หนังสือแนะนำ
มติชนสุดสัปดาห์
วันที่ 23-29 ธันวาคม 2565
ภาพปก พระฉายาลักษณ์ สมเด็จพระเจ้าลูกเธอเจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา
โดยสำนักพระราชวังออกแถลงการณ์ เรื่องสมเด็จพระเจ้าลูกเธอเจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา ทรงพระประชวร ความว่า “เมื่อวันที่ 14 ธันวาคม 2565 เวลา 18.20 น. สมเด็จพระเจ้าลูกเธอเจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา ทรงทำการฝึกสุนัขทรงเลี้ยงที่จะเข้าแข่งขันสุนัขใช้งานตามมาตรฐานสากลในรายการ Thailand Working Dog Championship by Royal Thai Army 2022 ระหว่างวันที่ 10-19 ธันวาคม 2565 ณ สนามฝึก กองพันสุนัขทหาร อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา
ในระหว่างที่ทรงทำการฝึก ทรงมีพระอาการ ประชวรหมด พระสติ ด้วยพระอาการทางพระหทัย คณะแพทย์ประจำพระองค์ จึงได้เชิญเสด็จพระราชดำเนินไปปฐมพยาบาล ณ โรงพยาบาลปากช่องนานา พระอาการประชวรคงที่ในระดับหนึ่ง จากนั้นได้ เชิญเสด็จประทับเฮลิคอปเตอร์พระที่นั่งเข้ารับการรักษาพระองค์ ณ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย เพื่อถวายการตรวจ พระวรกายอย่างละเอียด และประทับรักษาพระองค์ต่อไป
ต่อมา เมื่อวันที่ 19 ธ.ค. สำนักพระราชวังออกแถลงการณ์ ฉบับที่ 2 ความว่าตามที่สำนักพระราชวังได้มีแถลงการณ์เรื่อง สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา ทรงพระประชวรหมดพระสติด้วยอาการทางพระหทัย และทรงเข้ารับการรักษาพระองค์ที่โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย เมื่อวันที่ 15 ธันวาคม 2565 ความทราบกันทั่วแล้วนั้น
คณะแพทย์ผู้ถวายการรักษา สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา ได้รายงาน ลงรายละเอียดในแถลงการณ์ฉบับที่ 2 จากสำนักพระราชวัง ว่า พระอาการ โดยรวมคงที่ในระดับหนึ่ง จังหวะการเต้นของ พระหทัยควบคุมได้ด้วยพระโอสถ ผลการตรวจพระหทัยพบว่าพระหทัยยังบีบตัวได้ ไม่ดีเท่าที่ควร ผลการฉีดสีของหลอดเลือด พระหทัยไม่พบความผิดปกติ คณะแพทย์ได้ถวายพระโอสถและเครื่องมือเพื่อช่วยการทำงานของพระหทัย พระปัปผาสะ พระวักกะ และติดตามพระอาการอย่างใกล้ชิดต่อไป
เทพเจ้าจีนในกรุงเทพฯ
ผู้เขียน : ผศ.ดร.อชิรัชญ์ ไชยพจน์พานิช
การอพยพตั้งหลักปักฐานของคนจีนในกรุงเทพฯ ได้นำพาวัฒนธรรมและความเชื่อจากบ้านเกิดตนมาด้วย โดยเฉพาะลัทธิขงจื่อ ศาสนาเต้า และพุทธศาสนา
ดังเห็นได้จากเทพเจ้าจีนที่ประดิษฐานอยู่ในศาลเจ้าทั่วกรุงเทพฯ ซึ่งมีรูปแบบศิลปกรรม และประติมากรรมประธานแตกต่างไปตามวัฒนธรรมของ 5 กลุ่มภาษา คือ แต้จิ๋ว ฮกเกี้ยน แคะ ไหหลำ และกวางตุ้ง
“เทพเจ้าจีน ในกรุงเทพฯ” โดยผศ.ดร.อชิรัชญ์ ขออาสาพาไปสำรวจร่องรอยความเชื่อชาวจีน อ่านรูปแบบประติมากรรมเทพเจ้าจีน จากศาลเจ้าทั่วกรุงเทพฯ
ประติมากรรมเทพเจ้าจากศาลเจ้าจีนตั้งแต่สมัยธนบุรี-รัตนโกสินทร์ ในกรุงเทพฯ เป็นหลักฐานที่สะท้อนวัฒนธรรมและความเชื่อของ ชาวจีนอพยพ ซึ่งมีประวัติการตั้งถิ่นฐานในบริเวณนี้มากกว่า 200 ปี สรุปประเด็นได้ดังนี้
ขนาดและวัสดุของประติมากรรมประธานในศาลเจ้าจีนกรุงเทพฯ ทำให้เห็นถึงพัฒนาการในการสร้างประติมากรรมเทพเจ้า
รูปแบบ พบว่าประติมากรรมเทพเจ้าสามารถแบ่งได้ 2 กลุ่มใหญ่ คือ 1.กลุ่มที่แสดงถึงเอกลักษณ์ของชาวจีนแต่ละกลุ่มภาษา และ 2.กลุ่มที่แสดงความสัมพันธ์กับศิลปะไทย
ความเชื่อ เทพเจ้าประธานในศาลเจ้าทั้งหมด 129 แห่ง มีความหลากหลาย แต่เมื่อจัดกลุ่มและศึกษาแล้วพบว่า การเลือกสถาปนาเทพเจ้าส่วนหนึ่งนั้นสัมพันธ์กับอัตลักษณ์ของแต่ละกลุ่มภาษา เช่น
ชาวจีนแต้จิ๋ว นิยมบูชาเทพเจ้าเปิ่นโถวกง หลงเหวยเหยี่ย, ชาวจีนไหหลำ นิยมบูชาเทพเจ้า 108 พี่น้อง และสุยเหว่ยเซิ่งเหนียง ส่วนชาวจีนแคะ บูชาเทพเจ้าซานซานกั๋วหวัง
ขณะเดียวกันพบว่า ความเชื่อของชาวจีนในกรุงเทพฯ ปรับเปลี่ยนอย่างต่อเนื่อง และกลายเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว ตัวอย่างที่นำมาใช้ศึกษาเพื่อสื่อถึงประเด็นดังกล่าว คือ การนำ รูปพระภูมิแบบไทยมาบูชาในฐานะเทพเจ้าเปิ่นโถวกง และการเรียกเทพเจ้าเสวียนเทียนซั่งตี้ว่า “เจ้าพ่อเสือ”
เทพเจ้าทั้ง 2 องค์นี้ชาวจีนแต้จิ๋วนับถือมากที่สุดด้วย
น่าสนใจ อ่านสนุก
รสไทย(ไม่)แท้
: ถอดรูปทิพย์อาหารไทยในสนามการเมืองวัฒนธรรม
ผู้เขียน : อาสา คำภา
ท่องไปในเส้นทางอันยาวนานของเรื่องใกล้ปากใกล้ใจอย่างอาหารการกินถอด “รูปทิพย์” แห่งความเป็นไทย สำรวจนิยามใหม่ๆ ของ “อาหารไทย” ที่ถูกกำหนดอย่างหลากหลายซับซ้อนโดยรัฐ-ทุน-สื่อ และผู้คนลัดเลาะเข้าไปถึงเบื้องหลังของการเปลี่ยนร่าง-แปลงกายอย่างไม่หยุดนิ่งของอาหาร “ไทย” จากอดีตถึงปัจจุบัน สู่ปรากฏการณ์ร่วมสมัย
อาหารที่ “ดี” เป็นแบบไหน?
รสชาติที่ “ถูกต้อง” เป็นอย่างไร?
อาหารไทย “แท้ๆ” มีอยู่จริงหรือไม่?
จึงขอชวนให้ลอง “ชิม” ด้วยตัวเอง
อาสา คำภา ผู้เขียน ตั้งคำถามน่าสนใจว่า
มีอะไรซ่อนอยู่ในอาหาร? : ทำความเข้าใจ “อาหารไทย” ผ่านมุมมอง “การเมืองวัฒนธรรม”
จาก “แม่ครัวหัวป่าก์” ถึง “รสไทยแท้” : กระแสการช่วงชิงนิยามอาหารไทย ในบริบทร่วมสมัย
แม่ครัวหัวป่าก์ : จุดกำเนิดตำราอาหารไทยตามมาตรฐานฝรั่ง จาก “แท้จริง” และ “ไม่มีจริง” สู่อาหารไทยนอกกรอบจินตนาการ
แบบไหนคือไทยแท้? อาหารไทยในภาพยนตร์ “พริกแกง” กับวัฒนธรรม “แกงสำรวม”
“Thai Select Unique” เมื่อรัฐสร้างตัวตนให้ “รสชาติไทยแท้”
อาหารไทยภายใต้สนามแห่งการช่วงชิงนิยาม : เส้นทางและตัวแสดงผู้กำหนดนิยามอาหารไทย
อาหารไทยโดยคนชั้นสูง : จากอัตลักษณ์ชนชั้น ถึง “อำนาจนำ” ในฐานะอาหารตัวแทน “ความเป็นไทย”
อุดมการณ์ชาติพันธุ์ไทย-การเมืองวัฒนธรรมในอาหาร
หอเจี๊ยะตึ๊ง : เมื่ออาหารจีน “สังสันทน์” กับสำรับไทย
แซบอีหลี : อาหารอีสานและความเป็นอื่นในรสอร่อย
การกำหนดนิยามอาหาร “ที่ดี” โดย “รัฐ” หลังการปฏิวัติ ๒๔๗๕
เมื่อ “ทุน” พลิก “ลิ้น” : ทุนนิยมกับ รสลิ้นที่เปลี่ยนไป จาก “เชลล์ชวนชิม” ถึง “Wongnai” ที่ใครๆ ก็สามารถชวนชิม
ถอดรูปทิพย์ : อาหารไทยร่วมสมัย กับการผสานรวม เปลี่ยนร่างแปลงกาย และสิ่งแสดงตัวตน
ติดตามอ่านรายละเอียดได้ในเล่ม
ผู้สื่อข่าวหรรษา
