จากข้อมูลของสภาพัฒนาเศรฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) ปี 2565 เศรษฐกิจภาคการเกษตรของไทยมีมูลค่า 1.53 ล้านล้านบาท หรือคิดเป็นสัดส่วนเพียง 9.1% ของขนาดเศรษฐกิจรวมทั้งประเทศ
แต่เมื่อพิจารณาถึงความสำคัญเชิงระบบของภาคเศรษฐกิจไทย พบว่า มีความสำคัญเป็นอย่างมากในมิติของการเป็นแหล่งงาน ให้กับคนเกือบ 13 ล้านคน หรือคิดเป็นสัดส่วน 32.2% ของจำนวนแรงงานทั่วประเทศ
ทั้งนี้ ในมิติเชิงลึกของเศรษฐกิจภาคเกษตรแบ่งออกเป็น 5 พืชหลัก ซึ่งสร้างรายได้ให้กับเกษตรกรไทยในปี 2565 กว่า 8.75 แสนล้านบาท เพิ่มสูงขึ้นจากปี 2564 ราว 12.7%
อย่างไรก็ตาม ในปี 2566 คาดรายได้เกษตรกรกลุ่ม 5 พืชเศรษฐกิจมีแนวโน้มลดเหลือ 8.40 แสนล้านบาท ลดลง 3.9% หรือราว 3.4 หมื่นล้านบาท จากปริมาณฝนที่ต่ำกว่าค่าเฉลี่ยถึง 27%
แต่ทั้งนี้ ด้วยปริมาณฝนในปี 2566 ที่น้อยกว่าค่าเฉลี่ย 30 ปีที่ผ่านมาจะส่งผลกระทบต่อปริมาณน้ำในอ่างเก็บน้ำสำหรับการเกษตรในปี 2567 ประกอบกับการยกระดับการเตือนภัย เอลนีโญเพิ่มเป็น El Nino Advisory หรือระดับที่มีความน่าจะเป็นที่จะเกิดปรากฏการณ์เอลนีโญสูงกว่า 90% ขององค์การบริหารมหาสมุทรและชั้นบรรยากาศแห่งชาติของสหรัฐอเมริกา (NOAA) ส่งผลภาคการเกษตรไทยได้รับแรงกดดันอย่างรุนแรงในปี 2567
ttb analytics ประเมินรายได้เกษตรกร 5 พืชเศรษฐกิจปี 2567 อาจหดตัว 4.0% แม้ว่าจะได้รับผลดีจากราคาสินค้าเกษตรที่ คาดว่าปรับตัวเพิ่มอีกในปีหน้าก็ตาม โดยมีรายละเอียดดังนี้
1.กลุ่มพืชเศรษฐกิจที่ได้รับผลกระทบ เป็นกลุ่มพืชที่ต้องการน้ำมาก เช่น ข้าวที่คาดว่าผลผลิตในปี 2567 ภาพรวมอาจลดลง 16-18% และอ้อยที่ผลผลิตอาจลดลงประมาณ 13-17% จากปริมาณฝนที่น้อยและขาดช่วงอาจส่งผลต่อความชื้นในดิน
2.กลุ่มพืชเศรษฐกิจที่ยังไม่ได้รับผลกระทบ เช่น ยางพาราและปาล์มน้ำมัน จากพื้นที่เพาะปลูกที่อยู่ในภาคใต้ที่มีปริมาณน้ำฝนสูง รวมถึงมันสำปะหลังที่เป็นกลุ่มพืชที่ทนแล้งและต้องการน้ำน้อย
กล่าวโดยสรุป ปี 2566 เป็นปีที่เกษตรกรไทยเผชิญกับ ความยากลำบากจากภาวะฝนน้อย และผลกระทบจากเอลนีโญ ที่คาดว่าจะมีผลกระทบต่อเนื่องไปจนถึงปี 2567
อย่างไรก็ตาม ผลกระทบทางลบของภาคการเกษตรในปี 2566 และ 2567 อาจเป็นเพียงแค่จุดเริ่มต้น เนื่องจากภาวะฝนน้อยและปริมาณน้ำในอ่างเก็บน้ำที่ไม่เพียงพอ อาจส่งผลกระทบต่อเนื่อง (Domino Effect) จนถึงปี 2568
ดังนั้น เกษตรกรต้องเร่งปรับตัวรับมือภัยแล้งที่อาจยาวนานกว่าที่คาด และส่งผลกระทบต่อเนื่องไปยังปี 2568
ศูนย์วิเคราะห์เศรษฐกิจ ทีทีบี
