พืชผักผลไม้เด่นปี 66 ‘เกษตรอินทรีย์’ยังทำเงิน
เป็นที่ทราบกันดีว่าหลังเกิดโรคโควิด-19 ตั้งแต่ปี 2563 มนุษย์เงินเดือนในเมืองใหญ่จำนวนมากถูกเลิกจ้าง ส่วนหนึ่งกลับไปทำการเกษตรบ้านเกิดในต่างจังหวัด ซึ่งเกษตรกรรุ่นใหม่หลายรายประสบความสำเร็จเพราะทำเกษตรวิถีสมัยใหม่ นอกจากจะใช้เทคโนโลยีเข้ามาช่วยในการปลูกแล้วยังขายผ่านทางออนไลน์ด้วย โดยเฉพาะการทำเกษตรอินทรีย์แม้ว่าจะได้ผลผลิตไม่เทียบเท่าเกษตรเคมี แต่หากรวมกลุ่มกันและทำผลผลิตได้คุณภาพ พร้อมขายตรงผ่านผู้บริโภคก็ได้ผลตอบแทนที่คุ้มค่า
สำหรับในปี 2566 นี้ ผู้รู้ในวงการเกษตรล้วนเห็นตรงกันว่าตลาดพืชผักผลไม้อินทรีย์ยังเป็นทางเลือกที่ดีและมีอนาคตสดใส เพียงแต่ต้องสื่อสารและขายตรงให้กับกลุ่มผู้รักสุขภาพ ซึ่งนับวันตลาดนี้นับวันจะโตมากขึ้น เนื่องจากผู้บริโภคให้ความสำคัญกับพืชผักผลไม้ ที่ปลอดภัยไร้สารพิษที่จะส่งผลต่อสุขภาพ
รพีทัศน์ อุ่นจิตตพันธ์
‘คุณรพีทัศน์ อุ่นจิตตพันธ์’ รองอธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร ฉายภาพรวมว่า เทรนด์ของโลกชัดเจนว่ามีความต้องการอาหารที่ดีและมีคุณภาพ เป็น Mega Trend เลย เรื่องของ Food Security Healthy เกี่ยวข้องกับสุขภาพสองอันนี้พูดแล้วก็เชื่อมโยงกับสินค้าเกษตร ฉะนั้นอาหารที่ดีมีคุณภาพ กำลังคนกำลังซื้อมีมากยิ่งขึ้น สอดรับกับการเติบโตของสินค้าในเชิงคุณภาพมากยิ่งขึ้น ส่วนเรื่องของสุขภาพ อาหารที่ส่งผลต่อสุขภาพ รวมถึงเผลิตภัณฑ์เสริมความงาม ไม่ว่าจะเป็นเรื่องคุณภาพ มาตรฐานเรื่องออร์แกนิก และมาตรฐานต่างๆ ยิ่งไปเชื่อมโยงกับ Mega Trend อีกตัวหนึ่งคือ Aging Society สังคมผู้สูงอายุ และคนพวกนี้มีกำลังซื้อ
พูดถึงผลไม้และผักตามเทรนด์ King of Fruit คือทุเรียนที่ยังมีการเติบโตของตลาด และความต้องการค่อนข้างมาก เพราะมีตลาดต่างประเทศที่แน่นอนด้วย คนไทยก็ยังชอบบริโภคทุเรียน เพียงแต่ว่าการจัดการการผลิตของเกษตรกรต้องมุ่งเน้นเรื่องคุณภาพและมาตรฐานให้ได้มากยิ่งขึ้น ทำอย่างไรทุเรียนทุกลูกจะอร่อยเหมือนกัน หมายถึงว่าเกษตรกรต้องดูแลตามขั้นตอนการผลิตที่ดีและเหมาะสม เพื่อให้ทุเรียนมีคุณภาพ ที่สำคัญต้องแก่จัด
“ผมว่าทุเรียนคงไม่ต้องไปถึงมาตรฐานอินทรีย์ เพียงทำให้มีคุณภาพ ซึ่งทุเรียนยังแยกตามแต่ละอัตลักษณ์ของพื้นที่ จึงมีทุเรียนเกิดใหม่อย่างทุเรียนภูเขาไฟ จนกลายมาเป็นสินค้าเชิงอัตลักษณ์ มีทุเรียนหลง-หลินลับแลที่สร้างมูลค่าเพิ่มได้ทั้งนั้นเลย มีทุเรียนทรายขาวปัตตานี ทุเรียนสายน้ำแร่ของนราธิวาส เป็นของพรีเมียมที่อร่อยมาก เป็นทุเรียนเฉพาะพื้นถิ่น และยังมีทุเรียนป่าละอู”
ส่วน Queen of Fruit ที่ยังอยู่ในความนิยม ซึ่งตลาดต่างประเทศก็ยังมีราคาแพงอยู่ ที่ไทยส่งออกคือ มังคุด มีมังคุดที่พรีเมียม เช่น มังคุดลานสกา มังคุดพรีเมียมจันทบุรี ส่วนผลไม้ลำดับที่ 3-4-5 ขอยกเป็นผลไม้เฉพาะถิ่นที่ยังมีอนาคตอยู่ เช่น ส้มโอทับทิมสยามของจ.นครศรีธรรมราช ซึ่งเป็นสินค้า GI ส้มโอขาวใหญ่สมุทรสงคราม ขาวแตงกวาชัยนาท ขาวน้ำผึ้งของนครปฐม หรือทองดีนครปฐม ท่าข่อยของพิจิตร ล่าสุดมีส้มโอชัยภูมิ เกษตรกรในแต่ละพื้นที่สามารถเลือกผลิตผลไม้ที่เป็นสินค้าเชิงอัตลักษณ์แบบนี้ เพื่อมูลค่าเพิ่มให้สินค้า
‘มะม่วง’ เป็นกลุ่มส่งออกสำคัญที่ส่งออกมากที่สุดคือ มะม่วงน้ำดอกไม้สีทอง เอเชียเป็นตลาดใหญ่ทั้งที่เกาหลีและญี่ปุ่น นอกจากนั้นยังมีกล้วยหอมที่ส่งออก รวมทั้งผลไม้อื่นๆ ที่เป็นสินค้า GI อย่างเช่น ชมพู่เพชรสายรุ้ง พื้นที่ลดน้อยถอยลง ของดีคนต้องการมาก แล้วปลูกได้เฉพาะพื้นที่เพชรบุรี ซึ่งกรมส่งเสริมการเกษตรก็มีแนวทางการส่งเสริมสินค้าเชิงอัตลักษณ์อย่างนี้มากยิ่งขึ้น
ในส่วนของผัก รองอธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตรผู้นี้มองว่า เมื่อคนต้องการสุขภาพ จึงมีผักชนิดต่างๆ ที่คนเริ่มสนใจ โดยเฉพาะตระกูลสลัดต่างๆ เช่น กรีนโอ๊ก เรดโอ๊ก ก็ยังเป็นสินค้าขายดีอยู่ และเป็นสินค้าที่เกษตรกรมีการปรับรูปแบบให้สอดรับกับความต้องการ เช่น ปลูกในโรงเรือน ทำในรูปแบบอินทรีย์ ตอนนี้เกษตรกรรุ่นใหม่ทำแบบนี้เยอะมาก และมีตลาดเฉพาะ เป็นกลุ่มสินค้าสุขภาพ ผลิตง่าย ราคาจับต้องได้ คนนิยมกินมาก ยิ่งขึ้น ตลาดจึงโตมากยิ่งขึ้น
อร่าม แก้วนิล
ผู้เกี่ยวข้องในวงการเกษตรอีกคนที่มาร่วมให้มุมมองคือ ‘คุณอร่าม แก้วนิล’ ผู้อำนวยการสำนักนวัตกรรมเกษตรเศรษฐกิจพอเพียง พิพิธภัณฑ์เกษตรเฉลิมพระเกียรติ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ บอกว่าการทำเกษตรยุคปัจจุบัน ต้องดูกระแสโลกที่มองเรื่อง BCG คือเกษตรที่เป็นฐานของชีวภาพ เกษตรหมุนเวียน และเกษตรสีเขียว ที่เชื่อมโยงไปถึงเรื่องเกษตรอินทรีย์ ขณะที่คนพูดถึงเรื่องสุขภาพ กินเพื่อสุขภาพ อร่อยด้วยปลอดภัยด้วย เกษตรกรอาจทำแบบเดี่ยวๆ ไม่ได้แล้ว จะเห็นกลุ่มเพจต่างๆ ที่รวมกลุ่มเกษตรกร เช่น กลุ่มทำผักอินทรีย์ ต้องใช้เรื่องเทคโนโลยี ใช้ IoT ด้านการเกษตร ต้องเชื่อมโยงกันหมด รวมทั้งการค้าขายออนไลน์
สำหรับพืชเศรษฐกิจ อะไรก็แล้วแต่ที่ปลูกแล้วมีเอกลักษณ์ของตัวเอง เกษตรกรอาจต้องมองตัวเองว่ามีอะไรเด่น จับขึ้นมาเล่นให้มีเรื่องราวและถ่ายทอดสื่อสารออกไป หลักคือเกษตรอินทรีย์ และเกษตรปลอดภัย อาจแบ่งเป็น 2 ส่วน คนที่มีพื้นที่เยอะอาจทำเชิงปริมาณ แต่คนที่มีพื้นที่น้อยเป็นเกษตรกรรายย่อย ต้องมาเล่นเรื่องของเกษตรอินทรีย์และเรื่องเกษตรปลอดภัย และใช้ช่องทางออนไลน์ให้เกิดประโยชน์ แบบนี้ไปรอด จะเห็นว่า คนรุ่นใหม่ที่ทำเกษตรใช้ระบบนี้ทั้งหมด เน้นเทคโนโลยีและทำแพ็กเกจให้ดี ใช้ประชาสัมพันธ์ หากทำแบบนี้ประสบผลสำเร็จหมด เกษตรกรรุ่นเก่าอาจต้องปรับตัวกัน ต้องใช้ลูกหลานที่มีศักยภาพในการใช้เทคโนโลยี คนรุ่นเก่าใช้ภูมิปัญญาดั้งเดิมบวกกับเทคโนโลยี เรื่องเหล่านี้แยกส่วนไม่ได้ เทคโนโลยีแต่ไม่มีเนื้อหา ไม่มีองค์ความรู้ จะไปแบบเชิงเดี่ยว ไม่ยั่งยืน แต่ถ้าสองส่วนประกอบกัน จะทำให้เข้มแข็งขึ้น
ทั้งหมดนี้คงทำให้ได้เห็นกันแล้วว่าพืชผักผลไม้อินทรีย์ยังเป็นที่ต้องการของตลาดคนรักสุขภาพ ซึ่งนับวันจะขยายตัวมากขึ้น ที่สำคัญคนกลุ่มนี้มีกำลังซื้อ
ภาวิณีย์ เจริญยิ่ง
