาล้างเนื้อล้างตัวที่จุดธนาคารน้ำใต้ดิน จุดเด่นคือน้ำไม่นองและซึมลงใต้ดินอย่างรวดเร็ว
“เราพัฒนาจนเป็นพื้นที่การเล่นของตำบล ตอนเย็นๆ มีหลายครอบครัวพาลูกมาเล่น ทำกิจกรรมร่วมกัน กลายเป็นศูนย์เรียนรู้ของเครือข่ายไปแล้ววันนี้” ดารุณีกล่าว
ขณะที่คุณครูพาตีเม๊าะ สะมะอิ ศพด.บ้านกาลูปัง อบต.บ้านควน อ.เมือง จ.สตูล เล่าถึงการเข้าโครงการมหัศจรรย์ สื่อสร้างสรรค์ 3 ดี เพื่อการพัฒนาเด็กว่า แรกคิดจะซื้อสื่อการเรียนการสอนจากงบที่มีอยู่ แต่พอเข้าโครงการความคิดเปลี่ยน ได้แนวคิดว่าสื่อสร้างสรรค์สามารถทำจากวัสดุเหลือใช้หรือของที่มีอยู่ในท้องถิ่นได้ ไม่จำเป็นต้องซื้อหาของราคาแพง
เช่นเดียวกับ ศพด.บ้านกาเด๊ะ สังกัด อบต.บ้านควน อ.เมือง จ.สตูล นำโดยคุณครูลาตียา มะหมาด และคุณครูฮามีส๊ะ ยาหนา ร่วมกันผลิตสื่อจากสิ่งของรอบตัวและหาง่าย โดยเฉพาะลูกยางพารา นำมาผลิตสื่อชื่อว่า “กังหันลมสะท้านโลกา” อุปกรณ์ ได้แก่ ลูกยางพารา ไม้เสียบลูกชิ้น ไม้ไอศกรีม เชือกและด้ายดิบ ส่งเสริมพัฒนาเด็กด้านกล้ามเนื้อมัดเล็กของมือ นิ้วประสานสัมพันธ์ระหว่างตากับมือ และเป็นกิจกรรมเสริมให้เด็กลดการใช้มือถือ
นับว่าเป็นสื่อดีอีกหนึ่งรูปแบบที่พ่อแม่ผู้ปกครองสามารถชวนเด็กเล่น ชวนเด็กทำ เพื่อให้ทุกวันของเด็กเป็นวันมหัศจรรย์
