ความตั้งใจกล่าวถ้อยคำอันหาประโยชน์มิได้ คือ คำพูดที่กำจัดทางแห่งความสุข เรียกว่า การพูดเพ้อเจ้อ หมายถึงการพูดที่เหลวไหลไร้สาระถือว่าเป็นการพูดที่ทำลายประโยชน์ และความสุขของผู้ฟัง ที่จะต้องมาฟังคำพูดที่ไม่มีสาระ แก่นสารอะไร
ความแตกต่างระหว่าง คำพูดเท็จ กับ คำพูดเพ้อเจ้อ
คำพูดเท็จ คือมีความพยายามทางกาย ทางวาจา ของคนผู้มุ่งจะหลอกลวงคนอื่น
ส่วนคำพูดเพ้อเจ้อ คือกล่าวถ้อยคำปราศจากเนื้อหาสาระ ไม่แสดงสิ่งที่ดีมีประโยชน์สำหรับผู้ฟัง เพื่อให้เข้าใจประโยชน์ในภพนี้ และภพหน้า
คำพูดเพ้อเจ้อที่ประกอบด้วยเจตนาที่ไม่ดี เป็นเหตุพยายามทางกาย ทางวาจา เพื่อแสดงสิ่งไร้สาระ จนคนหลงเชื่อว่าเป็นเรื่องจริง
พูดเพ้อเจ้อ จะสำเร็จเป็นความชั่วได้ ต้องประกอบด้วยองค์ 2 คือ
1.จิตคิดจะพูดเรื่องเพ้อเจ้อ
2.พูดเรื่องเพ้อเจ้อออกไป
และจะมีผลเสียมากสำหรับผู้พูดบ่อยๆ ด้วยเจตนาไม่ดีต่อผู้อื่น แล้วมีผู้ฟังเกิดความเชื่อถือ แต่ถ้าพูดด้วยเจตนาล้อเล่นกัน ไม่หวังร้ายต่อใครๆ ก็มีโทษลดน้อยลงมา ในความเป็นจริงคำพูดเช่นนี้ มีผลเสียให้เห็นในปัจจุบัน คนที่พูดเรื่องไร้สาระ ขาดเหตุผล ทุกคำพูดจึงมีน้ำหนักเบา ขาดคนเชื่อถือ จะแสดงความคิดเห็นใดๆ จะไม่ค่อยได้รับการสนับสนุน ต่างจากคนที่พูดจามีสาระ มีเหตุผล จึงมีผู้คนเชื่อถือ และยินดีทำตามสิ่งที่แนะนำมากยิ่งขึ้น
ผลเสียในอนาคต ถ้าตอนสิ้นชีวิตนึกถึงบุญ บุญนำเกิดมาเป็นมนุษย์ ผลของบาปที่พูดแต่คำไร้สาระ หาประโยชน์ไม่ได้ จะตามมาให้ผล ทำให้ได้เห็น ได้ยิน ได้สัมผัส ได้รับอารมณ์ที่ไม่ดี จะได้ยินได้ฟังแต่คำพูดที่ไม่ไพเราะไม่น่าพอใจ รูปลักษณ์ไม่ดี อาจจะมีร่างกายไม่สมประกอบ หรือเป็นบุคคลที่ไม่มีใครเชื่อถือในคำพูด ไม่สามารถเป็นผู้นำทางปัญญาได้ ไม่มีอำนาจ
คำพูดเพ้อเจ้อ ดังกล่าวมา ไม่มีผลดีแม้แต่น้อย มีผลเสียมากมาย เป็นบาปติดตัวไปข้ามภพข้ามชาติ จึงควรหลีกเลี่ยง เพื่อให้ได้รับประโยชน์ทางคำพูดของตน
พระศรีศาสนโมลี
(สุทธิวัฒน์ ภูริญาโณ ป.ธ.9)
วัดเทวราชกุญชรวรวิหาร
www.watdevaraj.org