ในระหว่างเดือนมี.ค.-พ.ค.ของทุกปี กรมการศาสนาจัดกิจกรรมบรรพชาสามเณรและบวชศีลจาริณี โครงการเสริมสร้างคุณธรรมจริยธรรมค่านิยมและความเป็นไทย เฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เนื่องในโอกาสวันคล้ายวันพระราชสมภพ 2 เมษายน เป็นกิจกรรมที่คุ้นเคยและเรียกขานว่า การบวชเณรภาคฤดูร้อน ซึ่งกรมการศาสนาจัดต่อเนื่องมากว่า 10 ปี เด็กและเยาวชนที่ผ่านการบวชสามารถนำหลักธรรมไปปรับใช้ในชีวิตประจำวันหลังจากลาสิกขา รวมทั้งสืบสานประเพณี การบวชในแต่ละท้องถิ่นส่งต่อไปยังคนรุ่นใหม่

นายชัยพล สุขเอี่ยม อธิบดีกรมการศาสนา กล่าวว่า ในปี 2566 เด็กและเยาวชนสนใจสมัครเข้าร่วมกิจกรรมทั้ง 77 จังหวัดจำนวนกว่า 10,000 คน มีวัดเข้าร่วมกว่า 200 วัด ในปีนี้กรมการศาสนาร่วมกับจังหวัดและสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดในส่วนภูมิภาค จำนวน 4 แห่ง ภาคกลาง จัดกิจกรรม ณ วัดพนัญเชิง จ.พระนครศรีอยุธยา ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ วัดพิชโสภาราม จ.อุบลราชธานี ภาคเหนือ จัดกิจกรรมตามประเพณีปอยส่างลอง 2 วัดได้แก่ วัดปางล้อ และวัดในสอย อำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน จ.แม่ฮ่องสอน ภาคใต้ วัดราชบุรณะ จ.ชุมพร นอกจากนี้ยังร่วมกับวัดยานนาวา วัดนาคปรก วัดทอง วัดศรีบุญเรือง จัดกิจกรรมในพื้นที่กรุงเทพฯ

การบวชได้อะไรมากกว่าที่คิด คำกล่าวนี้สะท้อนออกมาจากการให้สัมภาษณ์ของเด็กและเยาวชนหน่อเนื้อนาบุญศาสนทายาทที่ร่วมบรรพชาสามเณรและบวชศีลจาริณี

สามเณรณัฏฐากร ทัพวงษ์ บรรพชา ณ วัดพนัญเชิง จ.พระนครศรีอยุธยา เผยความรู้สึกว่า “ดีที่ได้เทศน์ให้ญาติโยมฟัง พระพี่เลี้ยงใจดี ชอบกิจกรรมภาษาอังกฤษ ทำวัตรเช้า กวาดลานวัด ทำความสะอาดห้องน้ำ บิณฑบาต และแผ่เมตตาเพื่อส่งผลบุญให้แม่ทุกเช้า เมื่อจบชั้น ป.6 จะมาบวชเป็นสามเณร บวชแล้วดีจนไม่อยากสึกครับ”

ด้าน สามเณรธนโชติ ชูชม อายุ 14 ปี สถานที่บวช วัดพิชโสภาราม จ.อุบลราชธานี บอกเล่าความประทับใจว่า “ได้ทำตามความตั้งใจและฝึกอบรมตามหลักสูตรของโครงการ เช่น รับฟังการบรรยายธรรมะจากพระวิทยากร ทำวัตรสวดมนต์ ปฏิบัติธรรม มีเพื่อนเยอะ ทำกิจกรรมต่างๆ ที่ไม่เคยทำ อีกทั้งยังได้รับทุนการศึกษาจากวัดพิชโสภาราม ได้เพื่อนใหม่ และมีการฝึกอบรม ประทับใจที่ได้มาบวชในครั้งนี้ครับ”
ด.ช.พงศ์สฤษฎิ์ สรศักดิ์ อายุ 10 ขวบ บรรพชา ณ วัดในสอย จ.แม่ฮ่องสอน เผยว่า “มาบวชเพราะอยากทดแทนบุญคุณพ่อกับแม่ อยากทำให้ท่านมีความสุข สามารถนำสิ่งที่เราได้จากการบวชเป็นเณรมาใช้ในชีวิตประจำวัน เช่น มีศีลธรรม เป็นคนดี และจะมีบุญเยอะขึ้น”

ด.ช.มนชิต บุญคุณสันติสุข อายุ 10 ขวบ สถานที่บวชเณร วัดปางล้อ จ.แม่ฮ่องสอน เผยว่า “ดีใจ เพราะรอเวลามา 2-3 ปีแล้วคับ เนื่องจากสถานการณ์โควิดทำให้ไม่สามารถจัดกิจกรรมประเพณีปอยส่างลองได้ ปีนี้จึงตั้งใจบวชให้พ่อแม่ เพราะทำให้พ่อแม่และคนอื่นๆ ในครอบครัวดีใจที่ได้เห็นลูกหลานนุ่งผ้าเหลือง ตลอดระยะเวลาบวชเรียนรู้เรื่องวัฒนธรรมไทย ประวัติความเป็นมาของพระเจ้าพาราละแข่ง วัตถุโบราณ โบราณสถาน เข้าร่วมการอบรม สั่งสอนให้อยู่ในพระธรรมคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ได้นั่งสมาธิเพื่อให้มีสติตลอดเวลา”

ด.ช.วีรพัฒน์ สิรีนานนท์ อายุ 10 ขวบ บรรพชา ณ วัดปางล้อ จ.แม่ฮ่องสอน บอกเล่าว่า “ผมตั้งใจบวชให้พ่อกับแม่และตัวผมเอง หลังจากบวชผมปรับตัวเข้ากับเพื่อนใหม่ได้ ได้ประสบการณ์ใหม่ๆ ที่ไม่เคยทำ เช่น การนุ่งผ้าจีวร เรียนรู้เรื่องราวประวัติศาสตร์ของวัดต่างๆ ใน จ.แม่ฮ่องสอน การศึกษาธรรมะจากพระอาจารย์วิรัช พระอาจารย์บอกว่าสิ่งใดที่เราควบคุมมันไม่ได้ สิ่งนั้นเราควรปล่อยวาง”
ขณะที่ครอบครัวของ ด.ช.ปัณณวัชร์ อุณหบัณฑิต อายุ 7 ขวบ บรรพชา ณ วัดราชบุรณะ จ.ชุมพร มองว่าเป็นโครงการที่ดี สนับสนุนให้เยาวชนใช้เวลาว่างช่วงปิดเทอมให้เป็นประโยชน์ อยากให้โครงการนี้เกิดขึ้นในทุกจังหวัดทุกภูมิภาค และขอให้มีโครงการนี้ในทุกๆ ปี

ด.ญ.ธัญลักษณ์ รวีวรรณสุนทร อายุ 14 ปี บวชศีลจาริณี ณ วัดยานนาวา เขตสาทร กรุงเทพฯ เผยว่า “บวชเพื่อให้กำลังใจคุณแม่ที่ไม่สบาย ได้เรียนรู้การทำวัตรเช้า-วัตรเย็น การนั่งสมาธิ ฝึกความอดทน เรียนรู้การทำงานเป็นทีม การอยู่กับผู้อื่นในสังคม มีสมาธิมากขึ้น เป็นประสบการณ์ที่ดีค่ะ”
นอกจากส่างลองแล้ว ณ วัดในสอย ต.ปางหมู อ.เมืองแม่ฮ่องสอน จ.แม่ฮ่องสอน ยังมีการบวชจางลอง (บวชพระ) เพื่อถวายเป็น พระราชกุศลแด่สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี นายคมชาญ พิศไสว อายุ 22 ปี กล่าวว่า อยากบวชเพื่อนำกุศลนี้ให้คุณปู่ คุณย่า คุณพ่อ คุณแม่ และคนในครอบครัว จะนำหลักธรรมคำสอนของพระพุทธเจ้ามาปรับใช้ในชีวิตประจำวัน ที่สำคัญอยากทราบว่าหลักธรรมคำสอนในระดับของพระจะเป็นอย่างไรบ้าง อยากรู้ว่าพระใช้ชีวิตกันอย่างไร มีที่พึ่งอย่างไรบ้าง”

อธิบดีกรมการศาสนากล่าวในตอนท้ายว่า ในโครงการนี้ยังมีสามเณรที่ยังคงบรรพชาและอยู่ศึกษาเล่าเรียนในวัดที่บวช แม้จะมีจำนวนไม่มากนักแต่ถือเป็นก้าวแรกของการสืบทอดพระศาสนาต่อไป