สืบราชการ‘ลับ’คณะราษฎร
หลังโมงยามการปฏิวติ 2475
บุ๊กสโตร์
คอลัมน์บุ๊กสโตร์และสำนักพิมพ์มติชน ชวนราษฎรทั้งหลายร่วมกันสำรวจการสืบราชการลับของคณะราษฎร หลังโมงยามแห่งการปฏิวัติ 2475 ไปกับ “ใต้เงาปฏิวัติ : การสืบราชการลับและความคาดหวังของราษฎรหลัง 2475” โดยปฐมาวดี วิเชียรนิตย์
หนังสือเล่มนี้จะทำให้เห็นถึงบรรยากาศทางการเมืองภายหลังการปฏิวัติ และทำความเข้าใจถึงการสืบราชการลับ ในแง่มุมความสำคัญและวิธีการดำเนินการของนักสืบคณะราษฎร เพื่อขยายขอบเขตการรับรู้เกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองของไทยได้อย่างสดใหม่กว่า
เมื่อสยามก้าวเข้าสู่การเปลี่ยนแปลงระบอบการปกครองได้สำเร็จ คณะราษฎรพยายามจัดการและควบคุมสถานการณ์ต่างๆ ให้เป็นไปด้วยความสงบ รวมถึงความพยายามประนีประนอมระหว่างชนชั้นนำในระบอบใหม่กับเก่า
อย่างไรก็ตาม บรรยากาศสยามหลังการปฏิวัติก็ยังเต็มไปด้วยความหลากหลาย ทั้งความยินดีต่อการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น จากพ่อค้า ชาวต่างประเทศ ข้าราชการ ราษฎรในบางส่วน และความหวาดระแวงต่อความไม่มั่นคงทางการเมืองของสยามที่เกิดขึ้น
ฝ่ายคณะราษฎรได้ออกคำสั่ง “ลับ” ผ่านเอกสารทางราชการเพื่อควบคุมสถานการณ์ในสังคมไม่ให้เกิดความโกลาหล ไม่ว่าจะเป็น การสั่งให้ตรวจสอบอาวุธ กระจายอำนาจทหารและราชการ รักษาความเรียบร้อยในสังคม สั่งให้ข้าราชการเข้ามารายงานตัว
ที่สำคัญคือการเปิดรับสมัครราษฎรเพื่อเข้าช่วยเหลือคณะราษฎร โดยสมาชิกคณะนี้จะมีหน้าที่ชี้แจงปลุกใจให้ประชาชนเข้าใจถึงความหวังดีของคณะราษฎรและทำการสืบข่าวเพื่อหาความปลอดภัยแก่คณะราษฎรภายหลังการปฏิวัติ
วิธีการดำเนินงานของนักสืบจะทำการแจ้งเวลาของการตามสืบใคร ทำอะไร ที่ไหน อย่างไร กับใคร และถ้ามีข่าวลือและการซุบซิบนินทา หรือข่าวที่ส่งผลเสียอย่างการที่ราษฎรแสดงความไม่พอใจต่อผู้นำในระบอบใหม่ก็จะถูกนำมารายงานต่อคณะราษฎร
ส่วนผู้ที่ต้องถูกตามสืบนั้นประกอบไปด้วยกลุ่มพระราชวงศ์ กลุ่มนายทหารชั้นผู้ใหญ่ ข้าราชการในระบอบเก่า นักหนังสือพิมพ์ และพ่อค้า โดยมีการตามสืบจากสถานที่ต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นบนท้องถนน หน้าวัง ตามบ้าน ราชกรีฑาสโมสร ร้านกาแฟนรสิงห์ ร้านอาหาร พื้นที่กิจการของชาวจีน และโรงพิมพ์ รวมไปถึงการดักฟังโทรศัพท์ของผู้ต้องสงสัยอีกด้วย
หลักฐานรายงานสืบราชการลับจึงแสดงให้เห็นว่าภายหลังการปฏิวัตินั้น แม้ว่าคณะราษฎรจะสามารถควบคุมสถานการณ์ต่างๆ ไปเป็นที่เรียบร้อย และพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงยอมลงพระปรมาภิไธยกำกับ คำว่า “ชั่วคราว” ในพระราชบัญญัติธรรมนูญการปกครองแผ่นดินสยาม พ.ศ.2475 และ มีการเปิดสภาผู้แทนราษฎรซึ่งถือเป็นสถาบันทางการเมืองแบบใหม่ที่ได้เข้ามาทำหน้าที่บริหารประเทศ
แต่สภาวะทางการเมืองในช่วงต้นของระบอบการเมืองใหม่ที่มีความไม่แน่นอน ความหวาดระแวงอันปรากฏเป็นข่าวลือในกระแสสังคมช่วงหลังเหตุการณ์ปฏิวัติ พ.ศ.2475 นั้นทำให้บรรยากาศภายในสังคมยังเต็มไปด้วยความตึงเครียดและการระวังภัยระหว่างระบอบการเมืองเก่าและใหม่
นอกจาก “รายงานผู้สืบราชการลับ” จะเป็นหลักฐานชิ้นสำคัญที่จะทำให้เห็นถึงบรรยากาศสยามภายหลังการปฏิวัติและสถานการณ์ของคณะราษฎรในบริบททางการเมืองแล้ว ยังมีแง่มุมอื่นให้ค้นหาจากรายงานการสืบราชการลับอีกมากมาย ไม่ว่าจะเป็น การตอบสนองต่อปัญหาบ้านเมืองของคณะราษฎร วิธีการสยบข่าวลือที่สร้างความเสียหายต่อคณะราษฎร รวมไปถึงความเสี่ยงที่คณะราษฎรต้องเผชิญจากการเป็นผู้นำในระบอบการเมืองใหม่ ร่วมสัมผัสบรรยากาศหลังโมงยามของการปฏิวัติ 2475 ผ่านรายงานการสืบราชการลับ ของคณะราษฎรเพิ่มเติมได้ใน
ใต้เงาปฏิวัติ : การสืบราชการลับและความคาดหวังของราษฎรหลัง 2475
ผู้เขียน : ปฐมาวดี วิเชียรนิตย์
296 หน้า ราคา 320. –
ทดลองอ่านได้ที่ : https://bit.ly/42BWBLd
