วันพฤหัสบดีที่ 22 ธ.ค.2565 น้อมรำลึกครบรอบ 169 ปี ชาตกาล “สมเด็จพระพุฒาจารย์” (เข้ม ธัมมสโร) อดีตเจ้าอาวาสรูปที่ 9 วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม กรุงเทพฯ เป็นสมเด็จพระราชาคณะเจ้าคณะใหญ่หนกลาง
มีนามเดิมว่า เข้ม ธนสังข์ เกิดเมื่อวันพฤหัสบดีที่ 22 ธ.ค.2396 ภูมิลำเนาอยู่บ้านตำบลโรงช้าง จ.พิจิตร
อายุ 15 ปี บรรพชาเป็นสามเณรที่วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ราชวรมหาวิหาร ในสำนักพระญาณสมโพธิ (อ่ำ) ขณะยัง เป็นพระอันดับ แล้วศึกษาต่อในสำนักหลวงธรรมาภิมณฑ์ (ปั้น) พระเมธาธิบดี (จั่น) และพระปริยัติธรรมธาดา (ชัง)
ปีกุน พ.ศ.2418 เข้าพิธีอุปสมบทที่วัด รังษีสุทธาวาส (ต่อมายุบรวมกับวัดบวรนิเวศราชวรวิหาร) โดยมีพระปัญญาพิศาลเถร (บัว) เป็นพระอุปัชฌาย์ พระโพธิวงศาจารย์ (วิญญู) และพระปลัดศรี เป็นคู่กรรมวาจาจารย์ ได้ฉายาว่า ธัมมสโร
หลังอุปสมบท ย้ายกลับมาอยู่จำพรรษาวัดมหาธาตุฯ ถึงปีชวด พ.ศ.2419 เข้าสอบพระปริยัติธรรมครั้งแรกที่พระที่นั่งสุทไธสวรรย์ปราสาท ได้เปรียญธรรม 4 ประโยค
สอบครั้งที่สองในปีมะเมีย พ.ศ.2425 ที่สนามสอบเดิม สอบได้เปรียญธรรม 5 ประโยค และสอบครั้งสุดท้ายในปีจอ พ.ศ. 2429 ได้เปรียญธรรม 6 ประโยค
วันที่ 19 ก.ค.2445 ได้รับโปรดเกล้าฯ ตั้งเป็นเจ้าคณะมณฑลชุมพร
วันที่ 6 พ.ค.2452 โปรดให้เลื่อนสมณศักดิ์และให้เป็นเจ้าอาวาสวัดพระเชตุพนฯ โดยในช่วงบ่ายวันที่ 16 พ.ค.2452 โปรดให้จัดขบวนรถยนต์หลวงไปรับพร้อมคณะรวม 11 รูปมาวัดพระเชตุพนฯ เวลา 17.00 น. พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จฯ พระราชทานเครื่องขึ้นกุฏิ บริขาร และปัจจัยมูลค่า 400 บาท เวลาทุ่มเศษจึงเสด็จฯ กลับพระราชวังดุสิต
วันที่ 22 มิ.ย.2453 โปรดให้สถาปนาเป็นเจ้าคณะมณฑลพิศณุโลก ได้รับพระราชทานสัญญาบัตร ณ พระที่นั่งอภิเศกดุสิต จนถึงวันที่ 24 ก.ย.2464 จึงโปรดให้เลื่อนเป็น เจ้าคณะรองอรัญวาสี
วันที่ 6 พ.ย.2471 ในงานพระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษาพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้า อยู่หัว ณ พระที่นั่ง อมรินทรวินิจฉัยได้รับพระราชทานพัดรัตนาภรณ์ ชั้นที่ 2 ถึงวันที่ 25 ก.พ.2472 ในงานพระราชพิธีฉัตรมงคล ณ พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท จึงพระราชทานพัดรัตนาภรณ์ ชั้นที่ 1
ลำดับสมณศักดิ์ วันที่ 13 พ.ค.2432 เป็นพระราชาคณะที่ พระอมรเมธาจาริย์ วันที่ 10 พ.ย.2442 เป็นพระราชาคณะที่ พระราชมุนี
วันที่ 15 พ.ค.2445 เป็นพระราชาคณะเจ้าคณะฝ่ายใต้ที่ พระเทพเมธี วันที่ 6 พ.ค.2452 เป็นพระราชาคณะชั้นธรรมที่ พระธรรมเจดีย์ วันที่ 24 ก.ย.2464 เป็นพระราชาคณะเจ้าคณะรองอรัญวาสีที่พระอุบาฬี คุณูปมาจารย์
วันที่ 9 พ.ย.2466 เป็นพระราชาคณะเจ้าคณะรองคณะใต้ที่ พระธรรมวโรดม
วันที่ 24 ก.พ.2472 เป็นสมเด็จพระราชาคณะเจ้าคณะใหญ่หนกลางที่ สมเด็จพระพุฒาจารย์
มรณภาพอย่างสงบ เมื่อวันอังคารที่ 25 พ.ย.2484 สิริอายุ 87 ปี พรรษา 67
