จักรพรรดิราช
คติอำนาจเบื้องหลังชนชั้นนำไทย
เอนก มากอนันต์
320 หน้า ราคาปก 390 บาท
หนังสือแนะนำ
คติจักรพรรดิราช คืออุดมคติสูงสุดของชนชั้นนำไทยที่รับมาปรับใช้ในการปกครอง โดยแฝงเร้นอยู่ภายใต้กิจกรรมทางการเมือง ของชนชั้นนำไทย ยึดโยงกับโครงสร้างรัฐแบบจารีตที่เครือข่ายอำนาจเชื่อมโยงกับกษัตริย์ผู้ทรงบารมี
คติความเชื่อเรื่องจักรพรรดิราช เป็นแนวคิดที่ปรากฏในพุทธศาสนาและศาสนาพราหมณ์ มีอิทธิพลต่อความคิดเกี่ยวกับรัฐในสมัยสุโขทัย กรุงศรีอยุธยา และรัตนโกสินทร์ส่งผลให้เกิดปรากฏการณ์ทางประวัติศาสตร์มากมาย ไม่ว่าจะเป็นสังคม เศรษฐกิจ การเมืองการปกครอง ซึ่งกลายเป็นจารีตประเพณีที่ถือปฏิบัติสืบต่อมา
พระจักรพรรดิในตำนานมีลักษณะที่มีกำลังอำนาจที่เป็นใหญ่ เป็นผู้ครอบครองและแผ่ขยายอำนาจ อาทิ
มีจักรรัตนะ หรือแก้วสมบัติจักรพรรดิ 7 ประการ
ประกอบด้วย จักรแก้ว ช้างแก้ว ม้าแก้ว แก้วมณี นางแก้ว คฤหบดีแก้ว ปรินายกแก้ว
แผ่อำนาจมหาสมุทรทั้ง 4 คือ ปีตสาคร ขีรสาคร ผลิกสาคร และนิลสาคร
ปกครองทั้ง 4 ทวีป คือ ปุพพวิเทหทวีป อมรโคยานทวีป ชมพูทวีป อุตตรกุรุทวีป
แต่ความคิดเรื่องจักรพรรดิราชในชนชั้นนำไทยอยู่บนพื้นฐานของความจริงพระจักรพรรดิแบบไทยๆ จึงไม่จำเป็นต้องมีจักรรัตนะครบ 7 ประการ หรือแผ่ขยายอำนาจจรดมหาสมุทรทั้ง 4 ปกครองจักรวาลอย่าง พระจักรพรรดิในตำนาน แต่เป็น “ราชาเหนือราชา” ในปริมณฑลทางอำนาจอันจำกัดของตนและพร้อมขยายอำนาจเมื่อมีโอกาส
ท้ายที่สุด แนวคิดเรื่องคติจักรพรรดิราช ฐานะราชาเหนือราชา และการสำแดงฐานะเหนือกว่ารัฐอื่นหรือ ผู้ปกครองอื่นในชนชั้นนำไทยได้กลายเป็นธรรมเนียมปฏิบัติ เป็นประเพณีกษัตริย์และวัฒนธรรมทางความคิดที่ฝั่งลึกในโครงสร้างทางสังคมชนชั้นนำไทยมาช้านาน ที่ยังหลงเหลือเค้าโครงทางความคิดที่แสดงออก ผ่านพระราชประเพณีและศิลปวัตถุตกทอดมาจนถึงในปัจจุบัน
ร่วมขยายภาพประวัติศาสตร์ความคิดเรื่องคติจักรพรรดิราชในชนชั้นนำไทยได้
ใน “จักรพรรดิราช คติอำนาจเบื้องหลังชนชั้นนำไทย” โดยเอนก มากอนันต์
เลือกชมได้ที่ : http://bit.ly/3C3XG3N
โบราณคดีกรุงธนบุรี
รศ.ดร.กรรณิการ์ สุธีรัตนาภิรมย์
280 หน้า สี่สีทั้งเล่ม ราคาปก 400 บาท
จากอดีตสู่ปัจจุบัน สภาพแวดล้อมต่างๆ แปรเปลี่ยนไปตามสังคมและกาลเวลา กายภาพของเมืองก็มีสิ่งหนึ่งที่เปลี่ยนไปอย่างชัดเจน ซึ่งหนึ่งในนั้นก็คือพื้นที่ที่ทับถมสูงขึ้น เคยสงสัยกันไหมว่า แล้วระดับพื้นดินกรุงเทพฯ ในปัจจุบันอยู่สูงกว่าระดับพื้นดินเดิมของคนธนบุรีกี่เซนติเมตรกันนะ?
จากการสังเกตระดับของพระอุโบสถและพระวิหารเก่าแก่ที่มีอายุในสมัยอยุธยาอยู่ต่ำกว่าระดับปัจจุบันมาก บางแห่งมีระดับต่ำกว่าพื้นปัจจุบัน 80 เซนติเมตร บางแห่งต่ำกว่า 1 เมตร หรือมากกว่า เช่น พระอุโบสถวัดใหม่เทพนิมิตร เมืองธนบุรีในสมัยอยุธยาจึงน่าจะอยู่ต่ำกว่าระดับพื้นปัจจุบันประมาณ 1 เมตร สังเกตได้ว่าพื้นใช้งานในอดีตมีระดับต่ำกว่าพื้นในสมัยปัจจุบันประมาณ 80-100 เซนติเมตร วัดนายโรงมีระดับพื้นใช้งานเดิมของพระอุโบสถและพระวิหารอยู่ต่ำกว่าพื้นปัจจุบันราว 80 เซนติเมตรวัดกระโจมทองมีระดับพื้นใช้
งานเดิมของพระอุโบสถอยู่ต่ำกว่าระดับพื้นปัจจุบัน 70-80 เซนติเมตร โดยสังเกตจากระดับบันไดที่ถูกถมใหม่
หลักฐานทางโบราณคดีที่ได้จากการขุดค้นใต้ดินที่โรงพยาบาลศิริราชปิยมหาราชการุณย์พบว่า ที่ระดับ 100-120 เซนติเมตรจากผิวดินปัจจุบันเป็นชั้นวัฒนธรรมของผู้คนที่เคยทำกิจกรรมในพื้นที่ตอนเหนือของเมือง ซึ่งมีโบราณวัตถุที่เป็นตัวชี้วัดกิจกรรมที่เคยเกิดขึ้นของมนุษย์ในช่วงเวลานี้คือ เครื่องถ้วยจีนในรัชกาลจักรพรรดิคังซี ซึ่งเป็นสินค้าส่งออกใช้แถบจีนตอนใต้ ตั้งแต่รัชกาลสมเด็จพระนารายณ์ลงมา
กลุ่มเครื่องถ้วยจีนที่กำหนดอายุได้ถึงอยุธยาตอนปลายนั้นพบเพียงไม่กี่แหล่ง ฝั่งธนบุรีพบในพื้นที่โรงพยาบาลศิริราช ปิยมหาราชการุณย์ ฝั่งพระนครพบจากการขุดค้นสถานีรถไฟฟ้าใต้ดินสนามไชย (หน้ามิวเซียมสยาม) อาจยืนยันถึงความเก่าแก่ของพื้นที่ที่เชื่อมโยงการตั้งถิ่นฐานของคน 2 ฝั่งแม่น้ำตั้งแต่สมัยอยุธยาเป็นต้นมาไม่มากก็น้อย จากการสังเกตดังนี้ คนธนบุรีในอดีตจึงน่าจะอยู่ต่ำกว่าคนกรุงเทพฯ ถึงราวๆ 100-120 เมตร
ตัวอย่างข้างต้น เป็นเพียงเกร็ดน่าสนุกส่วนหนึ่งจากหนังสือ “โบราณคดีกรุงธนบุรี” โดย รศ.ดร.กรรณิการ์ สุธีรัตนาภิรมย์ ที่จะชวนทุกท่านมาร่วมสืบส่องอีกหลากประเด็นที่น่าสนใจของ “กรุงธนบุรี” สำรวจหลุมขุดค้น ตามหาร่องรอยเมืองโบราณธนบุรี นับตั้งแต่ก่อนขุนคลองลัดบางกอก ก่อน พ.ศ.2077, การสร้างป้อมฝรั่งเศสที่เมืองธนบุรี, กรุงธนบุรี, และฝั่งธนบุรีของกรุงเทพฯ สืบหาพัฒนาการของเมืองที่ไม่เคยร้างผู้คนผ่านหลักฐานโบราณคดีและเอกสารประวัติศาสตร์
ทดลองอ่าน : https://bit.ly/3WrY7g5 สั่งซื้อได้ที่ : http://bit.ly/3jilxXe
มติชนสุดสัปดาห์ วันที่ 10-16 กุมภาพันธ์ 2566
ปก พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ทำท่าตั้งการ์ดชกมวย ข้างหลังเป็นรูปบรรยากาศการประชุมสภา
โปรยข้อความ ซักฟอก ม.152 The Last of ตู่? โดดเดี่ยวในสภาร้าง
เรื่องรอง สุจิตต์ วงษ์เทศ รั้งสติชาตินิยมคลั่งเชื้อชาติ มวยไทย-มวยเขมร วัฒนธรรมร่วม อุษาคเนย์
กระตุกเชื้อชาตินิยมระหว่างชนสองชาติก่อนจะบานปลาย
ภายในเล่มล้นเหลือด้วยเนื้อหาและสาระ ครบรส
รายงานพิเศษหลากหลาย
จับตากกต.อาการน่าเป็นห่วง เสียงเตือนกระหึ่ม แบ่งเขตเลือกตั้งส่อโมฆะ เดินหน้าสู่ความเสี่ยง ล้มละลาย
เสียงเตือนจาก ‘สุรนันทน์-ไพศาล’ อย่าประมาท‘ก้าวไกล’จับตามาแรง ทะลวงบ้านใหญ่กระเจิง
โผทหารส่งท้ายบิ๊กตู่ เดินเกมโผใหญ่ โอบกอดกองทัพ ยึดเก้าอี้ผบ.ทบ. สะพัดศึก ‘คอแดง-คอเขียว’ จับตาตท.22 คนสุดท้อง
สนทนาธรรมกับ ‘พระพยอม’ จากบิณฑบาตชีวิต ‘ตะวัน-แบม’ ถึงการเตือนสติคนไทยใน ‘การเลือกตั้ง’
เพียบพร้อมด้วยบทความพิเศษ
การแบ่งเขตที่เป็นธรรม โดย สมชัย ศรีสุทธิยากร
นักโทษการเมือง : อดีตและปัจจุบัน โดย ประจักษ์ ก้องกีรติ
อุดมคติใหม่ของชีวิต โดย นิธิ เอียวศรีวงศ์
หลักสูตรในโรงเรียนทหารและ ‘กติกา’ บางอย่างในกองทัพ โดย ธงทอง จันทรางศุ
คับแน่นด้วยคุณภาพ ยั่วแย้ง ท้าทายให้ขบคิด
รอท่าอยู่แล้วบนแผงหนังสือ ราคา 60 บาทเท่านั้น!!
ผู้สื่อข่าวหรรษา
