นครราชสีมา – สำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 11 (นครราชสีมา) กรมควบคุมมลพิษ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ลงพื้นที่สำรวจและเก็บตัวอย่าง ดินและน้ำ ทั้งบนผิวดินและใต้ดิน รวม 35 ตัวอย่าง ส่งให้สถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน (องค์การมหาชน) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม (อว.) ช่วยตรวจวิเคราะห์ตัวอย่างดินและน้ำในพื้นที่โดยรอบพื้นที่เหมืองโพแทช เพื่อศึกษาแหล่งที่มาของความเค็มในพื้นที่ชุมชน
สืบเนื่องจากชาวบ้าน 3 ตำบลใน อ.ด่านขุนทด รวมตัวประท้วงเหมืองโพแทชของบริษัทเอกชนแห่งหนึ่ง หลังได้รับอนุญาตประทานบัตรทำเหมืองแร่โพแทช 25 ปี ระหว่างปี 2558-2583 ครอบคลุมพื้นที่กว่า 9,000 ไร่ ใน ต.หนองไทร ต.หนองบัวตะเกียด และ ต.โนนเมืองพัฒนา มีการปล่อยน้ำเสียลงสู่แหล่งน้ำสาธารณะ ทำให้เกิดความเค็มในดินและในแหล่งน้ำของชุมชนบริเวณรอบๆ นากว่า 1 หมื่นไร่เสียหาย ไม่สามารถทำการเกษตรได้
รศ.ดร.สาโรช รุจิรวรรธน์ ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยฯ กล่าวว่า ซินโครตรอนสนับสนุนข้อมูลที่เป็นจริง สำหรับนำไปประกอบการพิจารณาหรือแก้ไขปัญหาได้อย่างมีคุณภาพและมีประสิทธิภาพ ข้อมูลที่ทำการศึกษาน่าจะนำไปสู่ข้อสรุปร่วมกันและนำไปสู่การแก้ปัญหาต่อไปได้
ดินเค็ม – นายธนัญชัย วรรณสุข ผอ.สำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 11 (นครราชสีมา) รับฟังผลวิเคราะห์ดินและน้ำ พื้นที่ 3 ตำบล อ.ด่านขุนทด จ.นครราชสีมา จากสถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน พบได้รับผลกระทบจากการทำเหมืองโพแทช เตรียมส่งข้อมูลให้ ผวจ.เยียวยาชาวบ้าน
ผศ.ดร.ศุภกร รักใหม่ รองผู้อำนวยการปฏิบัติการและใช้ประโยชน์ระบบลำเลียงแสง สถาบันวิจัยฯ กล่าวว่า สถาบันวิจัยฯ ดูองค์ประกอบธาตุในตัวอย่างน้ำและตัวอย่างดิน ขั้นแรกใช้เครื่องมือในห้องปฏิบัติการสแกน พบตัวอย่างน้ำส่วนใหญ่มีโซเดียม โพแทสเซียม และคลอรีนในปริมาณมาก โดยหลักๆ คือ พบโซเดียมคลอไรด์และโพแทสเซียมคลอไรด์ และได้ใช้ซินโครตรอนอีกเทคนิค ดูรูปร่างของผลึกเพื่อยืนยันการพบโซเดียมคลอไรด์และโพแทสเซียมคลอไรด์ด้วย
นายธนัญชัย วรรณสุข ผู้อำนวยการสำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 11 (นครราชสีมา) กล่าวว่า จากการวิเคราะห์สรุปได้ว่า บริเวณดังกล่าวปนเปื้อนโซเดียมคลอไรด์สูงมาก และมีการปนเปื้อนโพแทสเซียมคลอไรด์อยู่ในระดับสูงผิดปกติจากแหล่งน้ำธรรมชาติทั่วไป สอดคล้องกับผลตรวจที่สำนักงานสิ่งแวดล้อมฯ ก่อนหน้านี้ ขั้นตอนต่อไปจะนำส่งผลวิเคราะห์ให้ ผวจ.นครราชสีมา เพื่อให้คณะทำงานด้านเทคโนโลยีสารสนเทศภูมิศาสตร์ (GIS) ประเมินความเสียหาย
