หนังสือ…‘ประเพณีเกี่ยวกับชีวิต’
ผู้เขียน…เสฐียรโกเศศ (พระยาอนุมานราชธน)
จัดพิมพ์โดย…สำนักพิมพ์ศยาม
ราคา…370 บาท
เลาะแผง
ในเวลาชั่วชีวิตของคน ตั้งแต่เกิดมาจนกระทั่งตาย ซึ่งเรียกว่าอายุ ย่อมผ่านเหตุการณ์ที่ถือกันว่าสำคัญเป็นระยะมา เมื่อแรกเกิดก็ต้องทำพิธีเกี่ยวกับเกิดเพื่อให้แน่ใจเป็นประกัน ว่าเด็กที่เกิดมานั้นจะมีชีวิตรอดได้ ไม่ตายเสียใน 3 วัน 7 วัน และมีความเจริญเติบโต จนกว่าจะย่างเข้าเขตระยะที่จะเป็นผู้มีวัยรุ่น จึงทำพิธีตัดจุกเพื่อแสดงว่าพ้นจากวัยเด็กแล้ว จะได้เป็นคนมีกำลังใจมั่นคง ประพฤติแห่งสิ่งที่ชอบที่ควร ว่าเฉพาะผู้ชายยังจะต้องเข้าพิธีบวชเรียนอีกระยะหนึ่ง แล้วถึงระยะมีเหย้ามีเรือน ซึ่งต้องเข้าพิธีแต่งงาน เพื่อความสุข ความเจริญแก่ครอบครัว และในที่สุด ก็ถึงทำพิธีเกี่ยวกับการตายเพื่อให้มีชีวิตอยู่เป็นสุขในโลกหน้า
สิ่งใดมีชีวิตอยู่ สิ่งนั้นย่อมมีความเจริญ ความเสื่อมและความเปลี่ยนแปลงไปเป็นธรรมดา ที่กล่าวมานี้ เป็นสิ่งซึ่งใครๆ ย่อมทราบดีเรื่องประเพณี ก็มีลักษณะเป็นทำนองเดียวกัน เพราะประเพณีเป็นสิ่งที่คนสร้างและเกี่ยวข้องอยู่กับคนในส่วนรวม ถ้าไม่มีคน ประเพณีก็มีขึ้น ไม่ได้ และถ้าไม่มีประเพณี คนก็รวมกันอยู่เป็นหมู่คณะคือสังคมไม่ได้ เพราะประเพณีเป็นแนวทางให้คนดำเนินวิถีชีวิตในหมู่พวกของตนได้ราบรื่น
เมื่อว่าตามนี้ ประเพณีจึงเป็นสิ่งมีชีวิตโดยปริยาย และตกอยู่ในข่ายแห่งกฎธรรมดา คือไม่อยู่คงที่ทีเดียว จะต้องมีความเปลี่ยนแปลงอยู่เรื่อย ถ้าไม่มีเปลี่ยนแปลง ประเพณีก็มีชีวิตอยู่ไม่ได้ ถ้าเปลี่ยนแปลงมากไปจนเกินความพอดี ประเพณีก็เปลี่ยนรูปไปจนจำไม่ได้ หมดความสำคัญอันเป็นบุคลิกลักษณะเดิมของประเพณี อัตราความเปลี่ยนแปลงของประเพณีมีต่างๆ กัน ท้องถิ่นในมีความอยู่รวมกันน้อย ไม่ใคร่ได้ติดต่อกับคนอื่น ความเปลี่ยนแปลงของประเพณีก็เป็นไปอย่างเชื่องช้า แต่ท้องถิ่นใดมีคนอยู่รวมกันมาก ประเพณีก็มีความเปลี่ยนแปลงไปเร็ว เพราะได้เห็นแบบอย่างประเพณีของคนอื่นแล้วนำเอามาเพิ่มเติมปรับปรุงประเพณีของตน ซึ่งมีทั้งดีและเสียระคนปนกันอยู่ อันเป็นไปตามลักษณะความเปลี่ยนแปลงของวัฒนธรรม ดั่งมีแจ้งอยู่ในเรื่องมานุษยวิทยาวัฒนธรรมนั้นแล้ว
หนังสือ “ประเพณีเกี่ยวกับชีวิต” งานนิพนธ์ของพระยาอนุมานราชธน มีคุณค่าทั้งในฐานะที่เป็นข้อมูลทางประวัติศาสตร์สังคม กับเป็นงานค้นคว้าทางภูมิปัญญาอย่างไทยที่ควรแก่การศึกษา
ไม่เป็นแต่เพียงการสืบต่อประเพณีอย่างปราศจากคุณค่า ทั้งยังอาจสื่อกับคนรุ่นใหม่ให้มีความภาคภูมิใจในวัฒนธรรม โดยนัยอันถูกต้องเหมาะสม
‘พระเจ้า๕๐๐ชาติ’นิทานชาดกจากพระไตรปิฎก
หนังสือคู่มือความรู้‘คำฉันท์:วรรณลีลา-มรดกชาติ’
“…การได้ถวายทานที่ประกอบไปด้วยศรัทธา เชื่อกรรมและผลของกรรม พิจารณาเนืองๆ แล้วมีความผ่องใสแห่งใจเกิดขึ้นขณะนั้น วัตถุทานแม้เล็กน้อย บุญที่เกิดขึ้นก็ไม่ชื่อว่าน้อยเลย…” คติธรรม พระอาจารย์สมทบ ปรักกโม วัดกลาง อ.บางปลาม้า จ.สุพรรณบุรี
…เริ่มต้นคอลัมน์ในสัปดาห์นี้ ขอแนะนำหนังสือดีจากสำนักพิมพ์สวนเงินมีมา นำเสนอ “ปฏิวัติด้านใน ชีวิต เสรีภาพ และการแสวงหาความสุขที่แท้” ผู้เขียน : โรเบิร์ต เธอร์แมน … พระพุทธองค์ให้การศึกษากับประชาชน ให้พวกเขาคิดอย่างมีเหตุผลเชิงวิพากษ์ เข้าสู่แดนการเป็นอิสระจากแนวคิดเก่าๆ และนี่คือต้นตอของการเปลี่ยนแปลง เมื่อคนเราเปลี่ยนความคิดได้ พวกเขาก็จะปฏิบัติเพื่อเปลี่ยนสังคมและแม้แต่การเมืองอย่างเป็นธรรมชาติ พระศากยมุนีพุทธเจ้า ทรงเปลี่ยนการเมืองในระดับสมอง และพิสูจน์ให้เห็นว่าวิธีดีที่สุดในการสร้างสังคมที่เข้มแข็งต้องเริ่มต้นจากล่างขึ้นบน ด้วยการพัฒนาจากระดับปัจเจกชน ไม่ใช่จากบนลงมาล่าง ทรงสอนให้รู้จักความกรุณา ความเป็นธรรม และขันติ, การทํากิจร่วมกัน การมุ่งสู่ทิศทางเดียวกัน และสร้างกุศลดีงาม ทรงอบรมสรรพสัตว์ที่อาศัยอยู่บนโลกนี้ เพื่อความเป็นอริยะในพุทธจักรวาล ราคา 340 บาท
…“พระเจ้า ๕๐๐ ชาติ ฉบับสมบูรณ์” พบกับเรื่องราวของนิทานชาดกจากพระไตรปิฎก 45 เล่ม ครบทั้ง 547 ชาดก ซึ่งล้วนแล้วแต่เป็นเรื่องเล่าในอดีตชาติของพระพุทธเจ้า เมื่อครั้งเสวยพระชาติเป็นพระโพธิสัตว์บำเพ็ญบารมีก่อนที่พระองค์จะตรัสรู้เต็มไปด้วยเรื่องเล่าที่สนุกสนาน และยังให้คุณค่า แฝงคติธรรมและหลักธรรม เพื่อเป็นแนวทางในการปฏิบัติและดำเนินชีวิตไปสู่ความดีและความสุข เป็นคำสอนในทางพระพุทธศาสนาที่ได้รับการยกย่องและยอมรับจากพระพุทธศาสนิกชนทั้งหลายแล้วว่า เป็นชาดกนิทานที่เป็นตัวอย่างที่ดีที่บิดา-มารดา ครูบาอาจารย์ ใช้ในการอบรม และสั่งสอน บุตรธิดา และอนุศิษย์ ให้ดำรงตนอยู่ในศีลธรรม ให้รู้จักละชั่ว ทำดี รักษาใจให้บริสุทธิ์ สำนักพิมพ์ธรรมสภา จัดพิมพ์ ราคา 800 บาท
…“คำฉันท์ : วรรณลีลา มรดกชาติ” ผู้เขียน : ทองแถม นาถจำนง … ในปัจจุบันมีหนังสือคู่มือความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับวรรณคดีคำฉันท์อยู่น้อย ทั้งครูอาจารย์และนักเรียนนักศึกษาหาอ่านประกอบการเรียนการสอนได้ยาก หนังสือเล่มนี้ จึงได้รวบรวมคำอธิบายเรื่องบังคับ ครุ ลหุ แนะนำวรรณดคีคำฉันท์เรื่องสำคัญเกือบทั้งหมด ตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาลงมาจนถึงช่วงเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ.2475 นอกจากนี้ ยังได้เพิ่มคำอธิบายแง่ประวัติวัฒนธรรมให้เป็นประโยชน์ต่อครูอาจารย์ผู้สอน โดยมีแผนผังฉันทลักษณ์คำฉันท์ในภาคผนวกซึ่งมีประโยชน์ต่อวงการศึกษาอย่างยิ่ง สำนักพิมพ์แม่คำผาง จัดพิมพ์ ราคา 350 บาท
…“อันดากู รัตนชาติแห่งพระพุทธศาสนา” ผู้เขียน : สมเกียรติ โล่ห์เพชรัตน์…อันดากู เป็นปฏิมากรรม ทางพระพุทธศาสนาฉบับย่อเกี่ยวกับเหตุการณ์การดำเนินชีวิตและบอกเล่าความเป็นมาของการได้มาซึ่งศาสนาพุทธและองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า งานศิลปะประเภทนี้แม้จะเป็นงานศิลปะขนาดเล็กแต่มากด้วยปรัชญาและงานช่างฝีมือที่หาสิ่งอื่นใดมาเปรียบเทียบได้ยาก อันดากูสำหรับสังคมของผู้ที่นับถือศาสนาพุทธชาวเมียนมา (พม่า) แล้ว หมายถึงองค์ปฏิมากรรมขนาดเล็กซึ่งเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่มีความสำคัญยิ่งในพระพุทธศาสนา ทั้งๆ ที่คำว่า อันดากู เป็นชื่อของหินสบู่ชนิดหนึ่งที่มีแหล่งกำเนิดอยู่ในประเทศเมียนมา แค่ด้วยความยาวของศิลปะชนิดนี้ที่มีความต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบันทำให้คำว่า อันดากู กลายเป็นสรรพนามของการเรียกสิ่งศักดิ์สิทธิ์ชนิดหนึ่งในพระพุทธศาสนา มูลนิธิส่งเสริมและอนุรักษ์ศิลปะไทย จัดพิมพ์ ราคา 160 บาท
…แล้วพบกันใหม่ในสัปดาห์หน้า
คนข่าวธรรมะ
[email protected]
