หลายปีที่ผ่านมาสังคมเมืองขยายใหญ่ มีตึก อาคาร สิ่งปลูกสร้างต่างๆ มากมายเกิดขึ้น ในขณะที่พื้นที่ธรรมชาติต่างๆ ถูกเบียดเบียนจนถดถอยลงไป
ไม่ใช่เพียงแค่ต้นไม้เท่านั้นที่หายไป ในต้นไม้ 1 ต้น มีความหลากหลายทางชีวภาพมากกว่าที่เห็นที่ได้สัมผัส เฉกเช่นเดียวกับโลกของเราไม่ได้มีเพียงมนุษย์ ความหลงลืมและเห็นแก่ตัวโดยไม่รู้ส่งผลให้วิถีชีวิตของมนุษย์เบียดเบียนสัตว์โลกอื่นๆ จนเกือบจะสายเกินแก้
หนึ่งในนั้นคือเรื่องราวของนกแก้วโม่งที่ จ.นนทบุรี โดยเฉพาะในแถบบางกรวย บางใหญ่ ซึ่งเดิมเคยเป็นถิ่นอาศัยของนกแก้วโม่ง แต่เมื่อการขยายของเมืองมาถึง นกแก้วโม่งจึงเหลือน้อยลงจนเกือบสูญพันธุ์
มนุษย์ต้องการปัจจัย 4 ในการดำรงชีวิต นกแก้วโม่งก็เช่นกัน มีปัจจัยสำคัญหลายอย่างที่จำเป็นต่อนกแก้วโม่ง
สิ่งแรกคือแหล่งอาศัย นกแก้วโม่งเป็นสัตว์สังคมที่อาศัยในรังโพรงต้นไม้สูง เช่น ต้นยาง ต้นตาล โดยอาศัยโพรงที่เจาะไว้แล้วของสัตว์ชนิดอื่นๆ เพื่อผสมพันธุ์ ฟักไข่ ในช่วงพฤศจิกายน-พฤษภาคม โดยประมาณ ซึ่งหมายความว่าหากต้นไม้ใหญ่หมดไป แหล่งอาศัย พื้นที่ขยายพันธุ์ก็หมดไปด้วย นี่จึงเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้นกแก้วโม่งใกล้สูญพันธุ์
ปัจจัยอีกประการคือแหล่งอาหาร จากพื้นที่รกร้างที่ต้นไม้หลายชนิดขึ้นเองตามธรรมชาติ มีพืชผลเล็กๆ ที่เคยเป็นแหล่งอาหารของสิ่งมีชีวิตต่างๆ รวมไปถึงนกแก้วโม่ง ปัจจุบันกลับกลายเป็นพื้นที่ที่มีมูลค่า เพราะการขยายเมืองทำให้ต้นไม้ต่างๆ ถูกถางออกไป แปรเปลี่ยนเป็นตึกคอนกรีตที่แห้งแล้ง สัตว์เล็กๆ และ นกแก้วโม่งจึงขาดอาหาร เมื่อธรรมชาติ ไม่สมดุล ความสมบูรณ์จึงหายไป ปัญหาที่ใหญ่ในเรื่องการสูญพันธุ์จึงเกิดขึ้น
สิ่งที่เกิดขึ้นแล้วข้างต้นเข้ามาในความสนใจของคนในพื้นที่ เล้ง ชัยวัฒน์ มนตรีชัยวิวัฒน์ จิตอาสาที่ศึกษาและเริ่มต้นอนุรักษ์นกแก้วโม่งในพื้นที่บางกรวยขยายไปถึงบางใหญ่ จนปัจจุบันนกแก้วเริ่มกลับมามีจำนวนมากขึ้นอย่างเห็นได้ชัด
“ส่วนหนึ่งคือชาวบ้านในพื้นที่ร่วมมือและเห็นด้วยว่าเราควรอนุรักษ์นกแก้วโม่งเอาไว้ เพราะมันเป็นสิ่งมีชีวิตที่อาศัยที่นี่มานานแล้ว ชาวบ้านหลายคนปลูกต้นไม้ที่มีผลเพื่อให้เป็นแหล่งอาหารของนกแก้วโม่ง และอีกส่วนหนึ่งมีจิตอาสาและหน่วยงานหลายหน่วยงานเข้ามาช่วยในเรื่องการติดตั้งรังเทียม” เล้งกล่าว
แม้ว่าการเบียดเบียนสิ่งมีชีวิตจะมาจากน้ำมือมนุษย์เป็นส่วนใหญ่ แต่การฟื้นคืนอนุรักษ์ก็มาจากฝีมือมนุษย์ด้วยเช่นกัน ดังนั้นเมื่อมีมนุษย์ใจดีกลุ่มหนึ่งที่ลุกขึ้นมาใส่ใจชีวิตน้อยๆ ของนกแก้วโม่ง ย่อมเป็นเรื่องราวดีๆ ที่เกิดขึ้นกับโลกใบนี้
ไปติดรังเทียมให้นกแก้วโม่งพร้อมมนุษย์ผู้ใหญ่และมนุษย์เด็กที่แสนใจดีด้วยกัน ในรายการทุ่งแสงตะวัน ตอน บ้านใหม่ แก้วโม่ง วันเสาร์ที่ 1 กรกฎาคม 2566 เวลา 05.05 น. ทาง ช่อง 3 กด 33 และทางเพจทุ่งแสงตะวัน
รัตนาภรณ์ ละมูลเจริญ
