จุดเริ่มต้นเงินใต้โต๊ะ
เลาะรั้ว
ถ้าคิดถอยหลังไปตั้งแต่การพัฒนาอุตสาหกรรมก่อสร้าง ที่ดูเหมือนจะเริ่มต้นด้วยการพัฒนาโครงการพาณิชย์ ที่เรียกว่า ศูนย์การค้า ตึกแถว แล้วคลี่คลายต่อไปเป็นบ้านจัดสรร อพาร์ตเมนต์ขึ้น
ห้วงเวลานั้นเอง เราก็จะได้ยินเรื่องของเงินใต้โต๊ะกันขึ้น แต่ก็น่าจะไม่รุนแรงเท่ากับปัจจุบัน ปัญหาที่เกิดขึ้นก็น่าจะเกิดขึ้นพร้อมๆ กับการตราพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร 2522
พระราชบัญญัติควบคุมอาคาร 2522 ที่เป็นต้นทางของกฎกระทรวงควบคุมอาคารฉบับต่างๆ แม้กฎหมายตราขึ้นด้วยหวังจะให้อาคารบ้านเรือนที่ก่อสร้างขึ้นในเวลานั้นเกิดความเป็นระเบียบเรียบร้อย มั่นคง แข็งแรง และปลอดภัย แต่มีบางส่วนที่ทำให้เกิดปัญหาและความยุ่งยากในธุรกิจการก่อสร้างตามมา โดยเฉพาะการตีความถ้อยคำในข้อกำหนดกฎกระทรวงที่ กว้างขวาง แตกต่างกัน
นั่นคือเริ่มทำให้การขออนุญาตก่อสร้างเริ่มยุ่งยากขึ้น และเป็นที่มาของคำพูดของเจ้าหน้าที่ผู้พิจารณาการอนุญาตก่อสร้างอาคาร นำไปใช้ในการเข้ารับงานหรือก็คือการแย่งออกแบบขออนุญาตอาคารเป็นส่วนใหญ่
นั่นคือ “เอามาให้พวกเราใน กทม.ออกแบบสิ แบบจะได้รับอนุญาตฉลุยเลย” เพราะจะได้รับอนุญาตให้ก่อสร้างได้รวดเร็วและไม่มีปัญหาอย่างไร และเมื่อได้แบบที่ขออนุญาตไปแล้ว จะเอาไปก่อสร้างอย่างไรก็ไม่มีใครเข้าไปติดตามว่าเป็นไปตามข้อกำหนดกฎกระทรวงหรือไม่อย่างไร และก็ไม่เคยเกิดการร้องทุกข์กล่าวโทษว่า มีอาคารที่ผิดกฎหมายเกิดขึ้น
ภายหลังเกิดการทักท้วงว่ากรณีการให้เจ้าหน้าที่ที่มีอำนาจในการอนุญาตออกแบบเสียเองด้วยนั้น น่าจะไม่ถูกต้อง เพราะไม่ต่างกับที่ปัจจุบันใช้เรียกกระบวนการอย่างนี้ว่า “ชงเองกินเอง” เอาเปรียบคนอื่น
จึงเกิดระเบียบห้ามข้าราชการหรือเจ้าหน้าที่ที่เป็นผู้มีอำนาจในการอนุญาตออกแบบให้ภาคเอกชน
และนี่คือการเริ่มต้นของเงินใต้โต๊ะ ที่เริ่มต้นเพราะการทำให้เกิดปัญหาความล่าช้าในการออกใบอนุญาตที่ไม่มีข้อกำหนดใด ย่อมทำให้เกิดความเสียหายแก่การก่อสร้างหรือการลงทุนใดๆ ตามมาการจ่ายเงินใต้โต๊ะเพื่อความสะดวก รวดเร็ว จึงเกิดขึ้นและในส่วนหนึ่งก็คือการทดแทนเงินส่วนที่ขาดหายไปจากการรับออกแบบของเจ้าหน้าที่
และก็อีกนั่นแหละ ก็เกิดปัญหาต่อมาที่มักจะได้ยินได้ฟังเรื่องของการออกใบอนุญาต “แบบที่ขออนุญาตผิดกฎหมาย หรือกฎกระทรวง หรือข้อบัญญัติ” ซึ่งถ้าหากแบบผิดกฎหมายก็ต้องแก้ให้ถูก แต่แก้ให้ถูกต้องก็ต้องจ่าย เพื่อให้ขออนุญาตได้ เมื่อได้ใบอนุญาตแล้ว อาคารที่สร้างก็จะไม่ผิดกฎหมายต่อไป
(มีต่อตอนหน้า)
นายช่าง
